Slangenkop

Hoe herken je een slangenkop?

Groeivorm

Bosachtige, half wintergroene vaste plant van 60–80 cm hoog en ongeveer 50 cm breed, met rechtopgaande stengels.

Blad

Smal tot lancetvormig, donkergroen, tegenoverstaand; onderaan soms bladhoudend.

Bloem

Buisvormige klokken van 4–5 cm aan lange trossen, van juni tot oktober.

Kleur

Van scharlaken en rood tot roze en paars, vaak met een witte keel.

Wortels

Vezelig, redelijk ondiep; haat natte grond in de winter.

Bloei: juni–oktober · Zaaien: februari–maart · Planten: mei–juni · Snoeien: april

Waarom in je tuin?

• Bloeit maanden achtereen, van juni tot oktober, met lange trossen buisvormige bloemen.
• Hommels en bijen bezoeken de bloemen graag.
• Compact en rechtop: past in smalle borders, bakken en kleine tuinen.
• Past goed bij siergrassen, rozen en andere zonminnaars.
• Is makkelijk uit zaad te kweken en bloeit vaak al in het eerste jaar.

Waar staat een slangenkop graag?

• Volle zon op een beschutte plek, bij voorkeur tegen een warme muur.
• Zeer goed doorlatende zand- of leemgrond; zware, natte klei in de winter doet hem het meest kwaad.
• Normaal tot vrij droge grond; hij verdraagt geen natte voeten.
• Reken op 40–50 cm tussen de planten; zet liefst 3 of 5 bij elkaar.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand of leem

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Normaal

Grootte

0,7 m hoog, 0,5 m breed

Winterhard

Matig winterhard (tot -10 °C): bescherm hem in strenge winters

Mooi samen met

• Siergrassen: Fijne halmen vormen een luchtig geheel met de rechtopstaande bloemtrossen.
• Lavendel: Dezelfde zonnige, droge grond; de paarse bloei sluit mooi aan.
• Zonnehoed: Dezelfde zonnige plek, met bloemen van juli tot de herfst.
• Roos: Rode en roze penstemons doorweven de onderbeplanting van rozen.
• Salie: Paarse aren in dezelfde zonnige, doorlatende grond.

Hoe en wanneer plant je een slangenkop?

Planten in mei–juni.

1. Plant in mei–juni, als de laatste nachtvorst voorbij is.
2. Graaf een ruim plantgat en meng zware grond met zand of fijn grind voor extra doorlaatbaarheid.
3. Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond aan.
4. Houd 40–50 cm afstand en geef meteen een flinke gieter water.
5. Geef het eerste seizoen regelmatig water tot hij goed is aangeslagen.
6. Leg geen dikke mulchlaag tegen de stengels; een dun laagje grind of schors volstaat.

Verzorgen

Water

Bij droogte regelmatig water, vooral in potten. Een te natte voet is slechter dan een droge.

Bemesten

Weinig: een beetje organische mest in het voorjaar. Te veel stikstof geeft veel blad en weinig bloemen.

Uitgebloeide bloemen

Knip uitgebloeide trossen tot net boven de volgende zijscheut: dat stimuleert nieuwe bloei.

Steun

Meestal niet nodig; hoge exemplaren kun je met een paar takken steunen.

Wintermulch

Leg in november droge bladeren of schors rond de voet tegen vorst en natte kou.

Potten

Hij doet het goed in een pot met potgrond en veel zand; verpot in het voorjaar.

Tip: Knip niet in de herfst maar pas in april terug: de oude stengels beschermen de plant tegen vorst. Neem als verzekering in augustus een paar stekken die je vorstvrij overwintert.

Wanneer snoei je een slangenkop?

Snoeimaanden: april.

Wanneer: In april, als je onderaan nieuwe scheuten ziet. Niet in de herfst.

Hoe:

• Knip de stengels terug tot 10–15 cm boven de grond, net boven de nieuwe scheuten.
• Verwijder dode en doorgevroren delen tot gezond hout.
• Knip in de zomer uitgebloeide trossen terug tot aan de eerste zijscheut.
• Knip in de herfst niets weg: de oude stengels beschermen de plant tegen vorst.

Let op: Snoei niet in de herfst: de open stengels laten water naar de kruin lopen, wat de plant bij vorst doodt.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Stekken

In augustus–september: neem stekken van 8–10 cm van niet-bloeiende scheuten, snij onder een knoop, laat ze wortelen in zandige stekgrond en overwinter ze vorstvrij. Zo houd je zeker planten over.

Zaaien

In februari–maart binnen zaaien bij 15–20 °C; bedek het zaad nauwelijks. Prik de zaailingen uit en plant ze na de ijsheiligen (half mei) uit. Rassen komen niet altijd trouw uit zaad.

Hoe komt een slangenkop de winter door?

Winterhard tot −10 °C: beschermen in strenge winters.

• Beperkt winterhard, tot ongeveer −10 °C: bij strenge vorst of natte winters kan hij uitvriezen.
• Laat de oude stengels staan en leg in november droge bladeren of schors rond de voet.
• Zorg voor goede afwatering: natte grond is gevaarlijker dan vorst alleen.
• In een pot: zet hem bij vorst op een beschutte plek of binnen in een lichte, vorstvrije ruimte.

Ziektes en plagen

• Uitgevroren plant: Bij strenge of natte winters sterft hij af. Zorg voor drainage, mulch in november en neem in het najaar stekken als reserve.
• Slakken: Ze vreten jonge scheuten in het voorjaar. Raap ze ’s avonds op.
• Bladluis: Op jonge scheuten en bloemtrossen. Spuit ze af met water of laat lieveheersbeestjes hun werk doen.
• Weinig bloei: Te veel schaduw of te veel stikstof. Zet hem in volle zon en bemest minder.

Het jaar rond

• Februari: Binnen zaaien bij 15–20 °C.
• Maart: Zaailingen uitprikken. Binnen zaaien.
• April: Terugknippen tot 10–15 cm. Compost geven.
• Mei: Uitplanten na half mei. Slakken in de gaten houden.
• Juni: Begin van de bloei. Water geven bij droogte.
• Juli: Bloei. Uitgebloeide trossen terugknippen.
• Augustus: Bloei. Stekken nemen.
• September: Bloei. Stekken nemen en vorstvrij zetten.
• Oktober: Laatste bloei.
• November: Droge bladeren of schors rond de voet leggen.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Penstemon komt van het Griekse ‘pente’ (vijf) en ‘stemon’ (meeldraad): naast vier meeldraden is er een vijfde, onvruchtbare, vaak behaarde meeldraad.
• De soortnaam hartwegii eert Karl Theodor Hartweg, een Duitse plantenverzamelaar die in de 19e eeuw in Mexico planten verzamelde.
• Het geslacht telt meer dan 250 soorten, bijna allemaal afkomstig uit Noord-Amerika.