Plumbago

Hoe herken je een plumbago?

Groeivorm

Halfklimmende, groenblijvende struik met lange, buigzame takken; tot ongeveer 3 m als je hem opbindt, in een kuip vaak 1–2 m. Ongeveer 1,5 m breed.

Blad

Lichtgroen, langwerpig tot spatelvormig, 3–6 cm, met een lichtjes golvende rand. In de winter verliest hij een deel van het blad.

Bloem

Hemelsblauwe, buisvormige bloemen met vijf lobben, in dichte trossen aan de uiteinden van de scheuten, van juni tot oktober. Er bestaan ook witte vormen.

Kelk

De kelk onder de bloem is bezet met kleverige klierharen; daaraan kunnen kleine insecten blijven plakken.

Wortels

Vezelig en vertakt; hij heeft ruimte en een goede afvoer nodig.

Bloei: juni–oktober · Planten: mei–juni · Snoeien: maart

Waarom in je tuin?

• Hemelsblauwe bloemen van juni tot oktober: een zeldzame, frisse kleur op het zomerterras.
• Trekt vlinders aan, die graag op de bloemtrossen landen.
• Groeit snel en bloeit al in het eerste seizoen, ook als jonge plant in een pot.
• Kan als struik, als halfklimmer tegen een rek of als losse kuipplant gekweekt worden.
• Makkelijk te sturen met snoeien en eenvoudig via stekken te vermeerderen.

Waar staat een plumbago graag?

• Volle zon en warmte: een zonnig, beschut terras of een zuid- of westmuur. In halfschaduw bloeit hij minder.
• Humusrijke, goed doorlatende grond: zand of leem, zuur tot kalkrijk. In een pot kwaliteitspotgrond met wat zand.
• In de zomer gelijkmatig vochtig houden, nooit nat: geef een pot gaten en een laagje kleikorrels onderin.
• Beschut tegen harde wind, die de lange takken doet afbreken.
• Gebruik een pot van minstens 30–40 cm en geef een rek, gaas of obelisk als steun voor de buigzame takken.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand of leem

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Normaal

Grootte

3 m hoog, 1,5 m breed

Winterhard

Matig winterhard (tot -2 °C): bescherm hem in strenge winters

Mooi samen met

• Pelargonium: Roze, rode of witte bloemen bij het hemelsblauw en ook een plant voor het terras die vorstvrij overwintert.
• Struikmargriet: Witte of gele madeliefjes die mooi afsteken tegen het blauw.
• Lantana: Warme geel-oranje bloemen, ook een vlinderplant in pot.
• Lavendel: Een zonlievende buur met geurend, grijsgroen blad.

Hoe en wanneer plant je een plumbago?

Planten in mei–juni.

1. Zet hem in mei–juni buiten, na half mei, als de nachten niet meer onder 5–8 °C zakken.
2. Kies een pot of kuip van minstens 30–40 cm met gaten in de bodem en leg onderin een laag kleikorrels.
3. Gebruik kwaliteitspotgrond met 10–20% scherp zand of perliet voor een goede afvoer.
4. Plant even diep als in de oude pot, plaats het rek of de obelisk meteen mee en bind de eerste scheuten los aan.
5. Geef meteen een flinke gieter water, laat overtollig water weglopen en leg desgewenst een laag schors of grind bovenop.

Verzorgen

Water

In de zomer regelmatig, bij hitte soms dagelijks; laat de bovenste laag tussen twee beurten lichtjes opdrogen. In de winter nauwelijks, net genoeg om de kluit niet uit te laten drogen.

Bemesten

Van april tot september om de 2 weken een kaliumrijke bloeiplantenmest in het gietwater.

Opbinden

Bind de lange, buigzame takken aan een rek of obelisk; hij klimt zelf niet goed en moet gesteund worden.

Verpotten

Om de 2 jaar in het voorjaar in verse potgrond en een pot die 5 cm groter is, of vervang alleen de bovenste laag grond.

Uitgebloeide bloemen

Knip verwelkte trossen weg; dat houdt de plant netjes en stimuleert nieuwe bloemtrossen.

Tip: Snoei hem in maart flink terug, tot 2–3 knoppen of tot de helft, en bind de nieuwe scheuten op aan een rek. Overwinter hem koel (5–10 °C), licht en met bijna geen water.

Wanneer snoei je een plumbago?

Snoeimaanden: maart.

Wanneer: In maart, voor hij gaat uitlopen. Hij bloeit aan jonge scheuten, dus hard snoeien in het voorjaar kost geen bloemen.

Hoe:

• Kort alle takken van vorig jaar in tot 2–3 knoppen, of tot de helft als je een groter exemplaar wilt.
• Haal dode, zwakke of beschadigde takken helemaal weg.
• Dun overvolle takken uit, zodat er licht en lucht in komt.
• In de zomer kun je lange scheuten bijknippen en de toppen uitknijpen voor een volle, vertakte plant.

Let op: Snoei hem niet in de herfst vlak voor de overwintering: er is dan geen plek meer voor grote takken in je koele ruimte.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Stekken

In juli–september halfrijpe stekken van 10 cm, of in mei–juni zachte stekken van jonge scheuten. Onderste bladeren weg, in zandrijke stekgrond bij 20–25 °C onder plastic. Wortels na 3–6 weken.

Zaaien

In maart–april bij 18–21 °C, licht bedekt. De zaailingen groeien traag; stekken geeft sneller een bloeiende plant.

Hoe komt een plumbago de winter door?

Winterhard tot −2 °C: beschermen in strenge winters.

• Niet winterhard: hij verdraagt hooguit kortstondig −2 °C. Zet hem in oktober, voor de eerste nachtvorst, binnen.
• Overwinter hem licht en koel, bij 5–10 °C, in een serre, trapzaal of lichte garage; geef nauwelijks water.
• Een deel van het blad valt af; dat is normaal. Verwijder afgevallen blad om schimmel te voorkomen.
• In het voorjaar geleidelijk meer water en licht geven, in maart snoeien en pas na half mei weer buiten zetten.

Ziektes en plagen

• Wolluis, schildluis en witte vlieg: Witte, wollige plekjes, kleverige scheuten of kleine witte vliegjes, vooral tijdens de overwintering. Afvegen of afspoelen met lauw water, koeler zetten en gele vangplaten ophangen.
• Spint: Fijne webjes en vergeelde bladeren bij droge, warme lucht. Afspoelen en de plant koeler en luchtiger zetten.
• Gele bladeren: Door te veel water, te weinig licht of ijzertekort op kalkrijke grond. Geef minder water, meer licht en gebruik zachte, bij voorkeur regenwater.
• Wortelrot: Slappe, vergeelde bladeren bij natte voeten. Doorlatende grond, een pot met gaten en bijna geen water in de winter.

Het jaar rond

• Januari: Rust. Koel en licht, bijna geen water.
• Februari: Controleren op wolluis, luizen en spint.
• Maart: Snoeien. Verpotten of de bovenste laag grond vervangen.
• April: Meer water geven. Beginnen met bemesten.
• Mei: Na half mei buiten zetten. Opbinden.
• Juni: Eerste bloei. Om de 2 weken bemesten.
• Juli: Volle bloei. Water geven. Stekken nemen.
• Augustus: Bloei. Water geven. Halfrijpe stekken.
• September: Bloei. Water minderen. Laatste keer bemesten.
• Oktober: Laatste bloei. Voor de eerste nachtvorst binnen zetten.
• November: Koel en licht, weinig water.
• December: Rust. Af en toe controleren op luizen.

Goed voor dieren

Vlinders

Nectar voor dagvlinders.

Wist je dat?

• De naam Plumbago komt van het Latijnse plumbum, ‘lood’, en het Engelse leadwort verwijst daarnaar.
• Plumbago hoort bij de Plumbaginaceae, de familie van de zeelavendel (Limonium).
• De kleverige klierharen op de kelk laten kleine insecten soms blijven plakken.