Spaans mos

Hoe herken je een spaans mos?

Groeivorm

Hangende slierten van 30 cm tot ongeveer 1 m (in de natuur veel langer), vertakt in lange, dunne draden.

Blad

Smal en draadvormig, gebogen, 2–6 cm lang, grijsgroen door kleine schubben die vocht opnemen.

Bloem

Kleine, onopvallende groenblauwe bloemetjes, binnen zelden te zien.

Wortels

Geen wortels: de plant neemt vocht en voedingsstoffen op via de bladeren.

Levenswijze

Epifyt: hij groeit op bomen en struiken maar leeft niet ten koste van de gastheer.

Waarom in je tuin?

• Heel bijzonder: een plant zonder pot en zonder aarde, die je bijna overal kunt ophangen.
• De lange, grijze slierten geven een lichte, luchtige sfeer in elke kamer.
• Weinig werk: geen verpotten en geen potgrond, alleen water en af en toe een beetje voeding.
• Past op veel plekken: aan een tak, een lijst, een haak of boven een kast.
• Groenblijvend en makkelijk te verdelen tot meer planten.

Waar staat een spaans mos graag?

• Licht, ook met wat zon: een plek bij een oost-, west- of zuidraam met gefilterd licht. Felle middagzon verbrandt hem.
• Warm, 15–25 °C; het minimum is 5 °C, maar beter niet onder 10 °C.
• Geen grond nodig: ophangen aan een tak, een haakje, touw of draad, met vrije luchtcirculatie rondom.
• Vochtige lucht is een pluspunt: een lichte badkamer of keuken is ideaal.
• Zorg dat hij na een bad snel opdroogt, binnen enkele uren, zodat hij niet gaat rotten.

Licht

Zonnig of licht, zonder felle zon

Potgrond

Luchtige, humusrijke potgrond

Zuurtegraad

Zuur

Water geven

Gewoon

Grootte

1 m hoog, 0,3 m breed

Temperatuur

Minimum 5 °C

Mooi samen met

• Luchtplanten (Tillandsia): Dezelfde zorg: kleine rozetten tussen de slierten.
• Hertshoornvaren: Groeit ook op een plank zonder pot en houdt van dezelfde vochtige lucht.
• Vlinderorchidee: Epifyt met dezelfde lichte, vochtige plek zonder felle zon.
• Bromelia (Guzmania): Familie met dezelfde warmte en een felle bloem als contrast.

Hoe en wanneer plant je een spaans mos?

1. Kies een lichte plek met goede luchtcirculatie, zonder directe middagzon.
2. Hang de slierten los over een tak, een haakje, een plantenhanger of een gespannen touw; niet strak vastbinden.
3. Je hebt geen pot en geen potgrond nodig: de plant groeit zonder.
4. Gebruik geen koperdraad, want koper kan bromelia’s beschadigen; touw of roestvrij draad is beter.
5. Geef hem na het ophangen een goed bad: 15–30 minuten onderdompelen in kamerwarm, kalkarm water.
6. Schud overtollig water goed uit en laat hem opdrogen voordat je hem terughangt.

Verzorgen

Water

Besproei hem 2–3 keer per week, of dompel hem 1 keer per week 15–30 minuten onder; schud daarna uit en laat opdrogen. In droge kamers vaker, in een vochtige badkamer minder.

Waterkwaliteit

Gebruik regenwater of gefilterd water. Hard water laat kalkaanslag achter op de schubben.

Bemesten

Eén keer per maand een sterk verdunde bromelia- of kamerplantenmest (een kwart van de dosis) in het badwater of de verstuiver; niet vaker.

Luchtvochtigheid

Hoe droger de lucht, hoe vaker je hem nat maakt; in de winter bij verwarming iets vaker.

Schoonhouden

Verwijder bruine of dode slierten en schud af en toe stof en dode delen eruit.

Tip: Laat hem na elk bad goed uitdruipen en binnen een paar uur opdrogen: te lang nat blijven is zijn grootste vijand. In een droge kamer helpt een wekelijks bad van een kwartier.

Wanneer snoei je een spaans mos?

Wanneer: Echt snoeien is nauwelijks nodig: het hele jaar door verwijder je alleen bruine, droge of rotte slierten.

Hoe:

• Knip bruine of droge delen weg met een schone schaar.
• Lange slierten kun je inkorten of in stukken delen, zo krijg je kleinere plantjes.
• Wat afbreekt, kun je gewoon weer ophangen.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Delen

Het hele jaar, het liefst in lente en zomer: knip of breek een stuk van 10–20 cm van de plant en hang het op een nieuwe plek. Het groeit door als het regelmatig nat wordt.

Zaad

Zaad komt binnen zelden voor. In de natuur verspreiden zaadjes en stukjes plant zich met de wind en met vogels die het als nestmateriaal gebruiken.

Hoe komt een spaans mos de winter door?

• Niet winterhard: het minimum is 5 °C. Houd hem liever boven 10 °C.
• Hang hem zo licht mogelijk en geef hem iets minder water; laat hem nooit uitdrogen, want de verwarming maakt de lucht droog.
• Hang hem niet vlak boven de verwarming of in de tocht; een koude, natte plek leidt tot rot.
• In de zomer kan hij bij warm weer in de halfschaduw buiten hangen; haal hem terug naar binnen als het onder 10 °C komt.

Ziektes en plagen

• Bruine, droge slierten: Te weinig water of te droge lucht. Dompel hem langer en vaker onder en verwijder het dode deel.
• Zwart en slijmerig: Hij blijft te nat of hangt zonder luchtcirculatie. Laat opdrogen, verwijder rotte delen en hang hem luchtiger op.
• Verbleekt of verbrand: Te veel directe zon. Hang hem in gefilterd licht.
• Weinig groei: Te donker, te koud of te weinig water en voeding. Geef meer licht en regelmatig een bad.

Het jaar rond

• Januari: Zo licht mogelijk. 1–2 keer per week nat maken; niet vlak boven de verwarming.
• Februari: Licht en vochtige lucht.
• Maart: Naarmate het lichter wordt vaker nat maken. Delen of stukken ophangen.
• April: Wekelijks een bad. Eén keer per maand verdund bemesten.
• Mei: Vanaf half mei kan hij bij warm weer in de halfschaduw buiten hangen.
• Juni: Vaak nat maken; tegen felle zon schermen. Bemesten.
• Juli: Op warme dagen vaker nat maken. Bemesten.
• Augustus: Vaak nat maken. Bemesten.
• September: Laatste keer bemesten. Terug naar binnen als het onder 10 °C komt.
• Oktober: Naar binnen op een lichte plek; iets minder vaak nat maken.
• November: Lichte plek. Niet vlak boven de verwarming.
• December: Rust. 1–2 keer per week nat maken.

Wist je dat?

• Spaans mos is geen mos en ook geen parasiet: het is een bromelia, verwant aan de ananas, die op bomen groeit zonder ze te schaden.
• De soortnaam usneoides betekent ‘lijkend op Usnea’, het baardmos (een korstmos).
• In het zuiden van de Verenigde Staten hangt het in lange slierten in eiken en moerascipressen.
• Vroeger werd het gebruikt als vulling voor matrassen en meubels.