Paradijsvogelbloem

Hoe herken je een paradijsvogelbloem?

Groeivorm

Dichte pol zonder stam, tot 1,5 m hoog en zo’n 1 m breed, met bladeren op lange stelen.

Blad

Groot, leerachtig en peddelvormig, grijsgroen met een lichtere middennerf. Het scheurt makkelijk langs de nerven; dat is normaal.

Bloem

Een horizontaal, snavelvormig schutblad waaruit één voor één oranje en blauwe bloemen omhoog steken, als een kuif.

Vrucht

Een houtige doosvrucht met zwarte zaden met een feloranje haarkuifje. Zaden en vruchten zijn licht giftig.

Wortels

Dik en vlezig; ze vullen de pot snel. Een volle pot bevordert de bloei.

Bloei: april–september · Planten: maart–april

Waarom in je tuin?

• Een van de meest exotische bloemen die je in huis kunt halen: oranje en blauw, als een vogelkop.
• Een lange bloeiperiode, van april tot september, met telkens nieuwe bloemen uit hetzelfde schutblad.
• Ook zonder bloemen een statige bladplant voor een lichte kamer of serre.
• In de zomer een blikvanger op het zonnige terras.
• De bloemen blijven in de vaas lang mooi.

Waar staat een paradijsvogelbloem graag?

• De zonnigste plek in huis, bij een raam op het zuiden of westen. Te weinig licht betekent geen bloemen.
• Van eind mei tot september mag hij buiten, op een zonnige plek uit de wind.
• In de zomer gewone kamertemperatuur; in de winter liefst koel, bij 10–15 °C, en nooit onder 5 °C.
• Voedzame, humusrijke potgrond met wat klei of leem, die vocht vasthoudt maar goed afwatert.
• Reken op een plek van zo’n 1 m breed: de bladeren waaieren ver uit.

Licht

Zonnig

Potgrond

Gewone potgrond of luchtige, humusrijke potgrond

Zuurtegraad

Zuur of neutraal

Water geven

Gewoon

Grootte

1,5 m hoog, 1 m breed

Temperatuur

Minimum 5 °C

Mooi samen met

• Olijfboom: Ook een zonaanbidder voor het terras, met dezelfde lichte, koele winter.
• Citrusboompje: Geurende bloemen en vruchten, en dezelfde zomer buiten en winter binnen.
• Oleander: Een andere zonnige kuipplant die van warmte houdt.
• Afrikaanse lelie: Blauwe bloemschermen naast de oranje vogelkoppen op het terras.

Hoe en wanneer plant je een paradijsvogelbloem?

Planten in maart–april.

1. Verpot alleen in maart–april, en alleen als de pot echt te klein is: een volle pot bevordert de bloei.
2. Kies een zware, stevige pot met een drainagegat, slechts een paar centimeter groter dan de vorige.
3. Leg onderin een laagje kleikorrels of potscherven voor de afwatering.
4. Gebruik voedzame potgrond, gemengd met wat klei of leem en compost.
5. Zet de plant even diep als voordien, druk aan en geef water tot het onderaan uit de pot loopt.

Verzorgen

Water

Van april tot september regelmatig gieten en de bovenste centimeters tussendoor laten opdrogen. In de winter veel minder: enkel als de grond bijna droog is.

Bemesten

Van april tot september om de twee weken kamerplantenmest of mest voor bloeiende planten.

Licht

Hoe meer licht, hoe beter. Draai de pot af en toe, zodat hij gelijkmatig groeit.

Naar buiten

Laat hem buiten eerst een week wennen in de halfschaduw, anders verbranden de bladeren.

Bladeren

Veeg stof af met een vochtige doek; dat helpt ook tegen spint en schildluis.

Tip: Voor de vaas snij je de bloem als het eerste bloempje net uit het schutblad komt: in de vaas volgen er vaak nog een paar. Ververs het water geregeld, dan blijft hij lang mooi.

Wanneer snoei je een paradijsvogelbloem?

Wanneer: Echt snoeien is niet nodig. Hou hem het hele jaar door netjes.

Hoe:

• Snij uitgebloeide bloemstelen zo laag mogelijk weg.
• Verwijder verdorde of gele bladeren aan de voet met een scherp mes.
• Gescheurde bladeren hoef je niet weg te knippen: dat is normaal en hoort bij de plant.

Let op: Zaden en vruchten zijn licht giftig. Hou ze buiten het bereik van kinderen en huisdieren.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Delen

In maart–april bij het verpotten een grote pol met een scherp mes in stukken snijden. Elk stuk heeft een paar stevige wortels en minstens twee à drie scheuten nodig. Gedeelde planten slaan vaak een jaar bloei over.

Zaaien

Zaai vers zaad in het voorjaar in vochtige zaaigrond, bij 20–25 °C. Kiemen kan weken tot maanden duren, en het duurt enkele jaren voor de eerste bloei.

Hoe komt een paradijsvogelbloem de winter door?

• Niet winterhard. Haal hem in september binnen, voor de nachten koud worden, en laat hem nooit onder 5 °C komen.
• Een koele, lichte winterrust bij 10–15 °C bevordert de bloei in het voorjaar.
• Geef in de winter veel minder water en geen mest.
• Zet hem niet vlak bij de verwarming: droge, warme lucht trekt spint en schildluis aan.

Ziektes en plagen

• Geen bloemen: De plant is te jong, staat te donker, heeft een te grote pot of een te warme winter. Geduld, zon en een koele winterrust helpen.
• Schildluis en wolluis: Bruine schildjes of witte pluisjes op de bladeren en in de bladoksels. Veeg ze weg met een vochtig doekje of een wattenstaafje.
• Spint: Fijne spinsels en gele puntjes op het blad, bij droge, warme lucht. Douche de plant en zet hem koeler.
• Wortelrot: De bladvoet wordt zacht en de bladeren vergelen. Oorzaak is te veel water, zeker in de winter: laat de grond tussendoor opdrogen.
• Gescheurd blad: Normaal en geen ziekte: ook in de natuur scheuren de bladeren in de wind.

Het jaar rond

• Januari: Koel en licht zetten. Weinig water.
• Maart: Verpotten of delen als de pot echt te klein is.
• April: Weer meer water geven en beginnen met bemesten. De bloei begint.
• Mei: Eind mei naar buiten, eerst een week in de halfschaduw.
• Juni: Bloei. Om de twee weken mest.
• Juli: Bloei. Regelmatig water geven op het terras.
• Augustus: Bloei. Uitgebloeide stelen wegsnijden.
• September: Laatste bloemen. Binnenhalen voor de koude nachten.
• Oktober: Binnen op een lichte, koele plek. Stoppen met bemesten.
• November: Minder water geven.
• December: Koele winterrust bij 10–15 °C.

Eetbaar en bruikbaar

Niet eetbaar. De zaden en vruchten van de paradijsvogelbloem zijn licht giftig: wie ze inslikt, kan misselijk worden, braken en buikpijn krijgen, en ook honden en katten worden er ziek van. Binnen vormt hij zelden zaad, maar buiten in de zomer of na bestuiven met de hand kan dat wel: de harde zaden met een fel oranje pluimpje trekken kinderen aan, dus knip uitgebloeide bloemen weg of bewaar zaad buiten hun bereik. Het blad en de bloemen zelf zijn weinig gevaarlijk. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.

Wist je dat?

• De plant is genoemd naar Charlotte van Mecklenburg-Strelitz, de vrouw van de Britse koning George III; reginae betekent van de koningin.
• In Zuid-Afrika gebruiken honingzuigers de bloem als landingsplaats. Als zo’n vogel op de blauwe bloemblaadjes gaat zitten, gaan die open en krijgt hij stuifmeel op zijn poten.
• De paradijsvogelbloem is de officiële bloem van de Amerikaanse stad Los Angeles.