
Foto: Wouter Hagens, Public domain · bron
Heester · Rosaceae
Spirea
Spiraea thunbergii
In andere talen: Spirée de Thunberg (Français) · Thunberg spiraea (English)
Deze spirea komt uit China en wordt al eeuwenlang in Japan gekweekt. Het is een fijne, sierlijke struik met dunne, overhangende takken en smal, lichtgroen blad dat aan een wilg doet denken. In maart–april, vaak nog voor het blad, zitten de takken vol piepkleine, zuiver witte bloempjes, als een wolk sneeuw. In de herfst kleurt het blad geel tot oranje. Hij is een van de vroegst bloeiende heesters, keihard en makkelijk. Het ras ‘Fujino Pink’ heeft roze knoppen en ‘Ogon’ heeft geelgroen blad.
Licht
Zon of halfschaduw
liefst wat zon
Vocht
Normaal
geen natte voeten
Grond
Zand, leem of klei
elke zuurtegraad
Winterhard
Volledig winterhard
tot -30 °C
Grootte
1,5 m
hoog, 1,5 m breed
Bloei
maart–april
| Snoeimaanden | april–mei |
|---|---|
| Hoogte | 1,5 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | maart–april |
Herkennen
Hoe herken je een spirea?
- Groeivorm
- Dichte, ronde struik van 1–1,5 m hoog en even breed, met dunne, sierlijk overhangende takken.
- Blad
- Smal lancetvormig, 2–4 cm lang, fijn gezaagd en lichtgroen; in de herfst geel tot oranje.
- Bloem
- Piepkleine, schotelvormige bloempjes van nog geen centimeter, in groepjes van 2–5 langs de takken, in maart–april.
- Kleur
- Zuiver wit; bij ‘Fujino Pink’ roze in de knop.
- Wortels
- Fijn vertakt en vrij ondiep; makkelijk te verplanten zolang de struik jong is.
Bloei: maart–april · Planten: maart–april en oktober–november · Snoeien: april–mei
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Een van de eerste struiken die bloeien, al in maart: een witte wolk in een nog kale tuin.
- Vroege nectar en stuifmeel voor bijen en hommels.
- Fijn, wilgachtig blad dat vroeg uitloopt en in de herfst mooi oranje kleurt.
- Keihard, weinig kieskeurig en makkelijk in onderhoud.
- Mooi als losse haag, in een gemengde border of als blikvanger tussen voorjaarsbollen.
Waar staat een spirea graag?
- Zon of halfschaduw; in de volle zon bloeit hij het rijkst en kleurt het blad het mooist.
- Elke goede tuingrond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk.
- Normaal vochtig; op droge zandgrond geef je in droge zomers wat water.
- Reken op 1–1,5 m ruimte per plant, of op 50–60 cm voor een losse haag.
- Licht
- Zon en halfschaduw
- Grondsoort
- Zand, leem of klei
- Zuurtegraad
- Niet kieskeurig
- Vocht
- Normaal
- Grootte
- 1,5 m hoog, 1,5 m breed
- Winterhard
- Winterhard (tot -30 °C)
Mooi samen met
- Blauwe druifjes: Een blauw tapijt aan de voet, tegelijk in bloei.
- Narcis: Gele trompetjes naast de witte wolk, in maart–april.
- Nieskruid: Bloeit in de late winter en het voorjaar, mooi aan de voet in de halfschaduw.
- Vergeet-mij-niet: Zachtblauwe bloempjes onder de witte takken.
- Forsythia: Geel en wit samen geven een vrolijk voorjaarsbeeld.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een spirea?
Planten in maart–april en oktober–november.
- Plant in maart–april of in oktober–november, als de grond niet bevroren of te nat is.
- Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit en meng er wat compost door.
- Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond goed aan.
- Houd 1–1,5 m tussen de planten, of 50–60 cm voor een haag.
- Geef meteen een flinke gieter water, ook als het regent.
- Leg een laag mulch van compost of houtsnippers rond de voet.
Verzorgen
- Water
- Het eerste jaar bij droogte wekelijks. Daarna enkel in lange droge periodes.
- Bemesten
- In maart een schep compost of wat organische mest voor bloeiende heesters.
- Mulchen
- Een laag compost of bladaarde in het voorjaar houdt de grond vochtig.
- Uitdunnen
- Elk jaar na de bloei een derde van de oudste takken weghalen houdt de struik jong en bloeirijk.
- Verjongen
- Een oude, kale struik kun je na de bloei helemaal terugzetten tot 20–30 cm; hij loopt meestal goed weer uit.
Tip: Laat na de bloei de jonge, lange takken staan en haal alleen oud hout weg: dan zit de struik elk voorjaar weer vol bloemen.
Wanneer snoei je een spirea?
Snoeimaanden: april–mei.
Wanneer: Meteen na de bloei, eind april tot in mei. Hij bloeit op takken van vorig jaar.
Hoe:
- Knip uitgebloeide takken terug tot net boven een sterke, jonge scheut.
- Haal elk jaar een derde van de oudste, dikste takken aan de voet weg.
- Laat de jonge, lange scheuten staan: daar komen volgend voorjaar de bloemen aan.
- Een verwaarloosde struik kun je na de bloei helemaal terugzetten tot 20–30 cm boven de grond.
Let op: Snoei niet in de winter of het vroege voorjaar: dan knip je alle bloemknoppen weg.
Vermeerderen
- Zachte stekken
- In juni–juli stekken van 10 cm van jonge scheuten nemen, de onderste bladeren weghalen en ze in vochtige stekgrond onder plastic zetten. Na enkele weken hebben ze wortels.
- Winterstekken
- In november–december stukken van 20 cm van rijp, eenjarig hout voor twee derde in de grond steken, op een beschutte plek. Na een jaar overplanten.
- Afleggen
- Een lage tak in de zomer in de grond leggen en vastpinnen; na een jaar loskoppelen en verplanten.
Hoe komt een spirea de winter door?
Winterhard tot −30 °C.
- Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C: in België is geen bescherming nodig.
- Een late nachtvorst kan de open bloemen bruin kleuren; de struik zelf heeft er geen last van.
- In een pot: zet hem tegen een muur en wikkel de pot bij strenge vorst in jute of noppenfolie.
Ziektes en plagen
- Bladluis: Op jonge scheuten in het voorjaar. Meestal ruimen lieveheersbeestjes en mezen ze op; anders afspuiten met water.
- Meeldauw: Wit poeder op de bladeren in de zomer, vooral bij droogte. Water geven aan de voet en de struik luchtig houden.
- Kale, verhoute struik: Weinig bloemen en veel dood hout onderin. Dun elk jaar na de bloei oude takken uit of zet de struik helemaal terug.
- Weinig bloei: Meestal te laat gesnoeid of te veel schaduw. Snoei alleen meteen na de bloei.
Het jaar rond
- Maart: Bloei begint. Compost geven. Planten.
- April: Volle bloei. Planten. Na de bloei snoeien.
- Mei: Snoei afronden. Mulch aanbrengen.
- Juni: Zachte stekken nemen. Letten op bladluis.
- Juli: Water geven bij langdurige droogte.
- Oktober: Oranje herfstkleur. Planten.
- November: Planten. Winterstekken nemen.
- December: Winterstekken nemen. Rust.
Gebruiken
Goed voor dieren
- Bijen
- Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- De soortnaam eert de Zweedse plantkundige Carl Peter Thunberg, een leerling van Linnaeus, die in de jaren 1770 in Japan planten verzamelde.
- In Japan heet hij yukiyanagi, wat ‘sneeuwwilg’ betekent: naar het wilgachtige blad en de sneeuwwitte bloemen.
- De naam Spiraea komt van het Griekse speira, dat krans of slinger betekent.