Rododendron

Hoe herken je een rododendron?

Groeivorm

Dichte, koepelvormige struik die na vele jaren ongeveer 1 m hoog en 1,5 m breed wordt.

Blad

Smal elliptisch, 7–10 cm, dik en leerachtig, donkergroen met omgekrulde rand en een dikke, bruine vilt aan de onderkant.

Jonge scheuten

Bedekt met zilverwitte haartjes, wat de struik in de late lente een zilveren glans geeft.

Bloem

Trossen van ongeveer tien klokvormige bloemen in mei: dieproze knoppen, lichtroze bloemen, uitbloeiend tot wit.

Wortels

Fijn, dicht en heel ondiep: ze verdragen geen diep planten en geen spitwerk rond de struik.

Bloei: mei · Planten: maart–april en september–oktober · Snoeien: juni

Waarom in je tuin?

• Compact en traag groeiend: ideaal voor een kleine tuin, een rotstuin of een grote pot.
• Drie kleuren in één bloei: dieproze knoppen, lichtroze bloemen en wit bij het uitbloeien.
• Het hele jaar mooi blad, met zilverwitte jonge scheuten en een bruine vilt onderaan.
• Verdraagt meer zon dan de meeste rododendrons.
• De bloemen trekken in mei hommels en bijen aan.

Waar staat een rododendron graag?

• Zon of halfschaduw; in volle zon de grond wel koel en vochtig houden met een dikke mulchlaag.
• Zure, humusrijke grond: zand, leem of veen. Op kalkrijke grond vergeelt hij en kwijnt hij weg.
• Gewone, licht vochtige grond die goed doorlaat; natte voeten en uitdroging verdraagt hij allebei slecht.
• Kan tegen wind, maar een plek zonder vroege ochtendzon na een vriesnacht spaart het blad.
• Reken op 1,2–1,5 m ruimte per plant.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand, leem of veen

Zuurtegraad

Zuur

Vocht

Normaal

Grootte

1 m hoog, 1,5 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -25 °C)

Mooi samen met

• Lavendelheide: Een wintergroene struik voor dezelfde zure grond, met trosjes witte bloemen in het voorjaar.
• Japanse esdoorn: Fijn, sierlijk blad en herfstkleur naast de compacte rododendron.
• Struikheide: Een lage, bloeiende rand in de zon op zure grond.
• Varens: Fris, fijn blad voor de halfschaduw rond de struik.

Hoe en wanneer plant je een rododendron?

Planten in maart–april en september–oktober.

1. Plant in maart–april of in september–oktober.
2. Graaf een breed, ondiep plantgat en vul het met een mengsel van tuingrond en turfvrije grond voor zuurminnende planten of bladcompost.
3. Zet de plant hoog: de bovenkant van de kluit mag net boven de grond uitsteken. Nooit dieper planten dan in de pot.
4. Houd 1,2–1,5 m afstand tot andere struiken.
5. Geef meteen ruim regenwater; dompel een droge kluit eerst onder in een emmer water.
6. Leg een laag van 5 cm naalden, schors of bladcompost rond de voet.

Verzorgen

Water

Bij droogte ruim water geven, liefst regenwater: kalkrijk leidingwater maakt de grond op termijn minder zuur.

Bemesten

In april wat organische mest voor rododendrons of zuurminnende planten. Niet na juni bemesten.

Mulchen

Elk voorjaar een laag naalden, schors of bladcompost: zo blijft de grond zuur, koel en vochtig.

Uitgebloeide trossen

Breek ze na de bloei voorzichtig uit tussen duim en wijsvinger, zonder de jonge knoppen eronder te beschadigen.

Spitten

Nooit rond de struik spitten of schoffelen: de wortels zitten vlak onder de oppervlakte.

In pot

Een brede pot met grond voor zuurminnende planten en gaten onderaan. Water geven met regenwater.

Tip: Plant hem hoog, met de bovenkant van de kluit net boven de grond, en mulch elk jaar met naalden of schors. Breek na de bloei de uitgebloeide trossen voorzichtig uit, zonder de jonge knoppen te raken.

Wanneer snoei je een rododendron?

Snoeimaanden: juni.

Wanneer: Bijna niet nodig. Na de bloei, eind mei tot juni, de uitgebloeide trossen uitbreken.

Hoe:

• Breek elke uitgebloeide tros voorzichtig uit, net boven de jonge scheuten of knoppen.
• Knip dode of beschadigde takken weg tot op gezond hout.
• Kort een enkele uitstekende tak in net boven een bladrozet, als dat nodig is voor de vorm.

Let op: Snoei niet zwaar: hij groeit traag en herstelt moeilijk. Wie in de zomer of herfst snoeit, knipt de bloemknoppen voor volgend jaar weg.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Afleggen

In het voorjaar een lage tak naar de grond buigen, de schors aan de onderkant licht inkrassen en vastpinnen onder zure grond. Na één tot twee jaar loskoppelen.

Halfhoutige stekken

In augustus–september, met wat bodemwarmte en onder plastic. Gaat traag en lukt niet altijd; afleggen is makkelijker.

Hoe komt een rododendron de winter door?

Winterhard tot −25 °C.

• Winterhard tot ongeveer −25 °C: in Belgische tuinen geen bescherming nodig.
• Bij strenge vorst rollen de bladeren zich naar beneden op; dat is normaal, ze ontrollen weer als het dooit.
• Geef in een droge, vriesvrije periode water: wintergroene planten kunnen in de winter uitdrogen.
• In een pot: zet hem tegen een muur en wikkel de pot in jute of noppenfolie, zodat de wortels niet bevriezen.

Ziektes en plagen

• Gele bladeren met groene nerven: Chlorose door kalkrijke grond of leidingwater. Geef regenwater, mulch met naalden en bemest voor zuurminnende planten.
• Taxuskever: Halvemaanvormige hapjes uit de bladranden; de larven vreten aan de wortels. Zoek de kevers ’s avonds met een zaklamp of gebruik aaltjes tegen de larven.
• Knopsterfte: Bloemknoppen worden in het voorjaar grijsbruin met kleine zwarte haartjes en gaan niet open. Breek ze uit en gooi ze weg, niet op de composthoop.
• Wortelrot: Blad verwelkt en verkleurt ondanks natte grond. Plant hoog in goed doorlatende grond en zorg dat er nooit water blijft staan.

Het jaar rond

• Maart: Planten. Letten op knoppen met knopsterfte.
• April: Bemesten en mulchen. De knoppen kleuren dieproze.
• Mei: Bloei: roze bloemen die naar wit verkleuren. Hommels en bijen.
• Juni: Uitgebloeide trossen uitbreken. Zilverwitte jonge scheuten. Laatste keer bemesten.
• Juli: Water geven bij droogte, liefst regenwater.
• Augustus: Water geven bij droogte. Nieuwe bloemknoppen worden gevormd.
• September: Planten. Halfhoutige stekken nemen.
• Oktober: Planten. Mulch aanvullen.
• December: Potten beschermen bij strenge vorst.

Eetbaar en bruikbaar

Niet eetbaar. Rododendrons en azalea’s zijn in al hun delen giftig, ook de bloemen en de nectar: ze bevatten grayanotoxinen, die kwijlen, braken, zwakte, een trage hartslag en een lage bloeddruk geven. Vooral geiten, schapen en alpaca’s, maar ook paarden, runderen, konijnen en cavia’s worden er ernstig ziek van, soms al van een kleine hoeveelheid blad; ook honden en katten lopen risico. Gooi snoeiafval dus nooit over de afsluiting van een weide of in een hok, geef het niet aan dieren en pluk geen konijnenvoer tussen de struiken; bel bij twijfel meteen je dierenarts. Kinderen die een blad of bloem in de mond steken of nectar uit de bloemen zuigen, zoals bij dovenetel, krijgen meestal enkel een branderige mond en misselijkheid, maar leer hen het niet te doen. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Het eiland Yakushima staat op de werelderfgoedlijst van UNESCO en is bekend om zijn zware regenval en eeuwenoude Japanse cederbomen.
• De bekende kloon ‘Koichiro Wada’ is genoemd naar de Japanse kweker die de plant in de jaren 1930 naar Engeland stuurde.
• Door zijn compacte groei en mooie blad werd hij een van de belangrijkste ouders voor compacte tuinrododendrons.