Hazelaar (Corylus avellana)

Foto: H. Zell, CC BY-SA 3.0 · bron

Snoeigids · Struik

Hazelaar snoeien: wanneer en hoe

Corylus avellana

Een hazelaar snoei je in de winter, in november–maart, het liefst na de bloei van de katjes: zaag elk jaar een paar van de oudste takken aan de grond weg, of zet hem als hakhout om de 7–10 jaar helemaal af.

De hazelaar is een inheemse struik die zich telkens opnieuw vanuit de voet vernieuwt. Daarom verdraagt hij snoeien zo goed: je kan hem zelfs tot vlak boven de grond afzetten, en binnen een paar jaar staat er weer een bos rechte takken. Vroeger werd hij precies zo beheerd, als hakhout voor bonenstaken, vlechtwerk en brandhout.

Feiten op een rij
Snoeimaandennovember–maart
Broedseizoen (15 maart–15 augustus)Let op in maart
Bloeijanuari–maart
Goed voor bijen, vlinders en vogelsJa, voor bijen, vlinders en vogels
Inheems in BelgiëJa

Wanneer snoei je een hazelaar?

Snoei in de winter, in november–maart, als de struik kaal is en je de takken goed ziet. Wacht het liefst tot de katjes uitgebloeid zijn, eind februari of begin maart: dan hebben de eerste bijen hun stuifmeel gehad.

Rond het werk af vóór half maart. Dan begint het broedseizoen, en in een dichte hazelaar nestelen graag merels, zanglijsters en zwartkoppen.

Snoei niet als het hard vriest: bevroren takken breken makkelijker. En wie in de zomer snoeit, knipt de rijpende noten weg.

Wat snoei je nog in die maanden? januari · februari · maart · november · december

Hoe snoei je een hazelaar?

  1. Een hazelaar groeit als een bos takken uit de grond. Houd dat zo, en knip de takken niet halverwege in: dan krijg je een bezem van dunne scheuten zonder noten.
  2. Zaag elk jaar twee à drie van de oudste, dikste takken zo laag mogelijk weg. Je herkent ze ook aan de warboel van dunne twijgjes bovenaan, waar nog maar weinig noten aan komen.
  3. Haal ook dode, zwakke en kruisende takken weg, en takken die naar binnen groeien: zo komt er licht in de struik, en licht geeft katjes en noten.
  4. Beheer je hem als hakhout, zet hem dan om de 7–10 jaar helemaal af, zo’n 5–10 cm boven de grond en een beetje schuin, zodat het regenwater afloopt. In het voorjaar loopt hij opnieuw uit.
  5. Steek wortelopslag die je niet wil, in de winter met de spade los. Met een stukje wortel eraan is hij een nieuwe struik voor elders in de tuin.
  6. Zet een rij hazelaars of een houtkant niet in één keer af, maar in stukken, verspreid over een paar winters. Zo blijft er altijd beschutting en voedsel voor vogels en eekhoorns.

Hoeveel snoei je, en hoe vaak?

  • Elk jaar een paar van de oudste takken, zodat de struik geleidelijk vernieuwt: een volwassen hazelaar heeft een tiental takken van verschillende leeftijd.
  • Als hakhout om de 7–10 jaar alles in één keer. Daarna heb je een paar jaar weinig katjes en noten, maar wel lange, rechte stokken.
  • Wil je vooral noten, houd de struik dan open, met zes à tien stevige takken, en zet er een tweede hazelaar of een ander ras bij: ze bestuiven elkaar via de wind.

Wat merkt de natuur ervan?

  • De katjes bloeien al in januari–februari. De wind zorgt voor de bestuiving, maar op zachte dagen halen honingbijen en vroege hommels er stuifmeel: voor hen is dat het eerste voedsel van het jaar. Snoei dus liefst pas na de bloei.
  • De wintersnoei valt buiten het broedseizoen (15 maart–15 augustus), tenzij je in de tweede helft van maart nog bezig bent. Kijk dan eerst goed, want een bezet nest verstoren is verboden.
  • In september rijpen de hazelnoten: voedsel voor eekhoorns, gaaien, spechten en muizen. Eekhoorns en gaaien begraven er veel, en uit de vergeten noten groeien nieuwe struiken.
  • Het blad voedt de rupsen van tientallen nachtvlinders. Leg de dunne takken op een takkenril: een schuilplaats voor egels, winterkoninkjes en insecten.

Veelgemaakte fouten

  • Elk jaar alle takken een stuk inkorten, zodat de struik een dichte bezem wordt met weinig katjes en noten.
  • Oude takken halverwege afzagen in plaats van aan de grond.
  • Nooit oude takken weghalen, zodat de struik onderaan kaal wordt en steeds minder noten geeft.
  • Een hele rij of houtkant in één winter afzetten, zodat vogels en eekhoorns in één klap hun beschutting kwijt zijn.
  • Na half maart nog afzetten of zwaar snoeien zonder eerst naar nesten te kijken.

Let op: Snoei niet in het broedseizoen (half maart tot half augustus) als er vogels in de struik nestelen.

In de buurt: verwante snoeigidsen

Lijkt op: Verschil met zwarte els · Verschil met boomhazelaar · Verschil met hopbeuk · Verschil met iep · Verschil met lambertsnoot · Verschil met ruwe iep · Verschil met schijnhazelaar · Verschil met toverhazelaar · Verschil met zomerlinde

Fiche: Hazelaar · Snoeikalender en basisregels

Laden…