Guldenroede

Hoe herken je een guldenroede?

Groeivorm

Rechtopgaande pol van ongeveer 1 m hoog en 60 cm breed, met stevige stengels en boogvormig uitwaaierende pluimen.

Blad

Verspreid staand, eirond tot lancetvormig, 5–10 cm, ruw en gerimpeld, met gezaagde rand; donkergroen.

Bloem

Vertakte, vaak overhangende pluimen met veel kleine, felgele bloemetjes, van augustus tot oktober.

Zaad

Na de bloei vormen zich donzige pluisjes die door de wind worden verspreid.

Wortels

Vezelig met korte wortelstokken; de pol wordt jaar na jaar iets breder.

Bloei: augustus–oktober · Planten: maart–mei en september–oktober · Snoeien: maart en mei

Waarom in je tuin?

• Felgele pluimen van augustus tot oktober, wanneer veel andere planten uitgebloeid zijn.
• Late nectarbron voor bijen en vlinders.
• Goede snijbloem en droogbloem.
• Volledig winterhard en makkelijk: groeit in zon en halfschaduw op leem of klei.
• Blijft een nette pol, in tegenstelling tot de sterk woekerende Canadese guldenroede.

Waar staat een guldenroede graag?

• Zon of halfschaduw; in volle schaduw wordt de plant lang en bloeit hij weinig.
• Humusrijke, normale tot vochtige grond: leem of klei, ook zand als het niet uitdroogt. Zuur tot neutraal.
• Verdraagt vochtige grond goed, maar kan ook korte droogte aan.
• Reken op 50–60 cm tussen de planten; zet hem achteraan in de border.
• Zet hem niet vlak naast natuurgebied, omdat hij zich kan uitzaaien.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Zuur of neutraal

Vocht

Normaal of nat

Grootte

1 m hoog, 0,6 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -30 °C)

Mooi samen met

• Herfstaster: Paars en blauw bloeien in dezelfde maanden en contrasteren sterk met het geel.
• Japanse anemoon: Roze of witte bloemen in dezelfde late zomer, ook in halfschaduw.
• Siergrassen: Lichte pluimen die de gele pluimen zacht omlijsten.
• Zonnehoed: Paarse bloemen met stekelige hartjes in de late zomer.

Hoe en wanneer plant je een guldenroede?

Planten in maart–mei en september–oktober.

1. Plant in maart–mei of in september–oktober, als de grond niet bevroren of drassig is.
2. Werk een paar scheppen compost door de grond en maak zware klei lichter met wat zand.
3. Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond goed aan.
4. Plant op 50–60 cm van elkaar en geef meteen een flinke gieter water.
5. Leg een laag compost of bladcompost rond de pol.

Verzorgen

Water

Geef bij langdurige droogte water aan de voet. Een uitgedroogde plant krijgt sneller meeldauw.

Bemesten

In het voorjaar een schep compost; niet te rijk bemesten, anders worden de stengels lang en slap.

Mulchen

Een laag compost in het voorjaar houdt de grond vochtig en onkruidvrij.

Steun

Plaats zo nodig een steunring of takken in het voorjaar, vooral op rijke grond of in halfschaduw.

Delen

Verdeel de pol elke 3–4 jaar in het voorjaar om hem te verjongen en compact te houden.

Tip: Wil je een lagere en stevigere plant, knip dan eind mei alle scheuten tot de helft terug. Knip de pluimen weg voor ze zaad verspreiden als je buurt natuurgebied is.

Wanneer snoei je een guldenroede?

Snoeimaanden: maart en mei.

Wanneer: In maart de oude stengels terugknippen. Eventueel eind mei de scheuten tot de helft inkorten voor een lagere, stevigere plant.

Hoe:

• Knip in maart alle dode stengels af tot ongeveer 10 cm boven de grond.
• Wil je een lagere plant, knip dan eind mei alle scheuten tot de helft terug; de bloei komt dan iets later.
• Knip uitgebloeide pluimen af voor ze zaad zetten, of laat ze staan als wintersieraad.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Delen

In maart–april of in september de pol uitgraven, in stukken met wortels en scheuten verdelen en meteen herplanten.

Basale stekken

In het voorjaar jonge scheuten van 5–8 cm aan de voet afsnijden en in vochtige stekgrond zetten; na enkele weken zijn ze beworteld.

Hoe komt een guldenroede de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C: in België is geen bescherming nodig.
• De stengels sterven af; laat ze staan tot maart als wintersieraad en schuilplaats voor insecten.
• Het enige risico is natte, zware grond in de winter: zorg voor goede afwatering.

Ziektes en plagen

• Meeldauw: Wit poeder op het blad in de late zomer, vooral bij droogte. Water geven, ruimte laten en aangetast blad wegknippen.
• Roest: Oranjebruine bultjes aan de onderkant van het blad. Knip aangetast blad weg, composteer het niet en geef water aan de voet.
• Bladluis: Op jonge scheuten en bloemknoppen. Spuit ze af met water of laat lieveheersbeestjes hun werk doen.
• Omvallende stengels: Bij harde wind of op te rijke grond. Zet steun of knip eind mei de scheuten terug.

Het jaar rond

• Maart: Oude stengels terugknippen. Planten of delen. Compost geven.
• April: Planten. Op slakken en bladluis letten.
• Mei: Eventueel scheuten tot de helft inkorten voor een lagere plant. Steun plaatsen.
• Juni: Groei. Water geven bij droogte.
• Juli: Knoppen vormen zich. Water geven bij droogte.
• Augustus: Begin van de bloei.
• September: Volle bloei. Snijbloemen. Planten.
• Oktober: Late bloei. Planten.
• November: Pluimen laten staan als wintersieraad.
• December: Rust.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Vlinders

Nectar voor dagvlinders.

Wist je dat?

• De soortnaam rugosa betekent gerimpeld en verwijst naar het ruwe, gerimpelde blad.
• Guldenroedes bloeien laat in het seizoen, wanneer er voor bijen en vlinders weinig andere nectar is.
• Thomas Edison experimenteerde in de jaren 1920 met guldenroede als mogelijke bron van rubber.