Elatiorbegonia

Hoe herken je een elatiorbegonia?

Groeivorm

Compacte, struikvormige plant van 25–35 cm hoog en even breed, met vlezige stengels.

Blad

Scheef hartvormig, glanzend midden- tot donkergroen, met een gekartelde rand.

Bloem

Enkel, half gevuld of gevuld, 3–5 cm breed, in trosjes boven het blad.

Kleur

Rood, roze, oranje, geel, zalm en wit, soms tweekleurig.

Wortels

Fijne, vezelige wortels die snel rotten in natte grond.

Bloei: oktober–maart · Planten: maart–april · Snoeien: maart–april

Waarom in je tuin?

• Bloeit maandenlang in de donkere tijd van het jaar, van oktober tot maart.
• Een ruime keuze aan warme en frisse kleuren, enkel of gevuld als een roosje.
• Compact en ideaal voor een vensterbank, tafel of bureau.
• In de zomer ook mooi op een beschut terras of balkon in de halfschaduw.
• Een kleurrijk cadeau dat bij goede zorg lang meegaat.

Waar staat een elatiorbegonia graag?

• Licht, maar uit de felle middagzon: een oost- of westraam is ideaal.
• Kamertemperatuur van 15–20 °C; in een koelere kamer bloeit hij langer.
• Niet in de tocht en niet boven een radiator: droge, warme lucht kort de bloei in.
• Luchtige, humusrijke potgrond die goed afwatert.
• Van eind mei tot september mag hij buiten op een beschutte plek zonder felle zon.

Licht

Licht, zonder felle zon

Potgrond

Gewone potgrond of luchtige, humusrijke potgrond

Zuurtegraad

Zuur of neutraal

Water geven

Gewoon

Grootte

0,35 m hoog, 0,35 m breed

Temperatuur

Minimum 12 °C

Mooi samen met

• Cyclaam: Bloeit ook in de winter en houdt van dezelfde koele, lichte plek.
• Sierasperge: Fijn groen als luchtige achtergrond voor de kleurige bloemen.
• Kerstster: Samen een feestelijke wintertafel.
• Klimop: Hangend groen in een gemengde schaal.

Hoe en wanneer plant je een elatiorbegonia?

Planten in maart–april.

1. Een gekochte plant hoeft meestal niet meteen verpot; verpot pas in maart of april, als hij na de bloei weer uitloopt.
2. Kies een pot die maar iets groter is, met een afvoergat.
3. Gebruik luchtige potgrond voor bloeiende planten, eventueel met wat perliet erdoor.
4. Zet de plant even diep als voordien, niet dieper: de stengelvoet rot snel.
5. Geef matig water en laat het overschot weglopen; zet hem daarna op een vaste, lichte plek.

Verzorgen

Water

Giet zodra de bovenste centimeter droog is, op de grond of van onderuit, niet over blad en bloemen. Giet na een kwartier het water uit de schotel.

Bemesten

Tijdens de bloei om de twee weken vloeibare mest voor bloeiende planten op halve sterkte.

Uitgebloeide bloemen

Knip verwelkte bloemen en gele bladeren meteen weg: zo blijft hij bloeien en krijgt grauwe schimmel geen kans.

Luchtvochtigheid

Matig vochtige lucht is ideaal, maar spuit niet op het blad: dat geeft meeldauw en vlekken.

Na de bloei

Snoei terug, geef wat minder water en zet hem licht. Vaak loopt hij opnieuw uit, al bloeit hij zelden nog zo rijk als het eerste jaar.

Tip: Koop een plant met veel knoppen en nog maar enkele open bloemen: die bloeit het langst. Zet hem koel en licht, giet zonder natte voeten en haal elke verwelkte bloem weg.

Wanneer snoei je een elatiorbegonia?

Snoeimaanden: maart–april.

Wanneer: Uitgebloeide bloemen haal je de hele bloeitijd weg. Na de bloei, in maart–april, kun je de plant terugsnoeien.

Hoe:

• Knip verwelkte bloemen met hun steeltje weg, zo dicht mogelijk bij het blad.
• Snoei na de bloei alle stengels terug tot 8–10 cm, net boven een blad.
• Haal gele en rotte bladeren meteen weg.

Let op: Werk met een schoon, scherp mesje of schaartje: rafelige wondjes rotten snel.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Topstekken

In het voorjaar stekken van 8–10 cm van niet-bloeiende scheuten nemen, de onderste bladeren weghalen en in vochtige stekgrond onder plastic zetten bij ongeveer 20 °C. Na 3–4 weken vormen ze wortels.

Hoe komt een elatiorbegonia de winter door?

• Een kamerplant die juist in de winter bloeit: zet hem dan op de lichtste plek, uit de felle zon.
• Minimaal 12 °C; bij 15–18 °C bloeit hij het langst.
• Weg van radiatoren, open ramen en koude tocht.
• Staat hij ’s zomers buiten, haal hem dan in september binnen, voor de nachten onder 12 °C zakken.

Ziektes en plagen

• Grauwe schimmel: Grijs, pluizig schimmelpluis op bloemen en bladeren, vooral bij koele, vochtige lucht. Uitgebloeide bloemen en aangetaste delen meteen weghalen, niet over de plant gieten en voor wat luchtcirculatie zorgen.
• Meeldauw: Wit poeder op de bladeren. Aangetaste bladeren wegknippen, de plant wat ruimer en koeler zetten en niet nevelen.
• Wortelrot: De plant hangt slap terwijl de grond nat is. Minder gieten en nooit water in de schotel laten staan; een zwaar aangetaste plant vervang je.
• Bladluis en witte vlieg: Kleine groene luisjes of witte vliegjes onder het blad. Afspoelen met lauw water of een gele vangplaat ophangen.
• Vallende knoppen: Door tocht, een te warme plek, droge grond of vaak verplaatsen. Geef hem een vaste, koele en lichte plek.

Het jaar rond

• Januari: Bloei. Weg van de radiator houden.
• Februari: Bloei. Letten op grauwe schimmel en meeldauw.
• Maart: Einde van de bloei. Terugsnoeien tot 8–10 cm.
• April: Verpotten in verse grond. Topstekken nemen.
• Mei: Vanaf eind mei eventueel naar buiten in de halfschaduw.
• Juni: Matig water geven. Om de twee weken bemesten.
• September: Weer naar binnen halen voor de koude nachten.
• Oktober: Begin van de bloei. Licht zetten, uit de felle zon.
• November: Bloei. Om de twee weken mest geven.
• December: Bloei. Uitgebloeide bloemen wegnemen.

Eetbaar en bruikbaar

Niet eetbaar. Alle begonia’s zijn giftig, vooral de knollen en wortels: ze bevatten oxalaten, die bij kauwen een branderig gevoel en irritatie van mond en keel geven, met kwijlen en braken, bij kinderen en ook bij katten en honden; grazende dieren en konijnen kunnen er ook ziek van worden. Knolbegonia’s overwinteren droog in een kist of pot: bewaar de knollen buiten het bereik van kinderen en huisdieren, en niet bij de aardappelen. Kamerbegonia’s staan vaak op de vensterbank, op kinderhoogte en binnen bereik van katten: zet ze hoger of in een andere kamer. De bloemen van de knolbegonia staan soms in lijsten met eetbare bloemen, maar door de oxalaten eet je ze beter niet, zeker niet als je nierstenen hebt. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.

Wist je dat?

• De naam hiemalis betekent ‘van de winter’, omdat hij van nature in de winter bloeit.
• Hij bloeit als de dagen kort worden. Kwekers sturen de bloei met verduistering en extra licht, zodat hij het hele jaar in bloei te koop is.
• Een van zijn ouders, Begonia socotrana, groeit in het wild alleen op het eiland Socotra in de Arabische Zee.