Reseda (Reseda odorata)

Foto: (c) 2005 ~~, CC BY-SA 3.0 · bron

Eenjarige plant · Resedaceae

Reseda

Reseda odorata

In andere talen: Réséda odorant (Français) · Mignonette (English)

Reseda is een eenjarige uit Noord-Afrika en het oostelijke Middellandse Zeegebied. Het is een losse, wat uitwaaierende plant van 30–40 cm met lepelvormig blad en dichte trossen kleine, groengele bloempjes met oranjebruine meeldraden. Opvallend is hij niet, maar de zoete, fijne geur maakt hem al eeuwen geliefd. Vroeger stond hij in heel wat potten en bloembakken op vensterbanken en balkons. Bijen bezoeken de bloemen graag, en hij bloeit van juni tot september.

  • Licht

    Zon of halfschaduw

    liefst wat zon

  • Vocht

    Normaal

    geen natte voeten

  • Grond

    Zand, leem of klei

    neutraal tot kalkrijk

  • Winterhard

    tot -5 °C

    beschermen in strenge winters

  • Grootte

    0,4 m

    hoog, 0,25 m breed

  • Bloei

    juni–september

Feiten op een rij
Snoeimaandenjuli–augustus
Hoogte0,4 m
Inheems in BelgiëNee, aangeplant
Goed voor bijen, vlinders en vogelsJa, voor bijen
Giftig voor mens en huisdierNiet als giftig bekend
Bloeijuni–september

Herkennen

Hoe herken je een reseda?

Groeivorm
Losse, vertakte en wat uitwaaierende plant van 30–40 cm hoog en 20–25 cm breed.
Blad
Lepelvormig tot langwerpig, licht- tot middengroen, gaafrandig of soms drielobbig.
Bloem
Kleine bloempjes met fijn ingesneden kroonblaadjes in dichte, rechtopstaande trossen aan de toppen van de stengels.
Kleur
Groenig geel tot crèmewit, met opvallende oranjebruine meeldraden.
Geur
Zoet en sterk; je ruikt hem het best bij warm, windstil weer.
Wortels
Een penwortel die slecht tegen verplanten kan: zaai daarom ter plaatse.

Bloei: juni–september · Zaaien: april–mei · Snoeien: juli–augustus

In je tuin

Waarom in je tuin?

  • Een van de best geurende eenjarigen: zet hem bij een zitplek, een raam of een pad.
  • Lang in bloei, van juni tot september, zeker als je uitgebloeide trossen wegknipt.
  • Bijen bezoeken de kleine bloempjes graag.
  • Groeit ook in een pot of bloembak op een balkon of terras.
  • Makkelijk te zaaien en weinig veeleisend, en hij past goed op kalkrijke grond.
  • De bloemtrossen zijn leuk in een klein, geurend boeketje.

Waar staat een reseda graag?

  • Zon of lichte halfschaduw; op een warme plek geurt hij het sterkst.
  • Gewone, goed doorlatende grond: zand, leem of klei, liefst neutraal tot kalkrijk.
  • Normaal vochtig: niet te droog en zeker niet drassig.
  • Liefst een vaste grond: in pas gespitte, losse aarde groeit hij minder goed.
  • Reken op 20–25 cm tussen de planten, of drie à vijf planten in een bak van 40 cm.
Licht
Zon en halfschaduw
Grondsoort
Zand, leem of klei
Zuurtegraad
Neutraal of kalkrijk
Vocht
Normaal
Grootte
0,4 m hoog, 0,25 m breed
Winterhard
Verdraagt lichte vorst (tot -5 °C)

Mooi samen met

  • Reukerwt: Nog een ouderwetse geurplant; samen maken ze een geurend hoekje.
  • Tabaksplant: Ook geurend en mooi bij een zitplek in de zon of lichte halfschaduw.
  • Heliotroop: Paarse, zoet geurende bloemen in dezelfde pot of bak.
  • Goudsbloem: Brengt kleur naast de bescheiden reseda, op dezelfde zonnige plek.
  • Lavendel: Houdt ook van zon en kalkrijke grond, en zorgt voor kleur en nog meer geur.

Onderhoud

Hoe en wanneer plant je een reseda?

  1. Zaai in april–mei rechtstreeks op de plaats waar hij moet bloeien, of in de pot of bak waarin hij mag blijven.
  2. Hark de grond fijn en druk hem licht aan; op zure grond strooi je vooraf een beetje kalk.
  3. Strooi het zaad dun, druk het aan en dek het hoogstens met een dun laagje fijne grond.
  4. Houd de grond vochtig tot de kiemplantjes boven staan.
  5. Dun uit tot 20–25 cm zodra je de plantjes kunt vastpakken; verplant de uitgedunde plantjes liever niet.
  6. Zaai in mei nog een keer, dan heb je tot in september bloemen.

Verzorgen

Water
Geef water bij droogte, vooral in potten en bakken. Liever regelmatig een beetje dan af en toe veel.
Bemesten
Niet nodig in de volle grond. In een pot eens per maand wat vloeibare mest.
Uitgebloeide bloemen
Knip uitgebloeide trossen weg: hij vormt dan nieuwe zijtrossen en bloeit langer.
Wieden
Houd de jonge zaaiing onkruidvrij, want ze groeit in het begin wat traag.
Steun
Niet nodig; de stengels liggen soms wat uit, wat in een pot of bak juist mooi oogt.

Tip: Zaai een paar plantjes in een bak bij het raam of de achterdeur: zo komt de zoete geur op warme dagen mee naar binnen.

Wanneer snoei je een reseda?

Snoeimaanden: juli–augustus.

Wanneer: Reseda wordt niet echt gesnoeid. Knip in juli en augustus wel geregeld de uitgebloeide trossen weg.

Hoe:

  • Knip uitgebloeide trossen af tot net boven een blad of een jonge zijscheut.
  • Pluk geregeld een paar trossen voor een boeketje: ook dat houdt de plant aan het bloeien.
  • Laat in september een paar trossen zaad vormen als je zelf zaad wilt oogsten.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaad
Zaai in april–mei ter plaatse en dek het zaad nauwelijks af. Verplanten lukt slecht, dus zaai meteen op de juiste plek.
Eigen zaad
Laat in de nazomer een paar trossen rijpen tot de zaaddoosjes bruin zijn. Knip ze af en schud het zaad eruit in een papieren zak. Bewaar het koel en droog.

Hoe komt een reseda de winter door?

Winterhard tot −5 °C: beschermen in strenge winters.

  • Eenjarig: hij verdraagt lichte vorst tot ongeveer −5 °C, maar sterft na de bloei of bij de eerste strenge vorst af.
  • Trek de afgestorven planten in de herfst uit en zet ze op de composthoop.
  • Soms zaait hij zich uit; laat die zaailingen in het voorjaar staan waar ze opkomen.
  • Zaai in het voorjaar pas als de grond wat opgewarmd is, in april of mei.

Ziektes en plagen

  • Slakken: Ze eten graag de jonge kiemplantjes. Kijk ’s avonds na en raap ze weg, of zaai in een bak op een tafel.
  • Rupsen: Rupsen van het klein koolwitje vreten soms aan het blad. Kijk de onderkant van de bladeren na en haal ze weg.
  • Kwijnen na verplanten: De penwortel is beschadigd. Zaai ter plaatse of in een pot waarin hij mag blijven staan.
  • Korte bloei: Bij droogte of als je de trossen zaad laat zetten, stopt de bloei vroeg. Geef water en knip uitgebloeide trossen weg.

Het jaar rond

  • April: Ter plaatse of in een bak zaaien.
  • Mei: Tweede zaaiing. Uitdunnen tot 20–25 cm.
  • Juni: Eerste bloei en geur. Water geven bij droogte.
  • Juli: Volle bloei. Uitgebloeide trossen wegknippen.
  • Augustus: Bloei. Uitgebloeide trossen wegknippen. Letten op rupsen.
  • September: Laatste bloei. Zaad oogsten.
  • Oktober: Afgestorven planten opruimen.

Gebruiken

Goed voor dieren

Bijen
Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Jij en deze soort

Wist je dat?

  • De Engelse naam mignonette komt uit het Frans en betekent zoiets als ‘lieveling’ of ‘schatje’.
  • Een verwante soort, de wouw (Reseda luteola), werd eeuwenlang geteeld om er een gele verfstof uit te halen.
  • De zaaddoosjes staan aan de top al open nog voor het zaad rijp is.

Tuinplanten · Alle soorten

Laden…