Allium flavum

Hoe herken je een Allium flavum?

Groeivorm

Smalle pol van 20–30 cm hoog en ongeveer 10 cm breed.

Blad

Smal, halfrond tot bijna rolrond en blauwgroen, met een lichte waslaag.

Bloem

Losse schermen van hangende, klokvormige bloempjes op steeltjes van ongelijke lengte, in juni en juli. Onder het scherm zitten twee schutbladen met lange, smalle punten.

Kleur

Helder- tot citroengeel; het blauwgroene blad maakt het geel nog frisser.

Bol

Klein, eivormig bolletje dat zich langzaam vermeerdert met bijbolletjes en zaad.

Bloei: juni–juli · Planten: september–november · Snoeien: augustus

Waarom in je tuin?

• Helder gele bloempjes in juni en juli, een kleur die je bij sierlook zelden ziet.
• Droogtebestendig: ideaal voor een rotstuin, grindtuin of een zonnige, droge borderrand.
• Bijen vinden er nectar en stuifmeel in de vroege zomer.
• Klein en fijn: hij past in een stenen bak of een smalle strook tussen tegels.
• Weinig werk: geen water, geen mest en zelden delen.

Waar staat een Allium flavum graag?

• Volle zon: hoe warmer en zonniger, hoe rijker de bloei.
• Zandige of lemige, goed doorlatende grond, neutraal tot kalkrijk; schraal mag.
• Droog: natte grond, zeker in de winter, verdraagt hij slecht.
• Plant in groepjes van minstens tien bolletjes, op 8–10 cm van elkaar, in een rotstuin, grindtuin of vooraan in een droge border.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand of leem

Zuurtegraad

Neutraal of kalkrijk

Vocht

Droog

Grootte

0,3 m hoog, 0,1 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -20 °C)

Mooi samen met

• Tijm: Een lage, geurige mat voor dezelfde droge, zonnige plek, ook geliefd bij bijen.
• Blauw schapengras: Blauwgrijze pollen die het gele scherm mooi laten uitkomen.
• Vetkruid: Bedekt de grond tussen de bolletjes en bloeit later in de zomer.
• Zonneroosje: Een kleine heester die in dezelfde periode bloeit, op dezelfde droge grond.

Hoe en wanneer plant je een Allium flavum?

Planten in september–november.

1. Plant de bolletjes in september, oktober of november.
2. Zorg voor een goede afwatering; meng op zware grond grof zand of fijn grind door de bovenlaag.
3. Plant de bolletjes 5–8 cm diep, met de punt naar boven.
4. Hou 8–10 cm afstand en plant in losse groepjes, zodat het effect natuurlijk blijft.
5. Geef alleen water als de grond kurkdroog is; meestal is dat niet nodig.
6. Leg een laagje grind over de plek in plaats van een mulch van compost.

Verzorgen

Water

In de volle grond niet nodig. In een pot of stenen bak af en toe in een droog voorjaar; in de zomer droog houden.

Bemesten

Niet nodig: op schrale grond blijft hij compact en bloeit hij beter.

Mulchen

Een laagje grind houdt het blad droog en de bollen warm.

Uitgebloeide bloemen

Knip ze in augustus weg als je geen zaailingen wil, of laat ze staan zodat hij zich voorzichtig uitzaait.

Blad

Laat het na de bloei vanzelf verdorren en haal het pas weg als het droog is.

Delen

Pas na 4–5 jaar, als de pol te vol wordt en minder bloeit.

Tip: Leg een laagje grind rond de bolletjes: het blad blijft droog, de grond warmt sneller op en de gele bloempjes steken mooi af tegen de stenen.

Wanneer snoei je een Allium flavum?

Snoeimaanden: augustus.

Wanneer: Snoeien is niet nodig. Knip na de bloei, in augustus, de uitgebloeide schermen en het verdorde blad weg.

Hoe:

• Knip de bloemstengels af tot vlak boven de grond, of laat een paar schermen staan voor zaad.
• Laat het blad staan tot het geel en droog is; trek het dan los of knip het kort af.
• Hou het plekje open en vrij van woekerende buren, zodat de bolletjes zon krijgen.

Let op: Knip het blad niet af zolang het nog groen is: de bol heeft het nodig om reserves op te bouwen.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Bijbolletjes

In augustus–september, als de plant in rust is, de pol opgraven, de bijbolletjes losmaken en meteen weer planten, 5–8 cm diep.

Zaaien

Rijp zaad in de herfst zaaien in een pot met zanderige zaaigrond die buiten blijft staan. Zaailingen bloeien na 2–3 jaar.

Hoe komt een Allium flavum de winter door?

Winterhard tot −20 °C.

• Winterhard tot ongeveer −20 °C: in een gewone Belgische winter is geen bescherming nodig.
• Natte grond is gevaarlijker dan kou: op een slecht doorlatende plek rotten de bolletjes.
• In een pot of stenen bak: zet hem in de winter onder een afdak of tegen een muur, uit de regen.

Ziektes en plagen

• Bolrot: De bolletjes worden zacht en komen niet meer op, in grond die te nat blijft. Plant ze opnieuw op een droge, zanderige of grindrijke plek.
• Slakken: Ze vreten aan het jonge blad in het voorjaar. Een laag grind houdt ze deels tegen; raap ze ’s avonds weg.
• Overwoekering: Zo’n kleine plant verdwijnt snel tussen grote buren. Hou de plek open en plant hem vooraan.
• Weinig bloei: Meestal te veel schaduw of te rijke, vochtige grond. Verplant hem in de zomerrust naar een zonnigere, schralere plek.

Het jaar rond

• Maart: Het blad komt op. Grind rond de bollen bijvullen.
• April: Letten op slakken.
• Mei: De bloemknoppen verschijnen.
• Juni: Begin van de bloei. Bijen op de bloemen.
• Juli: Volle bloei. Geen water nodig.
• Augustus: Uitgebloeide schermen en verdord blad wegknippen. Zaad oogsten.
• September: Bollen planten. Volle pollen delen.
• Oktober: Bollen planten. Zaad zaaien in een pot.
• November: Laatste bollen planten. Potten uit de regen zetten.

Eetbaar en bruikbaar

Niet eetbaar. Sieruien zijn echte uien (Allium), familie van ui, look, prei en bieslook, en net als die zijn ze giftig voor honden en katten: alle delen, vooral de bollen, bevatten zwavelverbindingen die de rode bloedcellen beschadigen en bloedarmoede kunnen geven. Katten zijn er gevoeliger voor dan honden, en de klachten (sufheid, bleek tandvlees, rode of bruine urine) komen soms pas na enkele dagen. Ook paarden, schapen en ander vee kunnen er ziek van worden. Al ruiken blad en bol naar ui, ze worden niet als groente gekweekt: eet ze niet en bewaar bloembollen nooit bij de uien in de keuken, want ze zijn niet bedoeld om te eten en kunnen met bestrijdingsmiddelen behandeld zijn. Plant ze niet waar je hond graaft, bewaar losse bollen buiten het bereik van huisdieren en kinderen, en zet een vaas met sieruien niet waar je kat aan de stengels knabbelt. Heeft je hond of kat van een bol of blad gegeten, bel dan je dierenarts, ook als hij nog niets laat merken. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Flavum is Latijn voor ‘geel’.
• Het is een van de weinige geelbloeiende sierlooksoorten; een andere bekende is goudlook, Allium moly.
• De bloemsteeltjes zijn ongelijk lang, waardoor de hangende klokjes op verschillende hoogtes zitten: zo lijkt het scherm op een klein vuurwerk.