
Foto: Prof. Dr. Otto Wilhelm Thomé Flora von Deutschland, Österreich und der Schweiz 1885, Gera, Germany, Public domain · bron
Kruid · Asteraceae
Absintalsem
Artemisia absinthium
In andere talen: Grande absinthe (Français) · Wormwood (English)
Absintalsem is een halfheesterachtig kruid uit Europa, Noord-Afrika en het gematigde deel van Azië, dat ook in onze streken soms verwilderd op droge, ruige plekken groeit. Het vormt een losse pol van diep ingesneden, zilvergrijze bladeren die zijdeachtig behaard zijn en sterk aromatisch ruiken. Van juli tot september verschijnen pluimen met kleine, knikkende, bleekgele bloemhoofdjes. De plant is zeer bitter en werd vroeger gebruikt in absint en andere kruidendranken, maar in de tuin waarderen we hem vooral als zilverblad voor droge, zonnige borders. Het ras ‘Lambrook Silver’ heeft extra zilverig, fijn ingesneden blad.
Let op: Giftig: alle delen zijn zeer bitter en bevatten thujon, dat bij inname in grotere hoeveelheden giftig is. Gebruik de plant niet zelf voor thee of dranken. Houd kleine kinderen, honden, katten en paarden of ander grazend vee weg van de plant en het snoeisel. Bij gevoelige mensen kan het sap de huid irriteren.
Licht
Volle zon
warm en licht
Vocht
Droog
verdraagt droogte
Grond
Zand, leem of klei
neutraal tot kalkrijk
Winterhard
Volledig winterhard
tot -30 °C
Grootte
0,9 m
hoog, 0,6 m breed
Bloei
juli–september
| Snoeimaanden | april |
|---|---|
| Hoogte | 0,9 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Giftig voor mens en huisdier | Ja, let op met kinderen en huisdieren |
| Bloei | juli–september |
Herkennen
Hoe herken je een absintalsem?
- Groeivorm
- Halfheester met een verhoutende voet en rechtopgaande stengels, 60–90 cm hoog en ongeveer 60 cm breed.
- Blad
- Twee- tot driemaal veerdelig, 5–10 cm, zilvergrijs en zijdeachtig behaard, sterk aromatisch.
- Bloem
- Kleine, bolvormige, bleekgele hoofdjes in losse pluimen, van juli tot september. Ze worden door de wind bestoven.
- Geur en smaak
- Sterk kruidig en licht kamferachtig; het blad is zeer bitter.
- Wortels
- Een houtige wortelstok die diep gaat, waardoor hij goed tegen droogte kan.
Bloei: juli–september · Planten: april–mei en september · Snoeien: april
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Zilvergrijs, fijn ingesneden blad van het voorjaar tot de herfst: een lichtpunt tussen groene planten.
- Uitstekend droogtebestendig: ideaal voor een grindtuin of een droge, zonnige border.
- Het blad geeft een sterke, kruidige geur af als je het aanraakt.
- Zilverblad verbindt kleuren: paars, blauw en roze komen er in de border nog beter door uit.
- Gedroogde takken zijn mooi in droogboeketten en werden vroeger in zakjes tussen de wol gelegd.
Waar staat een absintalsem graag?
- Volle zon: in de schaduw wordt hij slap en minder zilverig.
- Schrale, goed doorlatende grond: zand, leem of klei, neutraal tot kalkrijk. Meng op zware klei grind of grof zand door de grond.
- Droog: natte voeten in de winter zijn zijn grootste vijand.
- Reken op 50–60 cm tussen de planten.
- Licht
- Zon
- Grondsoort
- Zand, leem of klei
- Zuurtegraad
- Neutraal of kalkrijk
- Vocht
- Droog
- Grootte
- 0,9 m hoog, 0,6 m breed
- Winterhard
- Winterhard (tot -30 °C)
Mooi samen met
- Lavendel: Houdt van dezelfde droge, zonnige, kalkrijke plek.
- Kattenkruid: Lavendelblauwe bloemen die mooi afsteken tegen het zilverblad.
- Steppesalie: Paarse aren in de zomer, voor dezelfde droge grond.
- Koningskaars: Hoge gele bloemaren boven het zilvergrijze blad in een grindtuin.
- Vedergras: Fijne, wuivende pluimen die mooi bewegen naast de zilveren pol.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een absintalsem?
Planten in april–mei en september.
- Plant in april–mei of in september, zodat de wortels voor de winter nog kunnen aanslaan.
- Graaf een plantgat iets groter dan de pot. Meng op zware grond grof zand of grind door de grond, maar geen compost of mest.
- Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond goed aan.
- Houd 50–60 cm afstand tot andere planten.
- Geef één keer flink water en daarna alleen bij grote droogte, tot hij aangeslagen is.
- Mulch met grind of steenslag in plaats van compost: zo blijft de voet droog.
Verzorgen
- Water
- Na het aanslaan heeft hij bijna nooit water nodig, ook niet in droge zomers. Te veel water maakt hem slap en vatbaar voor rot.
- Bemesten
- Niet bemesten: op rijke grond wordt hij te weelderig en valt hij open.
- Uitgebloeide bloemen
- De bloempluimen zijn weinig sierlijk. Knip ze weg als je vooral het zilverblad wilt en om uitzaaien te beperken.
- Oogsten
- Knip in juli, voor de bloei, enkele stengels en hang ze in bosjes te drogen voor droogboeketten. Draag handschoenen als je een gevoelige huid hebt.
- Verjongen
- Na 4–5 jaar worden planten houtig en kaal aan de voet. Vervang ze dan door een jonge plant uit stek.
Tip: Zet absintalsem op een droge, zonnige plek en geef hem nooit mest of extra water: hoe schraler de grond, hoe zilveriger en compacter de plant. Snoei elk voorjaar terug tot net boven de nieuwe scheuten.
Wanneer snoei je een absintalsem?
Snoeimaanden: april.
Wanneer: In april, zodra je onderaan nieuwe scheuten ziet verschijnen.
Hoe:
- Knip de stengels van vorig jaar terug tot 15–20 cm boven de grond, net boven nieuwe scheuten.
- Snoei niet tot in kaal, oud hout zonder knoppen: daar loopt hij slecht uit.
- Knip in de zomer uitgebloeide pluimen weg voor een compacte, zilveren plant.
- Snoei niet meer in de herfst: de oude stengels beschermen de voet in de winter.
Let op: Draag handschoenen bij het snoeien als je een gevoelige huid hebt en was achteraf je handen. Leg het snoeisel niet waar kinderen of dieren erbij kunnen.
Vermeerderen
- Stekken
- Neem in juli–augustus halfrijpe stekken van 8–10 cm, bij voorkeur met een hieltje. Laat ze wortelen in een licht vochtig mengsel van potgrond en zand.
- Scheuren
- Scheur in april een oudere pol in stukken met elk wortels en jonge scheuten, en plant ze meteen uit.
Hoe komt een absintalsem de winter door?
Winterhard tot −30 °C.
- Zeer winterhard, tot ongeveer −30 °C: vorst is geen probleem.
- Natte grond in de winter is wel een gevaar: zorg voor een goed doorlatende, droge plek.
- Laat de stengels in de winter staan en snoei pas in april.
- Een plant in een pot zet je onder een afdak, beschut tegen te veel regen.
Ziektes en plagen
- Wortelrot: De plant wordt geel en sterft af in de winter of na een natte periode. Plant op een droge, goed doorlatende plek en geef geen extra water.
- Slap en kaal: In de schaduw of op te rijke grond valt de plant open en wordt hij kaal aan de voet. Zet hem in volle zon op schrale grond en snoei elk voorjaar.
- Bladluis: Zwarte of groene luizen op de toppen in de vroege zomer. Spuit ze af met water of knip de toppen weg.
- Uitzaaien: Hij zaait zich af en toe uit in grind of tussen tegels. Knip de uitgebloeide pluimen weg voor het zaad rijp is.
Het jaar rond
- April: Terugsnoeien tot 15–20 cm. Planten of scheuren.
- Mei: Planten. Nieuwe, zilveren groei.
- Juni: Letten op bladluis. Geen water nodig.
- Juli: Begin van de bloei. Stengels knippen om te drogen. Stekken nemen.
- Augustus: Bloei. Stekken nemen. Uitgebloeide pluimen wegknippen.
- September: Laatste bloei. Planten.
- Oktober: Stengels laten staan voor de winter.
- November: Rust. Zorgen dat de voet droog blijft.
Gebruiken
Eetbaar en bruikbaar
Niet eetbaar. Absintalsem bevat thujon, dat in grotere hoeveelheden krampen en schade aan zenuwstelsel en nieren geeft. Maak er zelf geen thee, likeur of absint van; zeker niet tijdens de zwangerschap en niet voor kinderen. Ook giftig voor huisdieren. In de tuin is het een mooie zilvergrijze plant die sommige insecten afschrikt. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- De drank absint dankt zijn naam aan deze plant, en ook het woord vermout komt van Wermut, de Duitse naam voor alsem.
- Absintalsem wordt door de wind bestoven: daarom zijn de bloempjes klein en onopvallend, zonder felle kleuren om insecten te lokken.
- Het ras ‘Lambrook Silver’ is genoemd naar East Lambrook Manor, de tuin van de Engelse tuinschrijfster Margery Fish.