Knotwilg (schietwilg) snoeien: wanneer en hoe

Wanneer snoei je een knotwilg (schietwilg)?

JFMAMJJASOND

Knot in de winter, in november–maart, als de wilg kaal is. Kies een dag zonder strenge vorst: bevroren hout splintert, en de schors scheurt dan makkelijker in.

Rond het werk af vóór half maart, als het broedseizoen begint: in de kruin en de holtes van een knotwilg broeden onder meer steenuilen, mezen, holenduiven en soms wilde eenden.

Hoe vaak je knot, hangt af van hoe snel hij groeit: meestal om de 3–7 jaar. Wacht niet langer, want dan scheurt de knot uit onder het gewicht van de zware takken.

Wat snoei je nog in die maanden? januari · februari · maart · november · december

Hoe snoei je een knotwilg (schietwilg)?

1. Zaag alle takken af, net boven de knot, zonder in de knot zelf te zagen: daar zitten de slapende knoppen waaruit de nieuwe takken komen.
2. Zaag dikke takken in twee keer: eerst een stuk hoger, dan net boven de knot. Zo scheurt de schors langs de stam niet in.
3. Werk veilig: gebruik een stevige ladder of een stabiel platform, zaag nooit een tak naar je toe, en werk met twee. Een handzaag volstaat voor takken van een paar jaar oud.
4. Knip ook de scheuten op de stam weg, zodat alleen de kruin uitloopt.
5. Een nieuwe knotwilg plant je als poot: een rechte, verse tak van 2,5–3 m, zo’n halve meter diep in vochtige grond. Laat hem de eerste jaren bovenaan een kruin vormen, en knot hem daarna telkens op dezelfde hoogte.
6. Gebruik wat je zaagt: soepele tenen voor vlechtwerk, een levend wilgenscherm of bonenstaken, dikkere takken als paal of brandhout. Verse tenen die je in de grond steekt, schieten wortel.

Hoeveel snoei je, en hoe vaak?

• Bij elke knotbeurt gaan alle takken eraf, in één keer. Een wilg die al tien jaar of langer niet geknot is, knot je liefst met hulp van een natuurvereniging of een boomverzorger.
• Om de 3–7 jaar, naargelang de groei: op natte, rijke grond groeit hij sneller dan op drogere grond.
• Knot een rij knotwilgen niet allemaal in hetzelfde jaar, maar om beurten, een paar per winter. Zo is er altijd ergens beschutting voor vogels en insecten.

Wat merkt de natuur ervan?

• Oude, holle knotwilgen zijn woningen: steenuilen, mezen, holenduiven en vleermuizen broeden of slapen in de holtes, en in het vermolmde hout leven kevers en andere insecten. Laat een holle knotwilg staan: hij leeft nog jaren.
• Het knotten valt buiten het broedseizoen (15 maart–15 augustus). Ben je in de tweede helft van maart nog bezig, kijk dan eerst in de kruin en de holtes: een bezet nest verstoren is verboden.
• In april bloeien de katjes, een vroege voedselbron voor bijen en hommels. Op het blad leven wilgenhaantjes, en wilgen voeden de rupsen van meer vlinders en nachtvlinders dan bijna elke andere boom.
• In de knot groeien soms vlier, braam, lijsterbes of varens: zulke overstaanders mag je gerust laten staan. Leg het dunne snoeihout op een takkenril langs de sloot, een schuilplaats voor egels, winterkoninkjes en kikkers.

Veelgemaakte fouten

• Te lang wachten met knotten, tot de zware takken de knot openscheuren.
• In de knot zelf zagen, of telkens een stuk hoger, zodat er lange stompen blijven staan.
• Alle wilgen van een rij in dezelfde winter knotten.
• Een holle knotwilg rooien omdat hij dood lijkt, terwijl hij nog jaren leeft en dan net het waardevolst is.
• Na half maart nog knotten zonder in de kruin en de holtes te kijken.

In de buurt: verwante snoeigidsen

• Kraakwilg
• Katwilg
• Laurierwilg
• Treurwilg
• Es

Lijkt op: Verschil met katwilg · Verschil met kraakwilg · Verschil met amandelwilg · Verschil met bittere wilg · Verschil met perzik · Verschil met treurwilg · Verschil met vlinderstruik

Fiche: Knotwilg (schietwilg) · Snoeikalender en basisregels