Timoteegras

Zo herken je hem

Groeivorm

Overblijvend gras in losse pollen, 40–120 cm hoog, met rechtopstaande stengels.

Blad

Plat, 3–9 mm breed, grijsgroen tot groen en wat ruw. Het tongetje is lang, 2–6 mm, vliezig en stomp.

Bloem

Dichte, cilindervormige aarpluim van 6–15 cm lang en 6–10 mm dik, van juni tot augustus. Elk aartje heeft twee korte, stijve puntjes, waardoor de aar ruw en borstelig aanvoelt.

Stengel

Rechtop en glad; de onderste knoop is vaak verdikt tot een klein knolletje.

Wortels

Vezelige wortels in een losse pol, zonder lange uitlopers.

Verwarring met

Grote vossenstaart bloeit al van april tot juni en heeft een zachte, pluizige aar met uitstekende naaldjes: strijk je over de aar, dan voelt vossenstaart zacht en timoteegras ruw. Klein timoteegras is fijner en heeft een kortere aar.

Bloei: juni–augustus · Snoeien: juli en september

Waarom in je tuin?

• Waardplant voor rupsen van graslandvlinders, zoals het geelsprietdikkopje.
• De zaden zijn in de nazomer voedsel voor mussen, vinken en gorzen.
• De stevige aren blijven tot in de herfst staan en geven structuur aan een hooiland.
• Een van de beste hooigrassen voor paarden: smakelijk, voedzaam en al eeuwen gezaaid.
• Groeit goed op vochtige en zware grond, waar andere hooilandgrassen het moeilijker hebben.
• Makkelijk te herkennen: een ideaal gras om kinderen grassen te leren kennen.

Waar staat een timoteegras graag?

• In het wild in hooilanden, weiden, wegbermen, op dijken en langs akkers.
• Vochthoudende, vrij voedselrijke grond: leem, klei of humusrijk zand; verdraagt ook zware en wat nattere grond.
• Volle zon; in de schaduw bloeit het weinig.
• In de tuin: in een bloemrijk hooiland, een ruige weide of een strook langs een pad die je maar twee keer per jaar maait.

Mooi samen met

• Margriet: Witte bloemen in mei–juni tussen de grassen van een hooiland.
• Rode klaver: Roze bolletjes voor hommels; samen met timoteegras een klassiek hooimengsel.
• Knoopkruid: Paarse bloemen in de zomer, een topplant voor vlinders en bijen in een hooiland.
• Veldlathyrus: Gele vlinderbloemen die tussen de grashalmen omhoog klimmen.

Hoe en wanneer plant je een timoteegras?

1. Koop zaad van inheemse herkomst bij een zaadhandel of kweker van wilde planten, of als deel van een hooilandmengsel. Haal nooit planten uit een berm of uit de natuur.
2. Zaai in september–oktober of in april, op kale, fijn gemaakte grond.
3. Strooi het zaad dun, samen met zaad van wilde bloemen, en druk het aan: niet diep inharken, want het zaad is klein.
4. Houd de grond vochtig tot de kiemplantjes er staan; dat duurt een à drie weken.
5. Losse plantjes uit een pot zet je in het voorjaar of de herfst op 30 cm van elkaar.

Verzorgen

Water

Na de kieming niet meer nodig: het gras wortelt diep genoeg.

Bemesten

Niet nodig in een bloemrijk hooiland: met mest gaan de grassen de bloemen verdringen.

Maaien

Maai een hooiland twee keer per jaar: half juli, als de meeste bloemen zaad hebben gezet, en in september. Voer het maaisel telkens af.

Zaad laten vallen

Laat het maaisel een paar dagen liggen zodat de zaden uitvallen.

Gefaseerd maaien

Laat telkens 10–20 % ongemaaid staan als schuilplaats voor insecten; volgend jaar maai je die strook wel.

Tip: Leer timoteegras en vossenstaart uit elkaar houden met de vingerproef: strijk van onder naar boven over de aar. Ruw en borstelig is timoteegras, zacht als een kattenstaart is vossenstaart.

Snoeien en maaien

Snoeimaanden: juli en september.

Wanneer: Eerste maaibeurt vanaf half juli, tweede in september.

Hoe:

• Maai met een zeis, bosmaaier of balkmaaier op 5–10 cm hoogte.
• Laat het hooi een paar dagen drogen op de grond, keer het en voer het dan af.
• Laat een strook staan tot volgend jaar: de stengels en pollen zijn een winterverblijf voor insecten.
• In een gazon dat je weinig maait, kun je een eiland van ongemaaid gras laten staan waarin timoteegras in aar komt.

Let op: Kijk voor het maaien of er geen egels, padden of jonge vogels in het hoge gras zitten, en maai van binnen naar buiten zodat dieren kunnen vluchten.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaad

Zaai in september–oktober of in april. Laat in een hooiland de aren rijpen en het hooi op het veld drogen: zo zaait het zich vanzelf uit.

Scheuren

Een pol kun je in het voorjaar met een spade in stukken steken en verplanten.

Hoe komt een timoteegras de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

• Het blad verdort grotendeels in de winter, maar de pol blijft leven en loopt in maart weer uit.
• Zeer winterhard, ook in strenge winters.
• Ongemaaide stroken met droge aren bieden schuilplaats aan overwinterende insecten en spinnen.

Ziektes en plagen

• Hooikoorts: Het stuifmeel is een belangrijke oorzaak van hooikoorts in juni–juli. Zet het niet vlak bij een terras of slaapkamerraam als iemand gevoelig is.
• Te weelderig: Op rijke grond worden de grassen te dominant. Maai twee keer per jaar en voer het maaisel af.
• Roest: Bruin of oranje stuifpoeder op het blad in de nazomer. Niet erg: maaien en afvoeren.
• Plat liggen: Op te rijke grond of na zware regen gaan de stengels plat. Niet bemesten en op tijd maaien.

Het jaar rond

• Maart: Nieuw blad loopt uit.
• April: Zaaien op kale grond.
• Mei: De stengels schieten omhoog.
• Juni: Begin van de bloei: de aren verschijnen.
• Juli: Volle bloei. Vanaf half juli het hooiland maaien en het maaisel een paar dagen laten liggen.
• Augustus: Laatste bloei op ongemaaide stroken. Het zaad rijpt.
• September: Tweede maaibeurt, maaisel afvoeren. Zaaien.
• Oktober: Zaaien. Een ongemaaide strook laten staan.
• December: Rust. Droge aren in de ongemaaide stroken.

Wist je dat?

• Timoteegras is genoemd naar de Amerikaanse boer Timothy Hanson, die het rond 1720 in de Amerikaanse koloniën als hooigras verspreidde.
• Phleum komt van phleos, een oude Griekse plantennaam; pratense betekent ‘van de weide’.
• De verdikte stengelvoet is een kleine voorraadkamer: het gras slaat er reservestoffen in op en loopt daardoor na het maaien snel weer uit.