Zinnia

Hoe herken je een zinnia?

Groeivorm

Bossige, vertakte eenjarige van 30–40 cm hoog en ongeveer 30 cm breed.

Blad

Smal, lancetvormig tot lijnvormig, tegenoverstaand, 3–6 cm lang; ruw aanvoelend.

Bloem

Madeliefachtige bloemen van 3–5 cm, enkel of gevuld, van juli tot oktober.

Kleur

Oranje, geel, wit of mahonie; vaak tweekleurig.

Wortels

Ondiep en fijn; hij verdraagt verplanten slecht, dus zaai in aparte potjes.

Bloei: juli–oktober · Zaaien: april–mei · Planten: mei–juni

Waarom in je tuin?

• Bloeit van juli tot in oktober, ononderbroken tot de eerste vorst.
• Kleiner en robuuster dan de gewone zinnia, met minder last van meeldauw en droogte.
• Trekt bijen en vlinders aan.
• Compact en bossig: perfect voor bakken, potten en de voorkant van de border.
• Makkelijk uit zaad en goedkoop, met een warme kleurenwaaier.

Waar staat een zinnia graag?

• Volle zon: hoe warmer, hoe rijker de bloei.
• Doorlatende, matig voedselrijke zand-, leem- of kleigrond, zuur tot kalkrijk.
• Droog tot normaal: hij verdraagt droogte, maar niet permanent natte grond.
• Reken op 20–25 cm tussen de planten en kies een plek met luchtcirculatie.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Droog of normaal

Grootte

0,35 m hoog, 0,3 m breed

Winterhard

Vorstgevoelig: pas buiten na de laatste nachtvorst (half mei)

Mooi samen met

• Cosmea: Luchtige bloemen en fijn blad naast de stevige zinnia’s.
• Goudsbloem: Oranje bloemen in dezelfde zon, met een zachte contrastkleur.
• Salvia: Blauwe of paarse aren geven contrast met de oranje zinnia’s.
• Verbena: Paarse bloemen en een luchtige structuur boven de lage zinnia’s.
• Lavendel: Geurend blad en blauwe aren in dezelfde droge zon.

Hoe en wanneer plant je een zinnia?

Planten in mei–juni.

1. Zaai in april binnen, één zaadje per potje van 7–9 cm, 0,5–1 cm diep, bij 20–24 °C; het kiemt na 4–7 dagen.
2. Zet de zaailingen licht en koel bij 15–18 °C, zodat ze compact blijven.
3. Zaai je liever ter plaatse, doe dat dan eind mei op een zonnige plek.
4. Plant de jonge planten van eind mei tot in juni buiten, op 20–25 cm van elkaar, zonder de wortels te verstoren.
5. Geef meteen water; hou het blad zo droog mogelijk.
6. Knijp eventueel de top uit boven het derde bladpaar voor een bossige plant.

Verzorgen

Water

Matig: geef water aan de voet bij langdurige droogte, ’s ochtends zodat het blad snel droogt.

Bemesten

Af en toe, om de 2–3 weken een bloeivoeding in potten; in de border is compost bij het planten genoeg.

Uitgebloeide bloemen

Knip ze weg voor een langere bloei en nieuwe knoppen.

Luchtcirculatie

Houd de planten niet te dicht op elkaar: zo blijft het blad droog en blijft meeldauw weg.

Zaad oogsten

Laat de laatste bloemen aan de plant uitrijpen en droog ze; zaad van tweekleurige of gevulde vormen komt niet altijd gelijk.

Tip: Zaai in april binnen of eind mei ter plaatse en geef de planten een zonnige, luchtige plek. Hij bloeit tot de vorst; knip uitgebloeide bloemen weg voor nieuwe knoppen.

Wanneer snoei je een zinnia?

Wanneer: Hij wordt niet gesnoeid; knijp jonge planten eventueel uit en knip tijdens de zomer uitgebloeide bloemen weg.

Hoe:

• Knijp eventueel de top van jonge planten uit boven het derde bladpaar.
• Knip uitgebloeide bloemen weg, net boven een bladpaar, voor een langere bloei.
• Haal aangetaste of verwelkte bladeren weg.
• Na de eerste vorst trek je de hele plant eruit.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaaien binnen

In april, één zaadje per potje van 7–9 cm, 0,5–1 cm diep bij 20–24 °C. Het kiemt in 4–7 dagen.

Zaaien ter plaatse

Eind mei op een zonnige plek, 0,5–1 cm diep; dun uit op 20–25 cm. De bloei begint wat later.

Hoe komt een zinnia de winter door?

Winterhard tot 2 °C: beschermen in strenge winters.

• Eenjarig en vorstgevoelig: onder ongeveer 2 °C gaat hij achteruit, bij de eerste vorst sterft hij af.
• Hij overwintert niet buiten; bewaar zaad droog en zaai in het voorjaar opnieuw.
• In een pot kun je hem op een lichte, vorstvrije plaats nog even laten staan, maar de bloei is dan voorbij.

Ziektes en plagen

• Meeldauw: Wit poeder op het blad, vooral bij benauwde, vochtige late zomers; hij is er minder gevoelig voor dan de gewone zinnia. Geef ruimte, water aan de voet en knip aangetaste bladeren weg.
• Slakken: Jonge planten worden aangevreten. Strooi slakkenkorrels op basis van ijzerfosfaat of raap ze ’s avonds af.
• Bladvlekken: Bruine vlekken met een kring op het blad (Alternaria) bij natte omstandigheden. Water aan de voet, ruimte tussen de planten en aangetaste bladeren wegknippen.
• Omvallende zaailingen: Zaailingen die aan de voet wegrotten: te nat en te benauwd. Zaai in schone zaaigrond, geef minder water en lucht meer.
• Bladluis: Op jonge scheuten. Spuit af met water of laat lieveheersbeestjes hun werk doen.

Het jaar rond

• April: Binnen zaaien in aparte potjes.
• Mei: Afharden. Eind mei buiten planten of ter plaatse zaaien.
• Juni: Aanplanten afmaken. Water geven bij droogte.
• Juli: Eerste bloei. Uitgebloeide bloemen wegknippen.
• Augustus: Volle bloei. Bijen en vlinders zijn er.
• September: Bloeit door. Zaad laten rijpen.
• Oktober: Laatste bloemen. Opruimen na de eerste vorst.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Vlinders

Nectar voor dagvlinders.

Wist je dat?

• Het geslacht Zinnia is genoemd naar Johann Gottfried Zinn, een Duitse botanicus en arts uit de 18e eeuw.
• Deze soort heet ook Zinnia angustifolia, wat ‘smalbladig’ betekent.
• Kruisingen met de gewone zinnia leverden de bekende, compacte hybriden (Zinnia marylandica) die minder last hebben van meeldauw.