Spirea

Hoe herken je een spirea?

Groeivorm

Compacte, bolvormige struik van ongeveer 0,8 m hoog en 1 m breed, met fijne, rechtopgaande takken.

Blad

Eirond, 3–5 cm, met een gezaagde rand; frisgroen in de zomer, geel tot oranjerood in de herfst.

Bloem

Vlakke schermen van kleine witte bloemen, van juni tot juli.

Herfstkleur

Geel, oranje en rood, vooral bij het ras ‘Tor’.

Wortels

Vezelig en matig diep; hij laat zich makkelijk verplanten.

Bloei: juni–juli · Planten: maart–april en oktober–november · Snoeien: maart en juli

Waarom in je tuin?

• Witte bloemschermen in juni en juli, als veel voorjaarsstruiken al uitgebloeid zijn.
• Bijen en vlinders vinden er nectar en stuifmeel.
• Mooie herfstkleur in geel, oranje en rood.
• Compact en makkelijk: hij blijft laag en vraagt weinig onderhoud.
• Bruikbaar in een border, in een groep of als lage haag.

Waar staat een spirea graag?

• Zon tot halfschaduw; in de zon bloeit hij het rijkst en kleurt hij het mooist in de herfst.
• Gewone tuingrond: zand, leem of klei, zuur tot kalkhoudend.
• Normaal vochtige grond; hij verdraagt een korte droge periode, maar geen langdurig staand water.
• Niet kieskeurig wat wind betreft, ook op een open plek in de tuin.
• Reken op 80–100 cm ruimte per plant; voor een lage haag 50–60 cm.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Normaal

Grootte

0,8 m hoog, 1 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -35 °C)

Mooi samen met

• Ooievaarsbek: Blauwe of paarse bloemen vullen de ruimte onder de struik en bloeien tegelijk.
• Salie (Salvia nemorosa): Paarse bloemaren passen mooi bij de witte schermen.
• Purperklokje: Het gekleurde blad aan de voet staat mooi naast de oranje herfsttinten.
• Siergrassen: Fijne halmen en pluimen geven beweging in de border.
• Hortensia: Bloeit in dezelfde periode en houdt van dezelfde halfschaduw.

Hoe en wanneer plant je een spirea?

Planten in maart–april en oktober–november.

1. Plant in maart–april of in oktober–november, als de grond niet bevroren of te nat is.
2. Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit en meng er wat compost door.
3. Zet de struik even diep als hij in de pot stond en druk de grond licht aan.
4. Houd 80–100 cm afstand tussen de planten, of 50–60 cm voor een lage haag.
5. Geef meteen een flinke gieter water, ook als het regent.
6. Leg een laag mulch van compost of fijne houtsnippers rond de voet.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar wekelijks bij droogte. Daarna volstaat regen, behalve in lange droge zomers.

Bemesten

In maart een handvol organische meststof of een schep compost rond de struik.

Mulchen

Een laagje compost of schors in het voorjaar houdt de grond vochtig en onderdrukt onkruid.

Uitgebloeide bloemen

Knip de uitgebloeide schermen in juli weg: dat houdt de struik netjes en compact.

Onderhoud

Haal dode en beschadigde takken weg zodra je ze ziet, het liefst in het voorjaar.

Tip: Geef hem een plek in de volle zon voor de mooiste herfstkleur en knip de uitgebloeide schermen in juli weg om hem compact te houden.

Wanneer snoei je een spirea?

Snoeimaanden: maart en juli.

Wanneer: Eind februari tot maart voor de vormsnoei, en licht na de bloei in juli.

Hoe:

• Knip in maart alle takken met een derde tot de helft in, net boven een knop.
• Haal dode, zwakke en kruisende takken helemaal aan de voet weg.
• Neem om de paar jaar een paar van de oudste takken tot aan de grond weg: dat houdt de struik jong.
• Knip in juli de uitgebloeide schermen met een stukje scheut eraf.

Let op: Hij bloeit op nieuw hout: snoei in de late winter of ná de bloei, nooit in mei–juni, want dan knip je de bloemknoppen weg.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zachte stekken

In juni–juli: stekken van 8–10 cm van niet-bloeiende scheuten, onderste bladeren weg, in vochtige stekgrond onder plastic. Na 4–6 weken zijn er wortels.

Houtstekken

In oktober–november: stukken van 20 cm van stevig, rijp hout in de volle grond steken; ze wortelen in de loop van het volgende jaar.

Delen

In het voorjaar of in de herfst een stuk met wortels van de rand van de struik afsteken en elders planten.

Hoe komt een spirea de winter door?

Winterhard tot −35 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −35 °C: in België is bescherming nooit nodig.
• Laat de kale takken staan tot de snoei in maart; ze geven beschutting aan kleine insecten.
• In een pot: zet hem tegen een muur en wikkel de pot in jute, zodat de wortels niet bevriezen.

Ziektes en plagen

• Bladluis: Op jonge scheuten in mei–juni, soms met plakkerige honingdauw. Meestal ruimen lieveheersbeestjes ze op; anders afspuiten met een krachtige waterstraal.
• Meeldauw: Wit poeder op de bladeren in droge zomers. Water geven aan de voet, ruimte laten tussen de planten en aangetaste scheuten wegknippen.
• Kale binnenkant: Oude struiken worden onderaan kaal en bloeien minder. Verjong ze door de oudste takken tot aan de grond weg te nemen.
• Weinig bloei: Meestal te veel schaduw of te laat snoeien. Verplaats hem naar een zonniger plek en snoei in de late winter.

Het jaar rond

• Maart: Snoeien: alle takken met een derde tot de helft inkorten. Compost geven.
• April: Planten of verplanten. Mulch aanbrengen.
• Mei: Letten op bladluis. Water geven bij langdurige droogte.
• Juni: Begin van de bloei. Zachte stekken nemen.
• Juli: Bloei. Uitgebloeide schermen wegknippen. Water geven bij droogte.
• Augustus: Water geven bij langdurige droogte.
• Oktober: Planten. De herfstkleur begint.
• November: Planten. Houtstekken nemen. Herfstkleur en bladval.
• December: Rust. Kale takken laten staan.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Vlinders

Nectar voor dagvlinders.

Wist je dat?

• De soortnaam betulifolia betekent ‘met berkenbladeren’: het blad lijkt inderdaad op dat van een berk.
• Spirea’s behoren tot de rozenfamilie, net als appel, aardbei en roos.
• De naam Spiraea komt van het Griekse speira, ‘kronkel’ of ‘krans’, vermoedelijk verwijzend naar de buigzame takken.