Brede ereprijs (Veronica austriaca subsp. teucrium)

Foto: Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0 · bron

Vaste plant · Plantaginaceae

Brede ereprijs

Veronica austriaca subsp. teucrium

In andere talen: Véronique germandrée (Français) · Large speedwell (English)

De brede ereprijs groeit van nature op droge, zonnige graslanden en hellingen in Zuid- en Midden-Europa en West-Azië. Het is een lage, losse pol met tegenoverstaande, getande bladeren en dichte, rechtopstaande aren vol intens blauwe bloemen van mei tot juli. Bekend zijn de tuinrassen ‘Royal Blue’ en ‘Crater Lake Blue’, die compacter blijven en dieper blauw bloeien dan de soort. Hij is zeer winterhard, houdt van droge, zonnige grond en trekt bijen en andere insecten aan. Door zijn lage groei is hij een mooie bodembedekker en randplant.

  • Licht

    Volle zon

    warm en licht

  • Vocht

    Droog

    verdraagt droogte

  • Grond

    Zand of leem

    neutraal tot kalkrijk

  • Winterhard

    Volledig winterhard

    tot -30 °C

  • Grootte

    0,3 m

    hoog, 0,4 m breed

  • Bloei

    mei–juli

Feiten op een rij
Snoeimaandenmaart en juli
Hoogte0,3 m
Inheems in BelgiëNee, aangeplant
Goed voor bijen, vlinders en vogelsJa, voor bijen
Giftig voor mens en huisdierNiet als giftig bekend
Bloeimei–juli

Herkennen

Hoe herken je een brede ereprijs?

Groeivorm
Lage vaste plant van 20–40 cm hoog en 40 cm breed, met een losse pol van opgaande tot overhangende stengels.
Blad
Tegenoverstaand, eirond tot lancetvormig, 2–5 cm, getand, matgroen en licht behaard.
Bloem
Kleine, vierlobbige bloemen in dichte aren van 5–10 cm, van mei tot juli.
Kleur
Intens blauw, bij de rassen vaak dieper dan bij de soort.
Wortels
Vezelig wortelstelsel met kruipende uitlopers waarmee de pol langzaam breder wordt.

Bloei: mei–juli · Planten: maart–mei en september–oktober · Snoeien: maart en juli

In je tuin

Waarom in je tuin?

  • Intens blauwe bloemen van mei tot juli, een zeldzame kleur in de zonnige border.
  • Droogtebestendig en geschikt voor arme, kalkrijke of zandige grond.
  • Compacte, lage groei: ideaal vooraan in de border, in een rotstuin of langs een pad.
  • Bijen en andere insecten bezoeken de bloemen.
  • Weinig werk: terugknippen na de bloei is de enige echte onderhoudsbeurt.

Waar staat een brede ereprijs graag?

  • Volle zon; in lichte halfschaduw bloeit hij ook, maar minder rijk.
  • Goed doorlatende grond: zand of leem, neutraal tot kalkrijk.
  • Droge tot gewone grond; hij houdt niet van natte voeten, vooral niet in de winter.
  • Reken op 40 cm ruimte per plant, of 25–30 cm als je een dichte rand wilt.
Licht
Zon
Grondsoort
Zand of leem
Zuurtegraad
Neutraal of kalkrijk
Vocht
Droog
Grootte
0,3 m hoog, 0,4 m breed
Winterhard
Winterhard (tot -30 °C)

Mooi samen met

  • Duizendblad: Vlakke schermen in geel of wit tegenover de blauwe aren.
  • Kattenkruid: Blauwpaarse bloemen en grijs blad, droogtebestendig.
  • Vetkruid: Sappig blad en late bloei op dezelfde droge zon.
  • Schapengras: Fijne, blauwgrijze pollen als rustige achtergrond.

Onderhoud

Hoe en wanneer plant je een brede ereprijs?

Planten in maart–mei en september–oktober.

  1. Plant in maart–mei of in september–oktober, als de grond niet bevroren of drassig is.
  2. Graaf een plantgat dat even breed is als de kluit; meng bij zware klei grof zand of grind door de grond.
  3. Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond goed aan.
  4. Plant op 30–40 cm afstand van de buren.
  5. Geef meteen water; in het eerste jaar bij droogte opnieuw.

Verzorgen

Water
Na het aanslaan zelden nodig; geef enkel water bij langdurige droogte in het eerste jaar.
Bemesten
Niet nodig: op arme grond blijft hij compact en bloeit hij rijk.
Mulchen
Een laagje grind of fijn steenslag houdt de voet droog en onkruid weg.
Uitgebloeide bloemen
Knip de aren na de bloei terug; dat houdt de pol compact en geeft soms een tweede bloei.
Delen
Scheur de pol om de 3–4 jaar uit elkaar als hij kaal wordt in het midden.

Tip: Knip na de bloei terug, dan blijft hij compact en loopt hij vers uit. Plant hem in de volle zon op goed doorlatende grond.

Wanneer snoei je een brede ereprijs?

Snoeimaanden: maart en juli.

Wanneer: Na de bloei in juli, en een opruimbeurt in maart.

Hoe:

  • Knip de uitgebloeide aren en lange stengels na de bloei terug tot ongeveer 10 cm boven de grond.
  • Hij loopt daarna vers uit en blijft compact; soms volgt een tweede, kleinere bloei.
  • Verwijder in maart het dode blad en de verdorde stengels.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Delen
In het voorjaar of in september: de pol met een spade in stukken met wortels en scheuten delen en meteen opnieuw planten.
Stekken
In mei–juni stekken van 6–8 cm van niet-bloeiende scheuten in vochtige stekgrond; na enkele weken wortelen ze.
Zaaien
Zaad van de soort in het voorjaar buiten zaaien; rassen komen niet zuiver uit zaad en vermeerder je beter door delen of stekken.

Hoe komt een brede ereprijs de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

  • Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C: in Vlaanderen is geen bescherming nodig.
  • Natte winters op zware klei zijn het grootste risico: zorg voor goede drainage, dan overleeft hij makkelijk.
  • In een pot: gebruik grond met veel grof zand en zet de pot niet in een natte hoek.

Ziektes en plagen

  • Meeldauw: Wit poeder op het blad bij vochtig, benauwd weer. Zorg voor ruimte, knip na de bloei terug en verwijder aangetast blad.
  • Wortelrot: Slappe, bruine pollen in natte grond, vooral in de winter. Plant op een droge plek of verbeter de drainage.
  • Kale pol: Het midden wordt open na enkele jaren. Deel de pol in het voorjaar en plant de jonge delen opnieuw.
  • Bladluis: Op jonge scheuten en knoppen. Afspuiten met water; lieveheersbeestjes ruimen ze meestal snel op.

Het jaar rond

  • Maart: Dode stengels opruimen. Planten. Delen.
  • April: Planten. Mulch aanbrengen.
  • Mei: Begin van de bloei. Stekken nemen.
  • Juni: Volle bloei. Stekken nemen.
  • Juli: Uitgebloeide aren terugknippen.
  • Augustus: Water geven bij droogte. Mogelijk tweede bloei.
  • September: Planten of delen.
  • Oktober: Planten.
  • November: Rust.
  • December: Rust.

Gebruiken

Goed voor dieren

Bijen
Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Jij en deze soort

Wist je dat?

  • De bloemen van ereprijs hebben maar twee meeldraden, een opvallend kenmerk van het geslacht Veronica.
  • Een enkel bloemetje houdt maar kort stand, maar de aar blijft weken in bloei omdat er steeds nieuwe bloemen opengaan.
  • De soortnaam teucrium verwijst naar de gelijkenis met de gamander (Teucrium), zoals ook de Franse naam laat zien.

Tuinplanten · Alle soorten

Laden…