Loodkruid

Hoe herken je een loodkruid?

Groeivorm

Lage, kruipende mat van 25–30 cm hoog en 40 cm of meer breed; breidt zich uit met ondergrondse uitlopers.

Blad

Eirond, frisgroen en verspreid geplaatst op roodachtige stengels; in de herfst helderrood.

Bloem

Kleine, vlakke bloemen met vijf kroonslippen in dichte trosjes aan de stengeltoppen, van augustus tot oktober.

Kleur

Diep gentiaanblauw; de bloemen gaan een voor een open, zodat de bloei wekenlang duurt.

Wortels

Ondiepe, kruipende wortelstokken: hij kan zich op een goede plek flink uitbreiden, maar is met de spade makkelijk in toom te houden.

Bloei: augustus–oktober · Planten: april–mei · Snoeien: maart

Waarom in je tuin?

• Late bloei van augustus tot in oktober, in een zeldzaam intens gentiaanblauw.
• Blauwe bloemen en rood herfstblad tegelijk: een van de mooiste herfstcombinaties in één plant.
• Een dichte, lage bodembedekker die onkruid onderdrukt op zonnige, droge plekken.
• Bijen en vlinders vinden er nectar wanneer veel andere bloemen al uitgebloeid zijn.
• Verdraagt droogte en arme grond zodra hij goed geworteld is.

Waar staat een loodkruid graag?

• Volle zon geeft de rijkste bloei en de mooiste herfstkleur; lichte halfschaduw kan ook.
• Goed doorlatende zand- of leemgrond, zuur tot kalkrijk; vermijd zware klei die in de winter nat blijft.
• Droog tot normaal vochtig: eenmaal geworteld verdraagt hij droogte goed.
• Een warme plek aan de voet van een muur, in een rotstuin of tussen tegels is ideaal.
• Plant 30–40 cm uit elkaar, of 6–8 planten per m² voor een snelle bodembedekking.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand of leem

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Droog of normaal

Grootte

0,3 m hoog, 0,4 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -20 °C)

Mooi samen met

• Krokus: Kleine voorjaarsbolletjes bloeien in de mat voor het loodkruid opkomt.
• Hemelsleutel: Roze tot roestrode schermen in dezelfde periode, op een droge, zonnige plek.
• Lavendel: Grijs blad en zomerbloei, ook graag droog en zonnig.
• Vedergras: Lichte, wuivende halmen boven de lage blauwe mat.
• Herfstaster: Lila en roze bloemen in de herfst.

Hoe en wanneer plant je een loodkruid?

Planten in april–mei.

1. Plant in april–mei, als de grond opgewarmd is: dan wortelt hij het snelst.
2. Maak de grond los en meng er op zware grond grof zand of fijn grind door voor een betere afwatering.
3. Graaf een gat dat iets breder is dan de pot en zet de plant even diep als hij in de pot stond.
4. Houd 30–40 cm tussen de planten; ze groeien vanzelf naar elkaar toe.
5. Geef goed water en houd de grond de eerste weken licht vochtig.
6. Mulch dun met grind of fijne compost; een dikke laag houtsnippers is niet nodig.

Verzorgen

Water

Na het planten water geven bij droogte. Eenmaal geworteld is extra water alleen nodig bij lange droogte, en altijd in een pot.

Bemesten

Weinig nodig: een dun laagje compost in april volstaat. Te veel mest geeft slap blad en minder bloemen.

Markeren

Zet in de winter een stokje of label bij de plant: hij komt pas laat in mei op en wordt anders makkelijk vergeten of uitgegraven.

Uitbreiding

Steek uitlopers die te ver gaan in het voorjaar met de spade af.

Uitgebloeide bloemen

Wegknippen is niet nodig: de bloei gaat vanzelf door tot de eerste vorst.

Tip: Plant kleine voorjaarsbolletjes zoals krokussen of blauwe druifjes tussen de pollen: zij vullen de plek in het voorjaar, en tegen dat hun blad verwelkt, neemt het loodkruid het over.

Wanneer snoei je een loodkruid?

Snoeimaanden: maart.

Wanneer: In maart, voor de nieuwe scheuten verschijnen. Laat de oude stengels de hele winter staan.

Hoe:

• Knip alle oude, houtige stengels af tot net boven de grond, of tot op een paar centimeter.
• Haal dode stukjes en bladafval tussen de plant weg, zodat de nieuwe scheuten licht krijgen.
• In de zomer is snoeien niet nodig.

Let op: Schrik niet als er in april nog niets te zien is: de nieuwe scheuten verschijnen vaak pas in mei.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Scheuren

In april–mei een stuk met wortels en uitlopers van de rand van de pol afsteken en meteen elders planten.

Zachte stekken

In juni–juli stekjes van 5–8 cm van jonge, niet-bloeiende scheuten nemen en onder plastic in vochtige stekgrond laten wortelen.

Uitlopers

Bewortelde uitlopers aan de rand kun je in het voorjaar losmaken en oppotten.

Hoe komt een loodkruid de winter door?

Winterhard tot −20 °C.

• Winterhard tot ongeveer −20 °C: in de meeste Belgische tuinen is geen bescherming nodig.
• Natte grond in de winter is gevaarlijker dan vorst: zorg voor een goede afwatering.
• Laat de oude stengels staan als natuurlijke bescherming en knip ze pas in maart weg.
• In een pot: zet de pot beschut tegen een muur en wikkel hem bij strenge vorst in jute of noppenfolie.

Ziektes en plagen

• Laat uitlopen: Geen probleem maar een eigenschap: de plant komt pas in mei op. Markeer de plek, zodat je hem niet uitgraaft.
• Wortelrot: De plant verdwijnt na een natte winter, vooral op zware klei. Plant op een goed doorlatende of verhoogde plek.
• Meeldauw: Wit poeder op het blad in warme, droge zomers. Laat ruimte en knip aangetast blad weg; zo laat in het seizoen is het meestal onschuldig.
• Weinig bloemen: Te veel schaduw of te veel mest. Verplant naar een zonnigere plek en bemest minder.

Het jaar rond

• Januari: Rust. Oude stengels laten staan.
• Maart: Oude stengels tot net boven de grond afknippen.
• April: Planten. Een dun laagje compost geven.
• Mei: Nieuwe scheuten verschijnen. Planten of scheuren.
• Juni: Zachte stekken nemen. Water geven bij droogte.
• Juli: Water geven bij langdurige droogte.
• Augustus: Begin van de bloei. Bijen en vlinders op bezoek.
• September: Volle bloei; het blad begint rood te kleuren.
• Oktober: Blauwe bloemen en rood herfstblad tegelijk.
• November: Stengels laten staan als winterbescherming.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Vlinders

Nectar voor dagvlinders.

Wist je dat?

• De familienaam Plumbaginaceae komt van het Latijnse plumbum, lood; daar komt ook de Nederlandse naam loodkruid vandaan.
• Ceratostigma betekent ‘hoornstempel’: de stempel van de bloem draagt kleine, hoornachtige uitsteeksels.
• Hij is familie van de bekende blauwe kuipplant Plumbago, maar anders dan die vorstgevoelige plant overleeft hij onze winters buiten.