Sawaracipres

Hoe herken je een sawaracipres?

Groeivorm

Kegelvormige boom van 15 m bij 5 m; tuinvormen variëren van lage bollen tot kegels van 1–5 m.

Blad

Kleine, schubvormige blaadjes met spitse toppen aan platte, vederachtige of draadvormige twijgen; groen, geel of blauwgrijs, aan de onderkant met witte lijnen.

Schors

Roodbruin, in dunne stroken afschilferend.

Kegels

Zeer kleine, ronde kegeltjes van ongeveer 6 mm.

Wortels

Ondiep en vezelig: hij droogt snel uit en wil een gelijkmatig frisse grond.

Planten: april–mei en september–oktober · Snoeien: mei–juni

Waarom in je tuin?

• Het hele jaar mooi: groenblijvend met zachte, vederachtige of draadvormige twijgen in groen, geel of blauwgrijs.
• Veel rassen: van een lage bol of dwergvorm tot een kegelvormige solitaire boom.
• Zeer winterhard tot ongeveer −30 °C en geschikt voor een lage haag of een border.
• Zachte textuur en kleur die goed afsteekt tegen donkergroene heesters.
• Vraagt weinig snoei, als hij op een frisse plek staat.

Waar staat een sawaracipres graag?

• Zon tot halfschaduw; gele en blauwgrijze rassen kleuren het best in de zon.
• Frisse, humusrijke, goed doorlatende grond: zand of leem; zuur tot neutraal en kalkarm.
• Gelijkmatig vochtige tot vochtige grond; hij verdraagt geen langdurige droogte, maar wel een vrij vochtige bodem, zolang er geen water blijft staan.
• Beschut tegen droge en koude wind. Reken voor de soort op 4–5 m ruimte; voor kleinere rassen 1–3 m.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand of leem

Zuurtegraad

Zuur of neutraal

Vocht

Normaal of nat

Grootte

15 m hoog, 5 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -30 °C)

Mooi samen met

• Japanse esdoorn: Zachte herfstkleuren naast het fijne, vederachtige blad.
• Rododendron en Japanse azalea: Houden van dezelfde frisse, zure grond en bloeien in het voorjaar.
• Hortensia: Vochtminnende heester die ook in frisse, humusrijke grond groeit.
• Heide: Een lage plant voor zure grond, met kleur in de herfst en winter.

Hoe en wanneer plant je een sawaracipres?

Planten in april–mei en september–oktober.

1. Plant in april–mei of in september–oktober, als de grond niet bevroren of kurkdroog is.
2. Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit en even diep; meng er een paar scheppen compost door.
3. Zet de boom even diep als in de pot, druk de grond goed aan en begraaf de stam niet.
4. Geef meteen een flinke gieter water en daarna wekelijks bij droogte, de eerste twee jaar.
5. Leg een laag mulch van bladcompost of schors rond de voet, zonder de stam aan te raken.

Verzorgen

Water

De eerste twee jaar wekelijks bij droogte, goed doorweken. Ook later bij langdurige droogte water geven: hij is gevoeliger voor droogte dan veel andere coniferen.

Bemesten

In maart–april een handvol organische mest of coniferenmest met weinig stikstof.

Mulchen

Een laag bladcompost of schors houdt de wortels koel en vochtig.

Kalk

Geef geen kalk of hard water; regenwater is het best, vooral voor planten in een pot.

Potten

Kleine rassen doen het goed in een grote pot met losse, zure potgrond; houd de grond vochtig.

Tip: Geef hem frisse, kalkarme grond en laat hem nooit uitdrogen. Snoei alleen in het jonge, groene hout: in het kale hout loopt hij niet meer uit.

Wanneer snoei je een sawaracipres?

Snoeimaanden: mei–juni.

Wanneer: Weinig nodig. Zo nodig licht bijknippen in mei–juni, in het jonge, groene hout.

Hoe:

• Knip alleen de jonge, groene twijgtoppen een klein stukje terug om de vorm of de dichtheid te houden.
• Haal dode, droge en beschadigde twijgen weg.
• Verwijder scheuten met een afwijkende kleur of groeivorm.
• Bij zachte, draadvormige rassen houd je de natuurlijke, losse vorm aan.

Let op: Snoei niet in het kale, oude hout: daar loopt hij niet meer uit. Houd altijd groen blad aan de tak.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Stekken

Van augustus tot oktober: neem halfhoutige stekken van 10–15 cm met een stukje oud hout (hiel), plant ze in zandige stekgrond en houd ze vochtig en vorstvrij. Wortels volgen na enkele maanden.

Zaaien

De soort kan uit zaad, maar rassen komen niet zuiver uit zaad. Rassen worden meestal door stekken of enten vermeerderd.

Hoe komt een sawaracipres de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C: in de volle grond is geen bescherming nodig.
• Zachte, kegelvormige rassen kunnen onder zware natte sneeuw uit elkaar buigen: schud de sneeuw voorzichtig van de takken.
• Water bij droge vorst op een vorstvrije dag: groenblijvende planten verdampen ook in de winter.
• In een pot: wikkel de pot in noppenfolie of jute en zet hem tegen een muur.

Ziektes en plagen

• Bruine twijgen: Droogte, hitte of droge wind in voorjaar en zomer. Knip bruine twijgen weg tot in het groen, mulch en geef water bij droogte.
• Bruin binnenin: Oude, binnenste twijgen vallen in de herfst natuurlijk af. Dat is normaal; schud of borstel ze eruit en let op dat de buitenkant groen blijft.
• Wortelrot: Geel of bruin worden van hele takken in natte, zware grond met stilstaand water. Er bestaat geen kuur. Plant op een goed doorlatende plek.
• Spint: Matgrijs, vaal blad en fijn spinrag in warme, droge zomers. Spuit de takken af met water en zorg voor vocht rond de plant.

Het jaar rond

• Januari: Zware natte sneeuw voorzichtig van de takken schudden.
• Februari: Controleren op winterschade. Nog niet snoeien.
• Maart: Organische mest of coniferenmest geven.
• April: Planten. Mulchen.
• Mei: Planten. Licht bijknippen, alleen in het groene hout.
• Juni: Licht bijknippen. Water geven bij droogte.
• Juli: Water geven bij droogte, vooral aan jonge planten.
• Augustus: Op spint letten. Stekken nemen.
• September: Planten. Stekken nemen.
• Oktober: Planten. Mulch bijvullen.
• November: Pot beschermen tegen vorst.
• December: Rust. Bij droge vorst water geven op een vorstvrije dag.

Wist je dat?

• De soortnaam ‘pisifera’ betekent erwtendragend, naar de kleine, erwtgrote kegeltjes.
• Chamaecyparis betekent in het Grieks ‘lage cipres’: dit geslacht heet in het Nederlands schijncipres en is verwant aan, maar niet hetzelfde als de echte cipressen.
• Er bestaan talrijke tuinvormen, van gele draadtakken tot zilverblauwe kegels.