Cephalocereus

Hoe herken je een cephalocereus?

Groeivorm

Rechtopstaande, onvertakte zuil, in een pot 20–50 cm hoog en zelden meer dan 10 cm dik.

Haren

Lange, zachte, zilverwitte haren die de hele plant omhullen en hem tegen felle zon beschermen.

Doorns

Scherpe, gele tot grijze doorns onder de haren: pas op bij het vastnemen.

Ribben

Veel smalle ribben, verborgen onder de haren.

Bloem

Alleen bij oude planten van meerdere meters, uit een wollige kop aan één kant van de stam; in huis niet.

Planten: maart–april

Waarom in je tuin?

• Een bijzondere, witbehaarde zuil die opvalt op elke zonnige vensterbank.
• Groeit zo traag dat hij jarenlang op dezelfde plek en in dezelfde pot past.
• Zeer zuinig met water: ideaal voor wie weinig tijd heeft.
• Verdraagt volle zon en droge kamerlucht.
• Een mooi verticaal accent in een schaal met lage cactussen en vetplanten.

Waar staat een cephalocereus graag?

• De zonnigste plek in huis: een zuid- of westraam. De witte haren beschermen hem tegen de zon.
• Zeer luchtige, minerale cactusgrond met grof zand, grind of lavakorrels; wat kalk mag.
• In de zomer warm en zonnig; buiten kan onder een afdak, beschut tegen regen.
• In de winter droog en koel bij 10–15 °C, nooit onder 10 °C.

Licht

Zonnig

Potgrond

Cactusgrond

Zuurtegraad

Neutraal of kalkrijk

Water geven

Weinig

Grootte

0,5 m hoog, 0,2 m breed

Temperatuur

Minimum 10 °C

Mooi samen met

• Bisschopsmuts: Even zuinig met water en mooi naast de witte zuil.
• Schoonmoedersstoel: Een gouden, bolronde cactus als contrast met de witte zuil.
• Mammillaria: Lage kussencactussen die wel rijk bloeien.
• Aloë: Een vetplant met rozetten die dezelfde zonnige plek verdraagt.

Hoe en wanneer plant je een cephalocereus?

Planten in maart–april.

1. Verpot in maart of april, alleen als de plant te groot wordt voor de pot, om de drie à vier jaar.
2. Kies een stevige pot met een afvoergat; terracotta droogt sneller op en valt minder snel om.
3. Meng cactusgrond met een derde tot de helft grof zand, grind of lavakorrels.
4. Neem de plant vast met een opgerolde krant of dikke handschoenen en zet hem even diep als voordien.
5. Verpot in droge grond en geef pas na een week voor het eerst water.

Verzorgen

Water

Van april tot september alleen gieten als de grond helemaal droog is, op de grond en niet over de haren. Het overschot weggieten.

Bemesten

In de groeiperiode één keer per maand cactusmest op halve sterkte.

Haren

Blaas stof weg of verwijder het met een zacht penseel. Natte haren klitten en worden grauw.

Winterrust

Van november tot februari droog en koel, zo licht mogelijk.

Wennen

Laat hem na de winter geleidelijk wennen aan de volle zon.

Tip: Giet altijd op de grond en nooit over de haren: natte haren klitten en worden grauw. Een volle zonplek en een droge, koele winter houden hem mooi wit.

Wanneer snoei je een cephalocereus?

Wanneer: Een oude man-cactus wordt niet gesnoeid.

Hoe:

• Verwijder dode blaadjes en vuil tussen de haren met een pincet of zacht penseel.
• Een rotte plek aan de voet snijd je ruim weg tot in gezond weefsel; laat de wonde goed opdrogen.
• Is de voet helemaal verrot, snijd dan de gezonde top af, laat hem een paar weken drogen en laat hem opnieuw wortelen in droge cactusgrond.

Let op: Onder de zachte haren zitten scherpe doorns: draag dikke handschoenen.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaaien

De gangbare manier. Zaai in het voorjaar op vochtige, fijne cactusgrond, niet afdekken, onder glas bij 20–25 °C. De zaailingen groeien heel traag.

Topstek

Zelden nodig, want hij vertakt nauwelijks. Een afgesneden top laat je enkele weken drogen en zet je dan op droge cactusgrond.

Hoe komt een cephalocereus de winter door?

• Kamerplant: niet onder 10 °C.
• Houd hem van november tot februari volledig droog, koel (10–15 °C) en licht.
• Een warme, natte winter maakt hem slap en vatbaar voor rot.
• Begin in maart weer voorzichtig met wat water.

Ziektes en plagen

• Rot: Een zachte, bruine of zwarte voet door te veel water of een koude, natte winter. Ruim wegsnijden en voortaan veel zuiniger gieten.
• Wolluis: Witte pluisjes die tussen de haren moeilijk te zien zijn, of op de wortels. Wegnemen met een penseel met wat spiritus; bij wortelluis verpotten en de wortels schoonspoelen.
• Grauwe haren: Haren worden grijs of vuil door stof, gietwater of ouderdom. Giet op de grond en verwijder stof met een penseel.
• Dunne, bleke top: Door te weinig licht, vooral in een warme winter. Zet hem zonniger en geef een koele winterrust.

Het jaar rond

• Januari: Droog, koel en licht laten staan.
• Februari: Nog geen water.
• Maart: Voorzichtig weer wat water geven. Verpotten indien nodig.
• April: Geleidelijk aan de volle zon laten wennen.
• Mei: Maandelijks cactusmest geven. Eventueel buiten onder een afdak.
• Juni: Gieten als de grond helemaal droog is, op de grond.
• Juli: Water en mest geven. Stof uit de haren blazen.
• Augustus: Laatste mestbeurt.
• September: Minder water geven. Binnenhalen voor de koude nachten.
• Oktober: Nog heel weinig water.
• November: Winterrust: droog en koel bij 10–15 °C.
• December: Droog en licht laten staan.

Wist je dat?

• Senilis is Latijn voor ‘van een grijsaard’, naar de witte haren.
• De geslachtsnaam Cephalocereus verwijst naar de wollige ‘kop’ (cephalium) die volwassen planten aan de zijkant van de stam vormen; daaruit verschijnen de bloemen.
• Zoals bijna alle cactussen valt hij onder de internationale handelsregels van CITES: koop altijd gekweekte planten, nooit planten uit het wild.