Gewone ereprijs

Zo herken je hem

Groeivorm

Laag, 10–30 cm, met liggende stengels die op de knopen wortelen en opstijgende bloeistengels.

Blad

Tegenoverstaand, eirond, 1–3 cm, grof gekarteld, behaard en vrijwel zonder steel.

Bloem

Hemelsblauw met donkere aders en een wit oog, ongeveer 1 cm breed, met vier ongelijke slippen en twee meeldraden. In losse trossen op lange stelen uit de bladoksels.

Stengel

Twee rijen lange witte haren aan tegenoverliggende kanten, die bij elk bladpaar van kant wisselen. Het beste herkenningsteken.

Vrucht/Zaad

Een plat, omgekeerd hartvormig doosvruchtje, korter dan de kelk, met kleine zaadjes.

Verwarring met

Draadereprijs heeft lange, draadvormige bloemsteeltjes met telkens één bloem en kleine, niervormige bladeren. Mannetjesereprijs is rondom behaard en heeft lichtlila bloemen in dichte aren. Vergeet-mij-nietjes hebben vijf kroonslippen, een geel oog en verspreide bladeren.

Bloei: april–juni · Snoeien: juli en september

Waarom in je tuin?

• Lange bloei van april tot juni, druk bezocht door zweefvliegen en kleine solitaire bijen.
• Helder blauw is een bijzondere kleur in het gras: een mooi accent in een bloemrijk gazon.
• Verdraagt af en toe maaien en blijft laag: ideaal voor gazonranden en bermen.
• Groeit ook in lichte schaduw onder een haag of aan een bosrand.
• Zweefvlieglarven eten bladluizen: wie zweefvliegen lokt, helpt de moestuin.

Waar staat een gewone ereprijs graag?

• In het wild: graslanden, bermen, dijken, heggen, bosranden en open plekken in loofbos.
• Zon tot halfschaduw.
• Gewone, niet te natte grond: zand, leem of klei; liefst niet te voedselrijk, anders verdringt het gras hem.
• In de tuin: een bloemrijk gazon dat je minder maait, de voet van een haag of de zonnige voorkant van een wilde border.

Mooi samen met

• Kruipend zenegroen: Ook blauw en laag; bloeit tegelijk op dezelfde plekken.
• Margriet: Wit en geel boven het blauw, in mei–juni.
• Pinksterbloem: Lila bloemen in april–mei, voor een iets vochtiger gazon.
• Madeliefje: Samen de basis van een bloemrijk gazon.

Hoe en wanneer plant je een gewone ereprijs?

1. Koop plantjes bij een kwekerij van inheemse planten en plant ze in maart–april of september–oktober.
2. Zet ze op 20–25 cm; in een gazon zet je een kluitje in een uitgestoken gat.
3. Zaaien kan in september–oktober in potjes of op een kale plek: strooi het fijne zaad dun uit en bedek het hooguit met een dun laagje zand.
4. Laat de potjes in de winter buiten staan; in het voorjaar verschijnen de kiemplantjes.
5. Geef de eerste weken na het planten water bij droogte.
6. Graaf nooit planten uit in de natuur.

Verzorgen

Water

Alleen na het planten. Daarna niet nodig.

Bemesten

Niet doen: op arme grond houdt hij beter stand tegen het gras.

Maaien

Laat een strook staan tot de bloei voorbij is en maai dan in juli op 5–8 cm. In een hooiland maai je in juli en in september, en voer je het maaisel af.

Uitbreiden

Verspreidt zich rustig met wortelende stengels; trek wat te veel is gewoon los.

Zaad laten vallen

Laat de bloeistengels staan tot de doosvruchtjes rijp zijn, dan zaait hij zichzelf uit.

Tip: Maai een strook van je gazon pas begin juli: in april–mei verschijnen daar vaak vanzelf blauwe ereprijs, madeliefjes en klaver.

Snoeien en maaien

Snoeimaanden: juli en september.

Wanneer: Na de bloei, in juli, en een tweede keer in september.

Hoe:

• Maai op 5–8 cm hoogte; zo blijven de kruipende stengels gespaard.
• Laat het maaisel een paar dagen liggen zodat de zaadjes uitvallen, en hark het dan weg.
• Het maaisel afvoeren houdt de grond arm en het gras zwak.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Scheuren

In maart–april of september een gewortelde stengel met wat grond lossteken en elders planten.

Zaad

Rijp in de zomer; zaai in september–oktober buiten in potjes of op een kale plek.

Hoe komt een gewone ereprijs de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

• Blijft in de winter deels groen: de lage stengels en blaadjes overwinteren boven de grond.
• Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C.
• Laat de plant in de herfst met rust; in maart groeit hij meteen weer verder.

Ziektes en plagen

• Verdrongen door gras: Op rijke grond groeit het gras sneller. Stop met bemesten en voer het maaisel af.
• Haargallen: Witte, wollige propjes aan de stengeltoppen zijn gallen van een galmug. Onschuldig: laat ze zitten.
• Te vroeg gemaaid: Wie in april–mei kort maait, ziet nooit bloemen. Spaar een strook of maai pas na de bloei.
• Slakken: Ze vreten in het voorjaar aan jonge scheuten. Meestal herstelt de plant zich.

Het jaar rond

• Maart: De plant groeit weer verder. Planten.
• April: Begin van de bloei. Niet maaien in de bloeistrook.
• Mei: Volle bloei, bezocht door zweefvliegen en kleine bijen.
• Juni: Laatste bloemen. Het zaad rijpt.
• Juli: Maaien op 5–8 cm na de bloei; maaisel afvoeren.
• September: Tweede maaibeurt. Planten of delen. Zaaien in potjes.
• Oktober: Zaaien en planten. Potjes buiten laten staan.
• December: Rust; de lage, groene stengels overwinteren.

Wist je dat?

• Chamaedrys betekent ‘dwergeik’, naar de blaadjes die op kleine eikenbladeren lijken; daar komt ook de Franse naam petit-chêne vandaan.
• In het Engels heet hij ook bird’s-eye, naar het witte oogje in de blauwe bloem.
• Geplukte bloemen laten hun kroontjes snel vallen; het is dus geen plant voor een boeket.