
Foto: Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0 · bron
Loofboom · Vlinderbloemenfamilie (Fabaceae)
Gewone goudenregen
Laburnum anagyroides · ook: Goudenregen
De gewone goudenregen is een kleine boom van 4–8 m uit de bergen van Zuid- en Midden-Europa. In mei–juni hangen er lange trossen goudgele vlinderbloemen aan, een van de bekendste beelden van de voorjaarstuin. Hij bindt stikstof uit de lucht en groeit op bijna elke grond. Maar hij is ook een van de giftigste tuinplanten: alle delen zijn zeer giftig, vooral de zaden en peulen. Plant hem dus niet waar kleine kinderen spelen of bij een weide. In tuinen staat vaak de hybride ‘Vossii’, met nog langere trossen en weinig peulen.
Let op: Alle delen zijn zeer giftig, vooral de zaden en peulen: al enkele zaden kunnen een kind ziek maken. Ook honden, paarden en vee zijn gevoelig. Plant hem niet waar kleine kinderen spelen of bij een weide, knip uitgebloeide trossen weg en ruim peulen en snoeiafval op.
Licht
Zon of halfschaduw
liefst wat zon
Vocht
Normaal
geen natte voeten
Grond
Elke tuingrond
elke zuurtegraad
Winterhard
In heel België
geen bescherming nodig
Grootte
4–8 m
hoog
Bloei
mei–juni
| Snoeimaanden | juli–september |
|---|---|
| Hoogte | 4–8 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Giftig voor mens en huisdier | Ja, let op met kinderen en huisdieren |
| Bloei | mei–juni |
Herkennen
Hoe herken je een gewone goudenregen?
- Groeivorm
- Kleine boom of grote struik van 4–8 m, vaak met meerdere stammen en een open kroon.
- Blad
- Verspreid, drietallig, met elliptische, gave blaadjes van 3–8 cm aan een lange bladsteel; onderzijde grijsgroen en zijdeachtig behaard.
- Schors
- Glad, olijfgroen tot bruingroen; jonge twijgen grijsgroen behaard.
- Bloem
- Hangende trossen van 10–30 cm met goudgele vlinderbloemen, in mei–juni.
- Vrucht
- Platte, behaarde peulen van 4–6 cm met zwarte zaden, die lang aan de boom blijven.
- Verschil met de hybride goudenregen
- De hybride goudenregen (Laburnum × watereri ‘Vossii’) heeft nog langere trossen (tot 50 cm), kaler blad en weinig peulen; het is de meest geplante tuinvorm.
- Verschil met de Chinese blauweregen
- De blauweregen is een klimplant met geveerd blad en blauwpaarse bloemtrossen.
Bloei: mei–juni · Snoeien: juli–september
Herkennen per kenmerk: Gele bloemen in het voorjaar · Hangende bloemtrossen · Peulen
Lijkt op, maar is het niet
- Hybride goudenregen (Laburnum × watereri ‘Vossii’): nog langere trossen (tot 50 cm), kaler blad en weinig peulen; de meest geplante tuinvorm.
- Chinese blauweregen Wisteria sinensis: klimplant met geveerd blad en blauwpaarse bloemtrossen. Verschil met Chinese blauweregen
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Lange trossen goudgele bloemen in mei–juni.
- Klein genoeg voor een gewone tuin, en te leiden over een boog of pergola.
- Bloemen voor hommels en bijen.
- Bindt stikstof en groeit op bijna elke grond.
Waar staat een gewone goudenregen graag?
- Zon tot halfschaduw; in de zon bloeit hij het rijkst.
- Elke goed doorlatende grond, ook kalkrijk of arm; geen natte voeten.
- Reken op 4 m breed: geschikt voor een gewone tuin, maar niet waar kleine kinderen spelen, en niet aan een weide met paarden of vee.
- Licht
- Zon of halfschaduw
- Grond
- Elke tuingrond
- Vocht
- Normaal
- Grootte
- 6 m hoog, 4 m breed
- Winterhard
- In heel België, geen bescherming nodig
Mooi samen met
- Chinese blauweregen: Bloeit rond dezelfde tijd in mei: samen over een pergola of boog een beeld in goud en blauwpaars.
- Sering: Geurende paarse of witte bloemen in mei, naast het geel van de goudenregen.
- Sierui: Paarse bolletjes onder een goudenregenboog: een klassiek beeld in mei.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een gewone goudenregen?
- Plant van november tot maart, met kluit of uit pot.
- Kies voor de tuin liever de hybride ‘Vossii’: langere trossen en veel minder peulen – al is hij even giftig.
- Zet een stevige steunpaal aan de windkant en geef ruim water na het planten.
- Voor een goudenregenboog: plant jonge bomen aan beide kanten van een stevig frame en bind de takken vast langs de boog.
Verzorgen
- Water
- Het eerste jaar bij droogte; daarna zelden nodig.
- Bemesten
- Niet nodig: hij bindt zelf stikstof uit de lucht.
- Uitgebloeide trossen
- Knip ze weg zodra ze verwelkt zijn, voor ze zaad vormen: dat spaart de boom en voorkomt giftige peulen.
- Goudenregenboog
- Bind nieuwe scheuten geregeld vast aan het frame en knip weg wat uitsteekt; draag handschoenen.
Tip: Wil je een goudenregenboog zonder onnodig risico? Kies een plek ver van speelplaatsen en weides, plant ‘Vossii’ en knip elk jaar de uitgebloeide trossen weg.
Wanneer snoei je een gewone goudenregen?
Snoeimaanden: juli–september.
Wanneer: Na de bloei, in de zomer (juli–september).
Hoe:
- Snoei weinig; grote wonden genezen traag.
- Knip uitgebloeide trossen weg voor ze zaad vormen: dat spaart de boom en voorkomt giftige peulen.
- Haal dode, kruisende en te lange takken weg tot op een zijtak.
Let op: Draag handschoenen en ruim al het snoeiafval op: ook takken, blad en schors zijn giftig, en horen nooit in een weide of bij dieren.
Vermeerderen
- Zaaien
- Week de harde zaden een nacht in warm water en zaai ze in het voorjaar in een pot; draag handschoenen, want ze zijn zeer giftig.
- Enten
- De hybride ‘Vossii’ wordt door de kweker geënt.
Hoe komt een gewone goudenregen de winter door?
Winterhard in heel België: geen bescherming nodig.
- Volledig winterhard.
- In de winter hangen er vaak nog peulen aan de boom: knip ze weg waar kinderen komen.
Ziektes en plagen
- Giftige peulen: Peulen en zaden lijken voor kinderen op erwtjes. Knip uitgebloeide trossen tijdig weg en raap gevallen peulen op.
- Bladmineermot: Bruine vlekken in het blad, met larfjes tussen de bladlagen. Onschuldig voor de boom; ruim afgevallen blad op.
- Honingzwam: Afstervende takken, wit schimmelweefsel onder de schors aan de stamvoet en paddenstoelen in de herfst. Er is geen remedie: verwijder de boom met zoveel mogelijk wortels.
Het jaar rond
- Maart: Laatste maand om te planten.
- Mei: Bloei: lange gele trossen vol hommels.
- Juni: De bloei loopt af: knip uitgebloeide trossen weg voor er peulen komen.
- Juli: Snoei na de bloei; bind nieuwe scheuten vast langs de boog.
- Augustus: Snoeien kan nog; raap gevallen peulen op.
- September: Laatste maand voor de snoei.
- November: Plantseizoen begint; peulen opruimen.
Gebruiken
Wat kan je ermee?
- Tuin en landschap
- Kleine bloesemboom, ook geleid over een boog of pergola (goudenregenboog).
- Hout
- Hard, donker kernhout voor inlegwerk en draaiwerk.
- Voor de natuur
- Bloemen voor hommels en bijen.
Let op: Alle delen, vooral de zaden en peulen, zijn zeer giftig. Niet planten waar kleine kinderen spelen of bij weides.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- Het donkere, harde kernhout heette vroeger ‘vals ebbenhout’ en werd gebruikt voor inlegwerk en muziekinstrumenten.
- Net als andere vlinderbloemigen bindt hij stikstof uit de lucht, met knolletjes aan de wortels.
- De hybride ‘Vossii’ is een kruising van de gewone goudenregen en de alpengoudenregen.