Paddenlelie

Hoe herken je een paddenlelie?

Groeivorm

Vaste plant van 50–70 cm hoog en 40–50 cm breed, met rechte tot overhangende stengels uit kruipende wortelstokken.

Blad

Eirond tot lancetvormig, tot 15 cm, glanzend donkergroen, stengelomvattend en soms donker gevlekt.

Bloem

Stervormig, 2–3 cm breed, in groepjes aan de stengeltoppen en in de bladoksels, van augustus tot oktober.

Kleur

Wit tot lichtlila met dichte paarse vlekken.

Wortels

Kruipende wortelstokken met korte uitlopers: de pol wordt elk jaar iets breder.

Bloei: augustus–oktober · Planten: maart–mei en september · Snoeien: maart

Waarom in je tuin?

• Bloeit van augustus tot oktober, op een moment dat de schaduwborder verder vaak al bruin wordt.
• Opvallende, orchideeachtige bloemen met paarse vlekken: een echt gespreksonderwerp.
• Glanzend blad dat ook zonder bloemen mooi is in een schaduwrijke hoek.
• Hommels en andere insecten bezoeken de late bloemen.
• Volledig winterhard en, ondanks het exotische uiterlijk, makkelijk in de tuin.

Waar staat een paddenlelie graag?

• Halfschaduw tot schaduw: onder bomen of aan de noordkant van een muur. Volle middagzon verbrandt het blad.
• Humusrijke, losse, vochthoudende grond: zand, leem of klei met veel compost, zuur tot neutraal.
• Gewone tot licht vochtige grond; laat hem in de zomer niet uitdrogen.
• Beschut tegen harde wind. Reken op 40–50 cm tussen de planten.

Licht

Halfschaduw en schaduw

Grondsoort

Leem, klei of veen

Zuurtegraad

Zuur of neutraal

Vocht

Normaal

Grootte

0,7 m hoog, 0,5 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -20 °C)

Mooi samen met

• Hosta: Grote bladeren aan de voet, in dezelfde halfschaduw.
• Varens: Een frisse, groene achtergrond voor een schaduwborder.
• Japanse anemoon: Bloeit eveneens in het late seizoen, in wit of roze.
• Zilverkaars: Lange, witte aren in dezelfde periode.

Hoe en wanneer plant je een paddenlelie?

Planten in maart–mei en september.

1. Plant in maart–mei of in september, als de grond niet bevroren of drassig is.
2. Graaf een plantgat dat twee keer zo breed is als de kluit en meng er compost of bladaarde door.
3. Zet de plant even diep als in de pot, met de wortelstok net onder het oppervlak.
4. Plant op 40–50 cm afstand van de buren; in groepjes van drie komt hij het best tot zijn recht.
5. Geef meteen water en leg een laag mulch van bladcompost rond de plant.

Verzorgen

Water

Hou de grond gelijkmatig vochtig, zeker in droge zomers en tijdens de knopvorming in augustus.

Bemesten

In het voorjaar een schep compost of organische mest; meer is niet nodig.

Mulchen

Een laag bladcompost of fijne schors houdt de grond koel en vochtig en voedt de bosgrond.

Slakken

Jonge scheuten in het voorjaar zijn favoriet bij slakken: controleer ze vaak.

Delen

Scheur de pol om de 4–5 jaar in het voorjaar uit elkaar als hij te dicht wordt of in het midden kaal.

Tip: Plant hem langs een pad of bij een terras: de kleine, gevlekte bloemen zie je pas goed van dichtbij. Bescherm de jonge scheuten in het voorjaar tegen slakken.

Wanneer snoei je een paddenlelie?

Snoeimaanden: maart.

Wanneer: In maart, voor de nieuwe scheuten verschijnen.

Hoe:

• Knip de verdorde stengels van vorig jaar tot vlak boven de grond.
• Laat de dode stengels in de winter staan: ze beschermen de wortelstok tegen vorst en bieden schuilplaats aan insecten.
• Knip na de bloei niets terug: de laatste bloemen sieren de tuin tot de eerste vorst.

Let op: Hij loopt laat uit in het voorjaar: markeer de pol, zodat je de nieuwe scheuten niet beschadigt bij het wieden.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Delen

In maart–april of in september: de pol met een spade in stukken met wortels en uitlopers verdelen en meteen opnieuw planten.

Zaaien

De zaden kiemen traag en onregelmatig: geduld is nodig, en de planten bloeien pas na 2–3 jaar.

Hoe komt een paddenlelie de winter door?

Winterhard tot −20 °C.

• Winterhard tot ongeveer −20 °C: in Vlaanderen is geen bescherming nodig.
• Laat de dode stengels staan tot maart; ze beschermen de wortelstok.
• Op een open plek of bij jonge planten is een laag bladeren of compost over de pol welkom.
• In een pot: zet hem op een beschutte plek en wikkel de pot in bij strenge vorst, maar laat hem niet in water staan.

Ziektes en plagen

• Slakken: Gaten in jonge scheuten en bladeren in april–mei. Raap ze ’s avonds met een zaklamp op en strooi grove schors of schelpen rond de pol.
• Droogte: Bruine bladranden en afvallende knoppen bij droogte. Mulchen en regelmatig water geven helpen.
• Zonnebrand: Bleke, verbrande vlekken op het blad in volle zon. Verplaats de plant naar halfschaduw.
• Stengelrot: Zwarte, slappe stengelvoeten in koude, natte grond. Verbeter de drainage met zand en compost en plant niet te diep.

Het jaar rond

• Maart: Dode stengels wegknippen. Compost geven. Planten of delen.
• April: Planten. Op slakken letten.
• Mei: Planten. Mulch aanbrengen.
• Juni: Water geven bij droogte.
• Juli: De grond gelijkmatig vochtig houden.
• Augustus: Begin van de bloei.
• September: Volle bloei. Planten of delen.
• Oktober: Laatste bloemen.
• November: Blad verkleurt: laat de stengels staan.
• December: Rust.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• De naam Tricyrtis komt uit het Grieks en verwijst naar de drie bultjes (nectarzakjes) aan de voet van de buitenste bloemblaadjes.
• De Engelse naam toad lily verwijst naar de gespikkelde bloemen.
• De soortnaam formosana betekent ‘van Formosa’, de oude naam van Taiwan, waar de plant vandaan komt.