Italiaanse esdoorn

Hoe herken je een Italiaanse esdoorn?

Groeivorm

Middelgrote boom van 10–12 m hoog en 8–10 m breed, met een brede, ronde kroon; soms meerstammig.

Blad

5–10 cm, met drie tot vijf ondiepe, brede lobben; donkergroen, onderaan bleker. In de herfst geel tot oranje.

Bloem

Lichtgele bloempjes in hangende trosjes op lange steeltjes, in maart–april, voor het blad uitloopt.

Vrucht

Gevleugelde dubbele vruchtjes met wijd uitstaande vleugels, rijp in de nazomer.

Schors

Grijs en eerst glad; op oudere bomen ruwer en in plaatjes afschilferend.

Bloei: maart–april · Planten: maart–april en oktober–december · Snoeien: juli–augustus

Waarom in je tuin?

• Een van de mooist bloeiende esdoorns: de kale boom hangt in het vroege voorjaar vol gele trosjes.
• Een vroege bijenboom, als er nog maar weinig te halen valt.
• Verdraagt kalkrijke en wat drogere grond goed.
• Brede, ronde kroon die in de zomer een aangename schaduw geeft.
• Gele tot oranje herfstkleur.

Waar staat een Italiaanse esdoorn graag?

• Zon tot halfschaduw; in de zon bloeit hij het rijkst.
• Leem- of kleigrond, neutraal tot kalkrijk, goed doorlatend.
• Droog tot normaal vochtig; natte voeten verdraagt hij niet.
• Hij wordt breed: reken op 8–10 m ruimte en plant hem minstens 6 m van gebouwen.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Leem of klei

Zuurtegraad

Neutraal of kalkrijk

Vocht

Droog of normaal

Grootte

12 m hoog, 10 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -23 °C)

Mooi samen met

• Lenteroos: Bloeit in hetzelfde vroege voorjaar onder de kroon en houdt van kalkrijke grond.
• Sneeuwroem: Blauwe sterretjes onder de kale takken, samen met de gele boombloei.
• Kleine maagdenpalm: Groenblijvende bodembedekker voor de droge schaduw onder de boom.
• Wilde narcis: Gele voorjaarsbloei die verwildert in het gras onder de kroon.

Hoe en wanneer plant je een Italiaanse esdoorn?

Planten in maart–april en oktober–december.

1. Plant in maart–april of van oktober tot december, als de grond niet bevroren of drijfnat is.
2. Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit en maak de bodem los, zodat water weg kan.
3. Zet de boom even diep als in de pot: de wortelaanzet blijft net zichtbaar.
4. Zet een hoogstam vast aan een paal aan de windzijde en bind hem los aan.
5. Geef meteen een flinke gieter water en het eerste jaar bij droogte elke week.
6. Leg een laag mulch van houtsnippers rond de voet, niet tegen de stam.

Verzorgen

Water

Het eerste en tweede jaar bij droogte. Daarna kan hij goed tegen droge zomers.

Bemesten

Niet nodig; wat compost in het voorjaar op arme grond is genoeg.

Mulchen

Een laag houtsnippers rond jonge bomen houdt de grond koel en onkruid weg.

Onderbeplanting

Voorjaarsbloeiers en schaduwplanten onder de kroon plant je best terwijl de boom nog jong is.

Stam

Haal de onderste zijtakken geleidelijk weg als je onder de kroon wilt kunnen lopen.

Tip: Zet hem op een plek waar je hem in maart vanuit huis ziet: de kale boom vol gele trosjes is dan een van de eerste lentetekens in de tuin, en een feest voor de bijen.

Wanneer snoei je een Italiaanse esdoorn?

Snoeimaanden: juli–augustus.

Wanneer: Snoei alleen als het nodig is, in juli–augustus, als de boom in vol blad staat.

Hoe:

• Haal dode, zieke en kruisende takken weg, net buiten de takkraag.
• Knip waterloten en scheuten aan de stamvoet weg.
• Wil je een hogere doorgang, haal dan elk jaar een of twee lage zijtakken weg in plaats van alles tegelijk.
• Grote takken zaag je in twee keer af, om scheuren van de schors te voorkomen.

Let op: Niet snoeien van januari tot mei: esdoorns ‘bloeden’ dan sterk uit de wonden, en je knipt de bloei weg.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaad

Zaai rijp zaad in de herfst in een pot en zet die buiten in de kou; de zaailingen kiemen in het voorjaar.

Enten

Bijzondere vormen worden door kwekers geënt op een zaailing van dezelfde soort.

Hoe komt een Italiaanse esdoorn de winter door?

Winterhard tot −23 °C.

• Winterhard tot ongeveer −23 °C: in België heeft een ingegroeide boom geen bescherming nodig.
• De vroege bloemen kunnen bevriezen bij strenge nachtvorst in maart; de boom zelf lijdt daar niet onder.
• Jonge bomen in een pot wikkel je in jute en zet je tegen een muur.

Ziektes en plagen

• Verwelkingsziekte: Takken verwelken plots in de zomer, met bruine strepen in het hout. Knip ze ruim weg tot in gezond hout en ontsmet je snoeischaar; er bestaat geen genezing.
• Bladluis: Kleverig jong blad in mei–juni. Lieveheersbeestjes ruimen ze meestal op; anders afspuiten met water.
• Meniezwam: Kleine roze-oranje bolletjes op dode takjes. Knip dood hout weg tot in gezond hout.
• Bevroren bloemen: Bruine, verschrompelde trosjes na een koude nacht in maart. Niets aan te doen; volgend jaar bloeit hij weer.

Het jaar rond

• Maart: Bloei met lichtgele trosjes aan de kale takken; bijen. Planten.
• April: Bloei, daarna loopt het blad uit. Planten.
• Mei: Letten op bladluis. Mulch aanvullen.
• Juni: Jonge bomen water geven bij droogte.
• Juli: Snoeien als het nodig is.
• Augustus: Laatste snoei. Water geven bij droogte.
• Oktober: Gele tot oranje herfstkleur. Planten. Rijp zaad zaaien.
• November: Planten.
• December: Planten bij vorstvrij weer.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• De Franse naam betekent ‘esdoorn met bladeren van de gelderse roos’, omdat de bladvorm daar wat op lijkt.
• Anders dan bij de meeste esdoorns zijn de bloemen echt sierlijk: de trosjes hangen aan lange steeltjes aan de nog kale takken.
• In zijn bergen groeit hij vaak in gemengde loofbossen op steile, droge kalkhellingen.