
Foto: Wikimedia Commons, Public domain · bron
Klimplant · Fabaceae
Amerikaanse blauweregen
Wisteria frutescens
In andere talen: Glycine d’Amérique (Français) · American wisteria (English)
De Amerikaanse blauweregen (Wisteria frutescens) groeit in het wild in het zuidoosten van de Verenigde Staten, in vochtige bossen en langs rivieroevers. Het is een houtige, windende klimmer die tot ongeveer 8 m hoog wordt, met geveerde bladeren en, in juni en juli, korte, dichte trossen lilablauwe bloemen die licht geuren. Ze verschijnen als het blad al is uitgelopen. Hij is minder woest dan de Chinese en Japanse blauweregen en bloeit al jong; ‘Amethyst Falls’ is het bekendste ras. Hij is volledig winterhard. Let wel op: alle delen zijn giftig, vooral de zaden in de peulen.
Let op: Alle delen zijn giftig, vooral de zaden in de peulen, die op erwtenpeulen lijken. Kinderen, honden, katten en paarden of andere grazende dieren lopen risico als ze zaden of peulen opeten. Verwijder peulen in de herfst, laat geen snoeisel rondslingeren en draag handschoenen.
Licht
Volle zon
warm en licht
Vocht
Normaal
geen natte voeten
Grond
Zand, leem of klei
zuur tot neutraal
Winterhard
Volledig winterhard
tot -30 °C
Grootte
8 m
hoog, 4 m breed
Bloei
juni–juli
| Snoeimaanden | februari en augustus |
|---|---|
| Hoogte | 8 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen |
| Giftig voor mens en huisdier | Ja, let op met kinderen en huisdieren |
| Bloei | juni–juli |
Herkennen
Hoe herken je een Amerikaanse blauweregen?
- Groeivorm
- Houtige, windende klimmer, tot ongeveer 8 m hoog en 4 m breed. Hij wordt met de jaren een stevige, dikke stam.
- Blad
- Geveerd, met 9–15 eironde tot lancetvormige deelblaadjes; afwisselend; valt in de herfst af.
- Bloem
- Korte, dichte trossen van ongeveer 10–15 cm, lilablauw en licht geurend, in juni–juli na de bladuitloop.
- Vrucht
- Gladde peulen van enkele centimeters, die in de herfst openspringen; de zaden zijn giftig.
- Wortels
- Diep en krachtig; hij verdraagt verplanten slecht, dus kies meteen de goede plek.
Bloei: juni–juli · Planten: maart–mei en september–oktober · Snoeien: februari en augustus
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Bloeit al op jonge leeftijd, in juni–juli met trossen die korter en dichter zijn dan bij de Chinese blauweregen.
- Minder woest en makkelijker te beheersen dan de Chinese of Japanse blauweregen.
- Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C, en bloeit laat, zodat late voorjaarsvorst de knoppen zelden raakt.
- Geurende bloemen die bijen aantrekken.
- Mooi over een pergola, een gevel of een sterke boog: een klassieke klimmer met een Amerikaanse sfeer.
Waar staat een Amerikaanse blauweregen graag?
- Volle zon voor de beste bloei; in halfschaduw groeit hij, maar bloeit hij schaarser.
- Diepe, vochthoudende, doorlatende grond: zand, leem of klei, zuur tot neutraal. Niet in natte, dichtgeslagen grond.
- Beschut tegen harde wind, bij voorkeur tegen een zuid-, oost- of westmuur.
- Geef een stevige steun: een pergola, een sterke boog of strakke, dikke draden aan de muur. Houd hem uit de buurt van dakgoten, kozijnen en dakpannen.
- Reken op 3–4 m ruimte langs de muur; hij wordt zwaar.
- Licht
- Zon
- Grondsoort
- Zand, leem of klei
- Zuurtegraad
- Zuur of neutraal
- Vocht
- Normaal
- Grootte
- 8 m hoog, 4 m breed
- Winterhard
- Winterhard (tot -30 °C)
Mooi samen met
- Klimroos: Een klimroos op dezelfde pergola bloeit in juni; daarna neemt de blauweregen het over of ze bloeien samen.
- Lavendel: Vooraan in de border, op dezelfde zonnige plek, met paarse bloemen en een zoete geur.
- Ooievaarsbek: Bedekt de voet en bloeit in dezelfde periode.
- Clematis: Een laatbloeiende clematis klimt tussen de takken en bloeit later in de zomer.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een Amerikaanse blauweregen?
Planten in maart–mei en september–oktober.
- Plant in maart–mei of in september–oktober, als de grond niet bevroren of te nat is.
- Plaats eerst de steun: stevige draden of een pergola, minstens 30–40 cm van de muur.
- Graaf een plantgat dubbel zo breed als de kluit en meng er compost door. Koop bij voorkeur een plant van een stek of ent van een benoemd ras, liefst in bloei: zaailingen bloeien soms pas na vele jaren.
- Zet de plant even diep als in de pot, bind de scheuten aan en kort ze eventueel in op 3–4 knoppen.
- Geef meteen een flinke gieter water en leg een laag van 5–8 cm mulch rond de voet.
Verzorgen
- Water
- De eerste twee jaar bij droogte wekelijks, ’s ochtends aan de voet. Later alleen bij langdurige droogte in het voorjaar en de zomer.
- Bemesten
- In maart een laag compost. Liever geen stikstofrijke mest: die geeft veel blad en weinig bloemen. Een kaliumrijke bloeiplantenmest in het voorjaar helpt.
- Mulchen
- Een laag mulch in het voorjaar houdt de wortels koel en vochtig.
- Steun
- Bind de hoofdscheuten aan de steun en laat ze niet in dakgoten, rond buizen of door dakpannen groeien.
- Peulen
- Verwijder de peulen in de herfst, zodat kinderen of dieren de giftige zaden niet kunnen vinden.
Tip: Kort de zijscheuten in augustus in tot 5–6 bladeren en in februari tot 2–3 knoppen: dat geeft de meeste bloemen. Koop een plant van een benoemd ras, liefst in bloei.
Wanneer snoei je een Amerikaanse blauweregen?
Snoeimaanden: februari en augustus.
Wanneer: Twee keer per jaar: in augustus en in februari.
Hoe:
- Augustus: kort de lange, dunne zijscheuten van dit jaar in tot 5–6 bladeren (ongeveer 20–30 cm).
- Februari: kort diezelfde zijscheuten opnieuw in tot 2–3 knoppen. Hier zitten de bloemtrossen.
- Bind de hoofdscheuten aan de steun en kort de uiteinden in als hij te lang wordt.
- Verwijder scheuten onder de ent en zuigers uit de wortels.
Let op: Draag handschoenen en bewaar het snoeisel buiten bereik van kinderen en dieren: alle delen zijn giftig.
Vermeerderen
- Afleggen
- In het voorjaar of de herfst een lange, soepele scheut tot op de grond buigen, op één punt inkrassen en met een steen of haak onder de grond vastzetten. Na een jaar bewortelt hij en kun je hem loskoppelen.
- Zaaien
- Peulen oogsten in de herfst en de zaden in het voorjaar uitzaaien (in een pot, 1 cm diep). De zaailingen verschillen van de moederplant en bloeien pas na vele jaren; houd de zaden buiten bereik van kinderen.
Hoe komt een Amerikaanse blauweregen de winter door?
Winterhard tot −30 °C.
- Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C: ook in strenge Belgische winters is geen bescherming nodig.
- Leg bij jonge planten in de eerste twee winters een laag mulch rond de voet.
- In een pot: kan, als jonge plant, maar hij heeft veel ruimte nodig. Zet de pot tegen een muur en wikkel hem in jute, zodat de wortels niet bevriezen.
- Het houtige geraamte blijft in de winter mooi zichtbaar tegen de muur of pergola.
Ziektes en plagen
- Geen bloemen: Jonge plant, zaailing, te veel schaduw, te veel stikstof of verkeerd snoeien. Plant op een zonnige plek, geef kaliumrijke mest, snoei in augustus en februari en heb geduld.
- Bladluis: Op jonge scheuten in het voorjaar. Afspuiten met water of afstrijken; lieveheersbeestjes ruimen ze meestal op.
- Gele bladeren: Ijzertekort op kalkrijke grond of te natte grond. Geef organische mest, verbeter de afvoer en vermijd kalk.
- Beschadigde steun: Een oude plant is erg zwaar: controleer elk jaar de bevestiging en de draden, en houd hem uit goten en dakpannen.
Het jaar rond
- Februari: Zijscheuten inkorten tot 2–3 knoppen.
- Maart: Planten. Compost geven.
- April: Planten. Mulch aanbrengen. Water geven bij droogte.
- Mei: Planten. Opbinden aan de steun.
- Juni: Begin van de bloei. Water geven bij droogte.
- Juli: Bloei. Uitgebloeide trossen laten staan of wegknippen.
- Augustus: Zijscheuten inkorten tot 5–6 bladeren. Water geven bij droogte.
- September: Planten. Peulen controleren.
- Oktober: Planten. Peulen verwijderen.
- November: Bladval. Steun controleren.
- December: Rust. Het houtige geraamte laten zien.
Gebruiken
Eetbaar en bruikbaar
Niet eetbaar. Alle delen van de Amerikaanse blauweregen zijn giftig, vooral de zaden in de peulen: die lijken op erwten- of bonenpeulen, en al enkele zaden geven bij kinderen braken, buikpijn en diarree. Ook honden, katten en paarden worden er ziek van. Knip de uitgebloeide trossen weg of uiterlijk in de herfst de peulen, laat geen snoeisel rondslingeren en leer kinderen dat de peulen geen erwten zijn. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.
Goed voor dieren
- Bijen
- Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- De geslachtsnaam Wisteria is gegeven ter ere van Caspar Wistar, een Amerikaanse arts en anatoom (1761–1818).
- De Amerikaanse blauweregen is veel minder woest dan de Chinese en Japanse soorten, die in delen van de Verenigde Staten als invasief gelden.
- De peulen kunnen in de herfst met een knal openspringen en de zaden wegslingeren.