Foto: Guérin Nicolas (messages), CC BY-SA 3.0 · bron
Vaste plant · Crassulaceae
Huislook
Sempervivum tectorum
In andere talen: Joubarbe des toits (Français) · Common houseleek (English)
Huislook is een vetplant uit de bergen van Midden- en Zuid-Europa, van de Pyreneeën en de Alpen tot op de Balkan. Hij vormt stevige rozetten van vlezige, puntige bladeren, vaak groen met roodpaarse toppen. Rond elke rozet groeien kleine ‘kindjes’ aan korte uitlopers, zodat er na een paar jaar een dicht kussen ontstaat. In de zomer schiet uit een volwassen rozet een dikke stengel met roze sterbloemen, waarna die rozet afsterft. Tuiniers houden van huislook omdat hij bijna niets nodig heeft: zon, een beetje grond en geen mest.
Licht
Volle zon
warm en licht
Vocht
Droog
verdraagt droogte
Grond
Zand of leem
elke zuurtegraad
Winterhard
Volledig winterhard
tot -30 °C
Grootte
0,15 m
hoog, 0,3 m breed
Bloei
juli–augustus
| Hoogte | 0,15 m |
|---|---|
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | juli–augustus |
Herkennen
Hoe herken je een huislook?
- Groeivorm
- Rozetten van 5–10 cm breed en 5–10 cm hoog die samen een kussen vormen; bloeistengels van 20–30 cm.
- Blad
- Vlezig, puntig en stijf, in dichte rozetten; groen, vaak met roodpaarse toppen.
- Bloem
- Stervormige bloemen van 2–3 cm in een vlakke tros bovenop een dikke, bebladerde stengel, in juli–augustus.
- Kleur
- Roze tot roodachtig paars.
- Kindjes
- Jonge rozetten aan korte uitlopers rond de moederplant; die rozet sterft af na de bloei.
Bloei: juli–augustus · Planten: maart–september
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Groenblijvende, sierlijke rozetten die het hele jaar mooi zijn.
- Ongelooflijk droogtebestendig: ideaal voor een rotstuin, muur, dak, schaal of pot.
- Bijen bezoeken de roze sterbloemen in juli en augustus.
- Een sterke bodembedekker voor arme, stenige plekken waar weinig anders groeit.
- Bijna geen werk: geen snoei, geen mest en zelden water.
Waar staat een huislook graag?
- Volle zon: in de schaduw worden de rozetten groen, los en uitgerekt.
- Arme, zeer goed doorlatende zand- of leemgrond, met grind of steengruis; zuur, neutraal of kalkrijk.
- Droog: stilstaand water en natte grond doen de rozetten rotten.
- Plant 15–20 cm uit elkaar, tussen stenen, in voegen, op een muur of in een schaal.
- Licht
- Zon
- Grondsoort
- Zand of leem
- Zuurtegraad
- Niet kieskeurig
- Vocht
- Droog
- Grootte
- 0,15 m hoog, 0,3 m breed
- Winterhard
- Winterhard (tot -30 °C)
Mooi samen met
- Vetkruid: Nog een sterke vetplant voor dezelfde arme, zonnige plek.
- Kruiptijm: Een geurig tapijt tussen de rozetten, ook geliefd bij bijen.
- Blauw schapengras: Blauwe pollen als contrast met de ronde rozetten.
- Steenbreek: Kleine kussens en rozetten voor een rotstuin of trog.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een huislook?
Planten in maart–september.
- Plant van maart tot september, als het niet vriest.
- Meng gewone grond met minstens een derde grind of grof zand; in een pot gebruik je cactusgrond of potgrond met grit.
- Zet de rozet ondiep, met de onderste bladeren net op de grond, nooit dieper.
- Houd 15–20 cm tussen de rozetten; de kindjes vullen de ruimte.
- Geef één keer een beetje water en strooi grind rond de rozetten, zodat ze droog liggen.
Verzorgen
- Water
- Alleen na het planten. In een pot bij lange droogte af en toe; in de winter nooit.
- Bemesten
- Nooit: mest geeft slappe, uitgerekte rozetten die sneller rotten.
- Afgestorven rozetten
- Draai na de bloei de verdorde bloeistengel met de dode rozet eruit.
- Verpotten
- Om de 2–3 jaar in het voorjaar, als de pot vol staat; deel de kindjes dan meteen.
- Onkruid
- Wied tussen de rozetten met de hand, zodat ze niet overgroeid raken.
Tip: Plant in een mengsel van gewone grond met minstens een derde grind en geef nooit mest: hoe schraler de grond, hoe compacter en kleurrijker de rozetten.
Wanneer snoei je een huislook?
Wanneer: Huislook wordt niet gesnoeid. Na de bloei, in augustus–september, haal je wel de afgestorven rozetten weg.
Hoe:
- Draai of knip na de bloei de verdorde bloeistengel met de afgestorven rozet eruit.
- Laat de kindjes het gat opvullen of zet er een paar jonge rozetten in.
- Haal dode, rottende onderste bladeren weg na een natte periode.
Vermeerderen
- Kindjes
- Van maart tot september een jong rozetje met zijn uitloper losmaken en ondiep in schrale, korrelige grond drukken. Na een paar weken heeft het wortels.
- Losse rozetten
- Ook een rozet zonder wortels slaat aan als je hem op vochtig zand of grind legt en niet te nat houdt.
Hoe komt een huislook de winter door?
Winterhard tot −30 °C.
- Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C: vorst is in België geen probleem.
- Nattigheid is het grootste gevaar: zorg voor een doorlatende plek en haal afgevallen bladeren van de rozetten.
- In een pot: kies een pot met drainagegat, zonder schotel, en zet hem in de winter uit de regen.
Ziektes en plagen
- Rot: Rozetten worden bruin, glazig en zacht. Oorzaak is natte grond of water in de rozet. Haal ze weg en plant de rest in grindrijkere grond.
- Taxuskever: Rozetten komen los en hebben geen wortels meer: witte larven hebben ze opgegeten. Larven weghalen en bestrijden met aaltjes.
- Vogels: Merels trekken rozetten los op zoek naar insecten. Druk ze terug en leg er wat grind rond.
- Uitgerekte rozetten: Groene, open en hoge rozetten door te weinig licht of te veel mest. Zet ze op een zonnigere, schralere plek.
Het jaar rond
- Maart: Planten. Dode bladeren weghalen.
- April: Planten. Kindjes afnemen. Verpotten.
- Mei: Planten. Kindjes afnemen.
- Juni: Planten. De bloeistengels verschijnen.
- Juli: Bloei. Bijen op de sterbloemen.
- Augustus: Bloei. Afgestorven rozetten weghalen.
- September: Laatste plantmaand. Kindjes afnemen.
- Oktober: Afgevallen bladeren van de rozetten halen.
- November: Potten uit de regen zetten.
- December: Rust. Geen water geven.
Gebruiken
Goed voor dieren
- Bijen
- Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- Sempervivum betekent ‘altijd levend’ en tectorum ‘van de daken’: vroeger groeide hij op rieten en leien daken.
- Karel de Grote liet rond het jaar 800 in een verordening opnemen dat de tuinman huislook op zijn dak moest hebben; volgens het volksgeloof hield de plant de bliksem weg.
- Elke rozet bloeit maar één keer en sterft daarna af, maar de jonge rozetten eromheen nemen het over.