
Foto: Kızıl, CC BY-SA 4.0 · bron
Eenjarige plant · Verbenaceae
Verbena
Verbena × hybrida
In andere talen: Verveine hybride (Français) · Garden verbena (English)
De verbena is een zomerbloeier die gekweekt is uit Zuid-Amerikaanse soorten. Hij groeit kruipend tot halfopgaand, 20–30 cm hoog en tot 40 cm breed. Van juni tot oktober draagt hij platte, ronde schermen van kleine bloempjes in rood, roze, paars, blauw of wit, vaak met een wit oog. Bijen en vlinders komen er graag op af. Hij houdt van zon en warmte en verdraagt een droge periode beter dan veel andere perkplanten, wat hem ideaal maakt voor bakken, hangpotten en zonnige randen.
Licht
Volle zon
warm en licht
Vocht
Droog tot normaal
geen natte voeten
Grond
Zand, leem of klei
elke zuurtegraad
Winterhard
tot 0 °C
beschermen in strenge winters
Grootte
0,3 m
hoog, 0,4 m breed
Bloei
juni–oktober
| Snoeimaanden | juli–augustus |
|---|---|
| Hoogte | 0,3 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen en vlinders |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | juni–oktober |
Herkennen
Hoe herken je een verbena?
- Groeivorm
- Kruipend tot halfopgaand, 20–30 cm hoog en tot 40 cm breed.
- Stengel
- Vierkant en ruw behaard.
- Blad
- Tegenoverstaand, langwerpig, grof getand en ruw aanvoelend.
- Bloem
- Kleine buisbloempjes met vijf lobben, samen in platte, ronde schermen van 5–8 cm.
- Kleur
- Rood, roze, zalm, paars, blauw en wit, vaak met een wit oog.
Bloei: juni–oktober · Zaaien: februari–maart · Planten: mei–juni · Snoeien: juli–augustus
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Bloeit van juni tot oktober als je de uitgebloeide schermen wegknipt.
- Trekt bijen en vlinders aan, ook op een balkon of terras.
- Verdraagt zon, hitte en wat droogte beter dan veel andere perkplanten.
- Kruipende vormen bedekken een zonnige rand of hangen mooi uit een bak.
- Kleurrijke schermen, vaak met een wit oog, in rood, roze, paars, blauw en wit.
Waar staat een verbena graag?
- Volle zon: hoe meer zon, hoe rijker de bloei.
- Goed doorlatende grond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk; in potten gewone potgrond.
- Liever iets te droog dan te nat: natte voeten verdraagt hij slecht.
- Een luchtige plek met wat ruimte rond de plant helpt tegen meeldauw; plant 25–30 cm uit elkaar.
- Licht
- Zon
- Grondsoort
- Zand, leem of klei
- Zuurtegraad
- Niet kieskeurig
- Vocht
- Droog of normaal
- Grootte
- 0,3 m hoog, 0,4 m breed
- Winterhard
- Vorstgevoelig: pas buiten na de laatste nachtvorst (half mei)
Mooi samen met
- Salie: Blauwe aren naast de platte schermen, en ook een bijenplant.
- Staande geranium: Een klassiek duo in zonnige bakken.
- Petunia: Grote trompetbloemen naast de kleine schermen.
- Minipetunia: Samen hangen ze over de rand van een hangpot.
- Blauw schapengras: Fijne blauwe halmen als contrast in een zonnige, droge rand.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een verbena?
Planten in mei–juni.
- Plant na half mei tot in juni, als er geen nachtvorst meer dreigt.
- Laat zelf gezaaide planten eerst een week afharden: overdag buiten, ’s nachts binnen.
- Maak de grond los en meng er wat compost door; in potten gebruik je potgrond en een pot met afvoergat.
- Zet de planten even diep als in hun pot, 25–30 cm uit elkaar, en druk de grond aan.
- Geef meteen water; daarna alleen bij droogte, aan de voet.
Verzorgen
- Water
- Geef bij droogte water aan de voet, liefst ’s ochtends. Een plant die uitdroogt, krijgt sneller meeldauw.
- Bemesten
- In potten van juni tot augustus om de twee weken bloemenmest; in de volle grond volstaat compost bij het planten.
- Uitgebloeide bloemen
- Knip uitgebloeide schermen weg net boven een bladpaar, dan blijft hij nieuwe knoppen maken.
- Ruimte
- Plant niet te dicht: luchtige planten blijven gezonder.
Tip: Geef in de volle grond liever één keer flink water dan elke dag een beetje: zo wortelt hij dieper en houdt hij een droge zomer beter vol.
Wanneer snoei je een verbena?
Snoeimaanden: juli–augustus.
Wanneer: Knip de hele zomer de uitgebloeide schermen weg. In juli–augustus kun je te lange of kale stengels inkorten.
Hoe:
- Knip uitgebloeide schermen af net boven het eerstvolgende bladpaar.
- Kort lange, kale stengels met een derde tot de helft in; de plant vertakt dan opnieuw.
- Geef na een snoeibeurt water en wat bloemenmest.
Vermeerderen
- Zaaien
- In februari–maart binnen bij 20–25 °C. Dek het zaad licht af en hou de grond vochtig maar niet nat. Het kiemt soms traag en onregelmatig.
- Stekken
- Eind augustus: kopstekken van 5–8 cm van niet-bloeiende scheuten in vochtige stekgrond. Overwinter de bewortelde stekjes licht en vorstvrij.
Hoe komt een verbena de winter door?
Winterhard tot 0 °C: beschermen in strenge winters.
- Niet winterhard: bij vorst sterft hij af.
- Behandel hem als eenjarige en zaai of koop elk jaar nieuwe planten.
- Bewaar een mooie kleur via stekjes, die je licht en vorstvrij overwintert bij 5–10 °C.
Ziektes en plagen
- Echte meeldauw: Een witte waas op het blad, vooral als de plant droog staat. Geef op tijd water aan de voet en haal aangetaste bladeren weg.
- Bladluis: Op jonge scheuten en bloemknoppen. Spuit ze af met water; lieveheersbeestjes helpen.
- Spint: Fijne gele stippels en spinsel in hete, droge zomers. Spuit het blad af met water.
- Wortelrot: Op natte grond of in een pot zonder afvoer. Plant in doorlatende grond en giet niet te veel.
Het jaar rond
- Februari: Zaaien binnen bij 20–25 °C.
- Maart: Nog zaaien. Zaailingen verspenen.
- April: Jonge planten licht en koel opkweken.
- Mei: Na half mei afharden en uitplanten in volle zon.
- Juni: Bloei begint. Uitgebloeide schermen wegknippen.
- Juli: Lange stengels inkorten. Water geven bij droogte.
- Augustus: Stekken nemen om te overwinteren. Potten bemesten.
- September: Bloei gaat door. Uitgebloeide schermen wegknippen.
- Oktober: Laatste bloei. Na de eerste vorst opruimen.
Gebruiken
Goed voor dieren
- Bijen
- Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
- Vlinders
- Nectar voor dagvlinders.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- Hij is familie van ons inheemse ijzerhard (Verbena officinalis), een onopvallend plantje van bermen met piepkleine lila bloempjes.
- Verbena’s hebben vierkante stengels, net als munt en salie, maar ze horen in een eigen familie.
- In het Latijn betekende ‘verbena’ oorspronkelijk de heilige twijgen die bij plechtigheden werden gebruikt.