
Foto: Hans Hillewaert, CC BY-SA 3.0 · bron
Vaste plant · Plantaginaceae
Liggende ereprijs
Veronica prostrata
In andere talen: Véronique couchée (Français) · Prostrate speedwell (English)
De liggende ereprijs groeit van nature op droge, zonnige graslanden en rotsige hellingen in Europa en West-Azië. Hij vormt een laag, dicht tapijt van smalle, getande bladeren, waarboven in mei en juni korte aren vol diepblauwe bloemen verschijnen. Met een hoogte van ongeveer 15 cm en een breedte van 40 cm is hij ideaal als bodembedekker in een rotstuin, op een muurkruin of langs een pad. Hij is zeer winterhard, droogtebestendig en trekt bijen aan. Er bestaan ook rassen met lichtblauwe of roze bloemen en met geelgroen blad.
Licht
Volle zon
warm en licht
Vocht
Droog
verdraagt droogte
Grond
Zand of leem
neutraal tot kalkrijk
Winterhard
Volledig winterhard
tot -30 °C
Grootte
0,15 m
hoog, 0,4 m breed
Bloei
mei–juni
| Snoeimaanden | maart en juli |
|---|---|
| Hoogte | 0,15 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | mei–juni |
Herkennen
Hoe herken je een liggende ereprijs?
- Groeivorm
- Laag, kruipend tapijt van 10–20 cm hoog en 40 cm breed, dat langzaam uitbreidt.
- Blad
- Smal eirond tot lancetvormig, 1–3 cm, getand, gewoonlijk grijsgroen tot donkergroen.
- Bloem
- Kleine bloemen in korte, rechtopstaande aren van 5–10 cm, in mei–juni.
- Kleur
- Diepblauw; bij sommige rassen lichtblauw.
- Wortels
- Kruipende stengels die wortel schieten en de mat langzaam breder maken.
Bloei: mei–juni · Planten: maart–april en september–oktober · Snoeien: maart en juli
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Een dik tapijt vol diepblauwe bloemen in mei en juni.
- Droogtebestendig en geschikt voor arme, droge, zonnige grond.
- Ideale bodembedekker voor een rotstuin, muurkruin, grindtuin of een pad.
- Bijen en andere insecten bezoeken de bloemen.
- Weinig onderhoud en volledig winterhard.
Waar staat een liggende ereprijs graag?
- Volle zon: hoe zonniger, hoe rijker de bloei.
- Goed doorlatende, schrale grond: zand of leem, neutraal tot kalkrijk.
- Droge tot gewone grond; hij houdt niet van natte voeten, vooral niet in de winter.
- Reken op 30–40 cm ruimte per plant; in een rotstuin kun je hem dichter planten.
- Licht
- Zon
- Grondsoort
- Zand of leem
- Zuurtegraad
- Neutraal of kalkrijk
- Vocht
- Droog
- Grootte
- 0,15 m hoog, 0,4 m breed
- Winterhard
- Winterhard (tot -30 °C)
Mooi samen met
- Vetkruid: Sappig blad en late bloei op dezelfde droge zon.
- Duizendblad: Lage soorten met vlakke schermen in geel of wit.
- Tijm: Kruipende kruiden die dezelfde droge, zonnige plek verdragen.
- Schapengras: Fijne, blauwgrijze pollen als rustige achtergrond.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een liggende ereprijs?
Planten in maart–april en september–oktober.
- Plant in maart–april of in september–oktober, als de grond niet bevroren of drassig is.
- Graaf een plantgat dat even breed is als de kluit; meng bij zware klei grof zand of grind door de grond.
- Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond goed aan.
- Plant op 30–40 cm afstand van de buren, of 20–25 cm voor een snel dichte mat.
- Geef meteen water; in het eerste jaar bij droogte opnieuw.
Verzorgen
- Water
- Na het aanslaan zelden nodig; geef enkel water bij langdurige droogte in het eerste jaar.
- Bemesten
- Niet nodig: op arme grond blijft hij compact en bloeit hij rijk.
- Mulchen
- Een laagje grind of fijn steenslag houdt de plant droog en onkruid weg.
- Uitgebloeide bloemen
- Knip na de bloei licht terug; dat houdt de mat compact en geeft vers blad.
- Delen
- Scheur de mat om de 3–4 jaar uit elkaar als hij in het midden kaal wordt.
Tip: Knip na de bloei licht terug, zodat de mat compact blijft en vers blad krijgt. Plant hem in volle zon op goed doorlatende grond, in grind, tussen stenen of bovenop een muurtje.
Wanneer snoei je een liggende ereprijs?
Snoeimaanden: maart en juli.
Wanneer: Na de bloei in juli, en een lichte opruimbeurt in maart.
Hoe:
- Knip na de bloei de uitgebloeide aren en de langste uitlopers licht terug.
- Verwijder in maart bruin of beschadigd blad van de winter.
- Knip te ver uitgelopen scheuten terug als de mat te groot wordt.
Vermeerderen
- Delen
- In het voorjaar of in september: de mat met een spade in stukken met wortels delen en meteen opnieuw planten.
- Stekken
- Na de bloei, in juni–juli, stekken van 5 cm van niet-bloeiende scheuten in vochtige stekgrond; na enkele weken wortelen ze.
Hoe komt een liggende ereprijs de winter door?
Winterhard tot −30 °C.
- Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C: in Vlaanderen is geen bescherming nodig.
- Natte winters op zware klei zijn het grootste risico: zorg voor goede drainage, dan overleeft hij makkelijk.
- In een pot: gebruik grond met veel grof zand en zet de pot niet in een natte hoek.
Ziektes en plagen
- Wortelrot: Slappe, bruine plekken in de mat in natte grond, vooral in de winter. Plant op een droge plek of verbeter de drainage.
- Meeldauw: Wit poeder op het blad bij vochtig, benauwd weer. Zorg voor ruimte en verwijder aangetast blad.
- Slakken: Aangevreten scheuten in het voorjaar. Raap ze ’s avonds op en strooi grof zand of grind rond de plant.
- Kale plekken: Het midden wordt open na enkele jaren. Deel de mat in het voorjaar en plant de jonge delen opnieuw.
Het jaar rond
- Maart: Dood blad opruimen. Planten. Delen.
- April: Planten. Mulch aanbrengen.
- Mei: Begin van de bloei.
- Juni: Volle bloei. Stekken nemen.
- Juli: Na de bloei licht terugknippen. Stekken nemen.
- Augustus: Water geven bij langdurige droogte.
- September: Planten of delen.
- Oktober: Planten.
- November: Rust.
- December: Rust.
Gebruiken
Goed voor dieren
- Bijen
- Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- De soortnaam prostrata betekent ‘uitgestrekt’ of ‘liggend’ en verwijst naar de kruipende groeiwijze.
- In het wild groeit hij op droge, zonnige graslanden en rotsige hellingen.
- Door zijn lage, kruipende groei is hij populair in rotstuinen en op muurkruinen.