Foto: Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0 · bron
Vaste plant · Campanulaceae
Karpatenklokje
Campanula carpatica
In andere talen: Campanule des Carpates (Français) · Carpathian bellflower (English)
Het Karpatenklokje komt van de rotsachtige berghellingen van de Karpaten in Oost-Europa. Het is een lage vaste plant die compacte pollen van 20–25 cm vormt, met klein, hartvormig en getand blad. Van juni tot augustus staan grote, open komvormige klokken in blauw, violet of wit elk apart op dunne stengels boven het blad, en ze kijken naar boven in plaats van te hangen. Tuiniers gebruiken hem graag aan de rand van de border, in de rotstuin, op een muurtje of in een pot. Bekend zijn de zaadrassen ‘Blue Clips’ en ‘White Clips’, die bij vroeg zaaien al het eerste jaar bloeien.
Licht
Zon of halfschaduw
liefst wat zon
Vocht
Droog tot normaal
geen natte voeten
Grond
Zand of leem
elke zuurtegraad
Winterhard
Volledig winterhard
tot -35 °C
Grootte
0,25 m
hoog, 0,3 m breed
Bloei
juni–augustus
| Snoeimaanden | maart en augustus |
|---|---|
| Hoogte | 0,25 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | juni–augustus |
Herkennen
Hoe herken je een karpatenklokje?
- Groeivorm
- Compacte, ronde pollen van 20–25 cm hoog en ongeveer 30 cm breed.
- Blad
- Klein, hartvormig tot eirond en getand, frisgroen, vooral aan de voet van de plant.
- Bloem
- Brede, open klokken van 3–5 cm, elk apart op een dunne stengel en naar boven gericht, van juni tot augustus.
- Kleur
- Blauw, violet of wit.
- Wortels
- Vezelig, met een korte wortelstok; gevoelig voor natte voeten.
Bloei: juni–augustus · Zaaien: februari–maart · Planten: maart–mei en september · Snoeien: maart en augustus
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Een lange zomerbloei, van juni tot augustus, met bloemen die groot zijn voor zo’n kleine plant.
- Compact en laag: ideaal voor de voorkant van de border, de rotstuin, muurtjes en potten.
- Bijen en hommels kruipen graag in de open klokken.
- Makkelijk uit zaad te kweken; vroeg gezaaid bloeit hij al het eerste jaar.
- Volledig winterhard en op goed doorlatende grond weinig werk.
Waar staat een karpatenklokje graag?
- Zon of lichte halfschaduw; in te veel schaduw bloeit hij minder.
- Goed doorlatende zand- of leemgrond, zuur, neutraal of kalkrijk.
- Droge tot gewone grond: in de winter mag hij niet nat staan.
- Zet de planten 25–30 cm uit elkaar.
- Licht
- Zon en halfschaduw
- Grondsoort
- Zand of leem
- Zuurtegraad
- Niet kieskeurig
- Vocht
- Droog of normaal
- Grootte
- 0,25 m hoog, 0,3 m breed
- Winterhard
- Winterhard (tot -35 °C)
Mooi samen met
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een karpatenklokje?
Planten in maart–mei en september.
- Plant in maart–mei of in september, als de grond niet nat is.
- Verbeter zware grond met grof zand of fijn grind, zodat het water goed wegloopt.
- Graaf een plantgat iets groter dan de pot en zet de plant even diep als in de pot; graaf het hart niet in.
- Zet de planten 25–30 cm uit elkaar.
- Geef goed water bij het planten en daarna alleen als de grond droog is.
- In een pot: gebruik potgrond met een derde grof zand of perliet, en een pot met een gat in de bodem.
Verzorgen
- Water
- Bij langdurige droogte, vooral in potten. Laat de grond nooit drassig staan.
- Bemesten
- Hooguit een beetje compost in het voorjaar; te veel mest geeft slappe pollen.
- Uitgebloeide bloemen
- Knip ze regelmatig weg: dan blijft hij langer bloeien.
- Slakken
- Bescherm de jonge scheuten in het voorjaar: slakken zijn zijn grootste vijand.
- Verjongen
- Deel de pollen om de 3–4 jaar in het voorjaar; dan blijven ze compact en bloeirijk.
Tip: Zet hem op goed doorlatende grond en bescherm de jonge scheuten in het voorjaar tegen slakken: dan bloeit hij jaar na jaar de hele zomer.
Wanneer snoei je een karpatenklokje?
Snoeimaanden: maart en augustus.
Wanneer: Tijdens de bloei knip je uitgebloeide bloemen weg; in augustus, na de hoofdbloei, knip je de plant licht terug. In maart ruim je oude stengels op.
Hoe:
- Knip uitgebloeide bloemen met hun stengeltje af tot op het blad.
- Knip na de hoofdbloei de hele pol licht terug voor een nette vorm en soms een kleine nabloei.
- Haal in maart dode stengels en blad weg, voor de nieuwe groei begint.
Vermeerderen
- Zaaien
- Binnen in februari–maart bij 15–20 °C. Het zaad is heel fijn: strooi het op de grond en dek het niet af, want het kiemt in het licht. Verspeen de zaailingen en plant ze in mei uit.
- Delen
- In het voorjaar: steek de pol op en verdeel hem in stukken met eigen wortels.
- Stekken
- In het voorjaar: snijd jonge scheuten van 5 cm aan de voet af en laat ze wortelen in zanderige stekgrond.
Hoe komt een karpatenklokje de winter door?
Winterhard tot −35 °C.
- Volledig winterhard, tot ongeveer −35 °C.
- Vorst is geen probleem, natte grond in de winter wel: zorg voor een goede afvoer, zeker in potten.
- Zet potten in de winter tegen een muur, uit de regen, op potvoetjes.
Ziektes en plagen
- Slakken: Vreten jonge scheuten en bloemknoppen op. Raap ze ’s avonds weg en houd de plek rond de plant open en droog.
- Wortelrot: In natte, zware grond verwelkt en rot de plant. Plant op een beter doorlatende plek of verhoog de grond met grind.
- Roest: Oranje puistjes aan de onderkant van het blad. Knip aangetast blad weg en gooi het niet op de composthoop.
- Minder bloei: Te veel schaduw of te oude pollen. Geef meer zon en deel de plant.
Het jaar rond
- Februari: Binnen zaaien bij 15–20 °C.
- Maart: Oude stengels opruimen. Binnen zaaien. Planten en delen.
- April: Planten. Slakken in de gaten houden.
- Mei: Zaailingen uitplanten. Planten.
- Juni: Begin van de bloei. Uitgebloeide bloemen wegknippen.
- Juli: Volle bloei. Uitgebloeide bloemen wegknippen. Water geven bij droogte.
- Augustus: Laatste bloei. Na de hoofdbloei licht terugknippen.
- September: Planten.
- November: Potten uit de regen zetten.
Gebruiken
Goed voor dieren
- Bijen
- Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- De naam Campanula betekent ‘klokje’: hij komt van het Latijnse campana, dat klok betekent.
- Anders dan bij de meeste klokjes hangen de bloemen niet, maar kijken ze naar boven.
- In het wild groeit hij op rotsen en in rotsspleten in de Karpaten.