Jacobsstaf

Hoe herken je een jacobsstaf?

Groeivorm

Pol van grasachtig blad met rechtopstaande, bebladerde bloemstengels tot 1 m hoog; zo’n 30 cm breed.

Blad

Smal, gegroefd en blauwgrijs, in een dichte pol aan de voet en ook langs de bloemstengel.

Bloem

Dichte aren van stervormige, gele bloemen van 2–3 cm met opvallende meeldraden, in mei–juni.

Vrucht

Ronde, groene doosvruchten die bruin opdrogen, met donkere zaden.

Wortels

Een korte wortelstok met dikke, vlezige wortels die water en voedsel opslaan.

Bloei: mei–juni · Planten: maart–april en september–oktober · Snoeien: maart en juli

Waarom in je tuin?

• Opvallende gele kaarsen van zo’n 1 m in mei–juni: een sterk verticaal accent in de border.
• Blauwgrijs, grasachtig blad dat mooi past in een grindtuin of een mediterrane border.
• Droogtebestendig: eens gevestigd hoef je hem bijna nooit water te geven.
• De bloemen trekken bijen en hommels aan.
• De ronde zaaddozen zijn decoratief in de tuin en in droogboeketten.

Waar staat een jacobsstaf graag?

• Volle zon, op een warme, beschutte plek.
• Zanderige of lemige grond, neutraal tot kalkrijk, die heel goed draineert.
• Droog: natte voeten in de winter zijn zijn grootste vijand.
• Ideaal in een grindtuin, op een talud, in een rotstuin of een mediterrane border.
• Plant op 30–40 cm, het mooist in groepjes van drie tot vijf.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand of leem

Zuurtegraad

Neutraal of kalkrijk

Vocht

Droog

Grootte

1 m hoog, 0,3 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -20 °C)

Mooi samen met

• Lavendel: Paars naast geel; beide houden van droge, kalkrijke grond.
• Kattenkruid: Een zachte, lavendelblauwe wolk aan de voet.
• Wolfsmelk: Grijsgroen of limoengroen blad voor de grindtuin.
• Vedergras: Wuivende halmen die de stijve kaarsen verzachten.
• Steppesalie: Diepblauwe aren in juni naast de gele kaarsen.

Hoe en wanneer plant je een jacobsstaf?

Planten in maart–april en september–oktober.

1. Plant in maart–april of in september–oktober; op zwaardere grond liefst in het voorjaar.
2. Werk op zwaardere grond grof zand of grind door de bovenlaag, of plant op een verhoogd bed.
3. Graaf een ruim plantgat en spreid de vlezige wortels voorzichtig uit.
4. Zet de plant even diep als in de pot: het hart van de pol mag niet onder de grond verdwijnen.
5. Geef één keer flink water en daarna alleen bij langdurige droogte.
6. Mulch met grind, niet met compost of schors, zodat de voet droog blijft.

Verzorgen

Water

Na het aanslaan zelden nodig. Enkel het eerste jaar bij lange droogte.

Bemesten

Niet nodig: op arme grond blijft hij compact en stevig.

Uitgebloeide bloemen

Knip de stengel na de bloei af als je geen zaad wilt, of laat de zaaddozen staan als sier.

Oud blad

Verwijder in maart verdord blad uit de pol.

Rust

Laat de pol zo veel mogelijk ongemoeid: hij wordt elk jaar mooier als hij op dezelfde plek mag blijven.

Tip: Plant hem op een verhoogde, grindrijke plek of op een talud: zo loopt het winterwater weg en blijft de pol jarenlang gezond.

Wanneer snoei je een jacobsstaf?

Snoeimaanden: maart en juli.

Wanneer: Na de bloei, in juli, knip je de bloemstengels af; verdord blad haal je in maart weg.

Hoe:

• Knip uitgebloeide stengels vlak boven de bladpol af, of laat ze staan tot de zaaddozen droog zijn.
• Snijd droge stengels met zaaddozen voor een droogboeket.
• Trek in maart verdorde bladeren voorzichtig uit de pol of knip ze kort.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Scheuren

In september of maart de pol voorzichtig opgraven en verdelen in stukken met een paar knoppen en vlezige wortels. Maak de stukken niet te klein.

Zaaien

Rijp zaad in de herfst in een pot met zanderige zaaigrond zaaien en buiten in een koude bak zetten. Zaailingen bloeien pas na enkele jaren.

Hoe komt een jacobsstaf de winter door?

Winterhard tot −20 °C.

• Winterhard tot ongeveer −20 °C: in de meeste Belgische winters geen probleem.
• Natte grond in de winter is gevaarlijker dan vorst: zorg voor een uitstekende drainage.
• Een laag grind rond de voet houdt het hart droog.
• In een pot: zet hem onder een afdak of tegen een muur, zodat de grond niet doorweekt raakt.

Ziektes en plagen

• Wortelrot: De pol wordt geel en rot weg in een natte winter of op zware grond. Plant op goed drainerende grond met grind.
• Slakken: Vreten aan het jonge blad in het voorjaar. ’s Avonds rapen; een grindmulch maakt het hen moeilijker.
• Weinig bloei: In de schaduw, op te rijke grond of vlak na het verplanten bloeit hij minder. Geef hem zon en tijd.
• Bladluis: Op bloemstengels en knoppen in het voorjaar. Afspuiten met water; lieveheersbeestjes doen de rest.

Het jaar rond

• Maart: Verdord blad weghalen. Planten of scheuren.
• April: Planten. De bloemstengels verschijnen.
• Mei: Begin van de bloei. Letten op slakken en bladluis.
• Juni: Bloei, druk bezocht door bijen.
• Juli: Uitgebloeide stengels afknippen of laten staan voor de zaaddozen.
• Augustus: Droge zaaddozen plukken voor een droogboeket.
• September: Planten of scheuren. Zaad zaaien in een koude bak.
• Oktober: Planten. Grind rond de voet aanvullen.
• December: Rust. Zorgen dat de voet droog blijft.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Anders dan de echte affodil (Asphodelus) draagt de jacobsstaf bladeren tot hoog langs de bloemstengel.
• Hij hoort bij dezelfde familie als de aloë en de vuurpijl.
• De gedroogde stengels met ronde zaaddozen houden in een droogboeket maandenlang hun vorm.