Rotsroos (Cistus laurifolius)

Foto: Leif Stridvall, CC BY-SA 2.5 · bron

Heester · Cistaceae

Rotsroos

Cistus laurifolius

In andere talen: Ciste à feuilles de laurier (Français) · Laurel-leaved rockrose (English)

De laurierbladige rotsroos groeit in het wild vooral in de bergen van Spanje en Portugal, maar ook in Zuid-Frankrijk en Noord-Afrika, vaak op zure, stenige grond. Omdat hij daar koude winters gewend is, geldt hij als de winterhardste rotsroos. Het is een rechtopgaande, groenblijvende struik tot 1,5 m met donkergroen, kleverig blad dat op warme dagen harsig ruikt. In juni en juli bloeit hij met trosjes zuiver witte bloemen met een geel hart, die elk maar één dag openstaan. Hij is ideaal voor een zonnige, droge plek op zandgrond of in een grindtuin.

  • Licht

    Volle zon

    warm en licht

  • Vocht

    Droog

    verdraagt droogte

  • Grond

    Zand of leem

    zuur tot neutraal

  • Winterhard

    tot -15 °C

    jonge planten beschermen

  • Grootte

    1,5 m

    hoog, 1,5 m breed

  • Bloei

    juni–juli

Feiten op een rij
Snoeimaandenapril en augustus
Hoogte1,5 m
Inheems in BelgiëNee, aangeplant
Goed voor bijen, vlinders en vogelsJa, voor bijen
Giftig voor mens en huisdierNiet als giftig bekend
Bloeijuni–juli

Herkennen

Hoe herken je een rotsroos?

Groeivorm
Rechtopgaande, vrij open groenblijvende struik van 1–1,5 m hoog en even breed.
Blad
Lancetvormig tot eirond, 4–9 cm, donkergroen en kleverig van boven, lichter en viltig van onder.
Bloem
Zuiver wit, 5–6 cm breed, met een geel hart, in trosjes op lange stelen; elke bloem bloeit één dag. Juni–juli.
Geur
Het kleverige blad geeft bij warm weer een harsige geur af.
Wortels
Diep wortelend: verplanten verdraagt hij slecht.

Bloei: juni–juli · Planten: april–mei · Snoeien: april en augustus

In je tuin

Waarom in je tuin?

  • De winterhardste rotsroos: de beste keuze als je een mediterrane struik wil die Belgische winters doorstaat.
  • Zuiver witte bloemen in juni–juli, als veel voorjaarsbloeiers uitgebloeid zijn, druk bezocht door bijen.
  • Groenblijvend, donker blad dat het hele jaar structuur geeft en op warme dagen heerlijk harsig ruikt.
  • Droogtebestendig en tevreden met arme, zure zandgrond waar weinig andere bloeiers het goed doen.
  • Mooi in een grindtuin, op een zonnig talud of in een heidetuin.

Waar staat een rotsroos graag?

  • Volle zon; hoe warmer de plek, hoe rijker de bloei.
  • Arme, goed doorlatende zand- of leemgrond, zuur tot neutraal. Op kalkrijke grond groeit hij minder goed.
  • Droog: geen natte voeten in de winter. Op zwaardere leem plant je hem op een verhoging of meng je er grind door.
  • Reken op 1–1,5 m per plant; in een groepje van drie komt hij het best tot zijn recht.
Licht
Zon
Grondsoort
Zand of leem
Zuurtegraad
Zuur of neutraal
Vocht
Droog
Grootte
1,5 m hoog, 1,5 m breed
Winterhard
Winterhard (tot -15 °C)

Mooi samen met

  • Brem: Houdt van dezelfde zure, droge zandgrond en bloeit net ervoor.
  • Struikhei: Dezelfde zure zandgrond, met bloei in de nazomer.
  • Lavendel: Paarse bloemen naast de witte, op een zonnige, droge plek.
  • Tijm: Een lage, geurende rand voor de struik.
  • Blauw schapengras: Blauwgrijze pollen die mooi afsteken tegen het donkere blad.

Onderhoud

Hoe en wanneer plant je een rotsroos?

Planten in april–mei.

  1. Plant in april–mei, zodat hij voor de winter goed geworteld is.
  2. Kies een jonge plant in pot: kleine planten slaan beter aan dan grote.
  3. Graaf een plantgat iets groter dan de pot en meng grind of grof zand door zwaardere grond. Geen mest of compost.
  4. Zet de plant even diep als in de pot, niet dieper, en druk de grond aan.
  5. Geef water bij het planten en de eerste weken bij droogte.
  6. Mulch met grind of grof zand, zodat de stamvoet droog blijft.

Verzorgen

Water
Het eerste jaar bij langdurige droogte. Daarna bijna nooit: hij verdraagt droogte veel beter dan natte grond.
Bemesten
Niet nodig: op rijke grond wordt hij slap en bloeit hij minder.
Mulchen
Een laag grind rond de voet houdt de stamvoet droog en onkruid weg.
Verplanten
Liever niet: hij wortelt diep en slaat na verplanten moeilijk opnieuw aan.
Vernieuwen
Na een jaar of tien wordt hij vaak kaal en minder mooi. Neem op tijd stekken om hem te vervangen.

Tip: Plant hem op de zonnigste, droogste plek die je hebt, liefst op zandgrond of tussen grind, en geef geen mest: arme grond houdt hem compact en rijk bloeiend.

Wanneer snoei je een rotsroos?

Snoeimaanden: april en augustus.

Wanneer: Licht snoeien meteen na de bloei, in augustus, houdt hem compact. In april haal je eventuele bevroren takken weg.

Hoe:

  • Knip de jonge scheuten van dit jaar met een derde in, hoogstens de helft.
  • Blijf altijd in het groene, bebladerde deel van de takken.
  • Haal in april dode of bevroren takken weg tot aan gezond hout.

Let op: Snoei nooit in oud, kaal hout: daar loopt een rotsroos niet meer uit.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Stekken
In juli–augustus halfrijpe stekken van 8–10 cm van niet-bloeiende scheuten, in een luchtig mengsel van stekgrond en zand. Hou ze licht vochtig en laat ze vorstvrij overwinteren.
Zaaien
In het voorjaar binnen zaaien op een warme plek. Rotsrozen kruisen makkelijk, dus zaailingen lijken niet altijd op de moederplant.

Hoe komt een rotsroos de winter door?

Winterhard tot −15 °C: jonge planten beschermen.

  • Winterhard tot ongeveer −15 °C op droge grond: in de meeste Belgische winters blijft hij buiten zonder bescherming.
  • Geef jonge planten de eerste winter een vlies bij strenge vorst en koude oostenwind.
  • Natte grond is gevaarlijker dan vorst: zorg dat het water in de winter goed wegloopt.
  • In een pot: zet hem in de winter tegen een beschutte muur, uit de regen, en geef weinig water.

Ziektes en plagen

  • Wortelrot: De plant verwelkt en sterft plots, vaak na een natte winter. Plant op doorlatende grond en geef weinig water.
  • Geel blad: Op kalkrijke grond kan het blad geel verkleuren. Kies een plek met zure tot neutrale grond.
  • Vorstschade: Bruine takken na een zeer strenge winter. Knip ze in april terug tot gezond hout.
  • Kale, uitgezakte struik: Gebeurt op rijke grond of zonder snoei. Snoei elk jaar licht na de bloei en vervang een oude plant door een stek.

Het jaar rond

  • Januari: Bij strenge vorst jonge planten beschermen met een vlies.
  • April: Bevroren takken terugknippen. Planten.
  • Mei: Planten. De bloemknoppen zwellen.
  • Juni: Begin van de bloei: elke dag nieuwe witte bloemen.
  • Juli: Volle bloei. Stekken nemen.
  • Augustus: Licht snoeien na de bloei. Stekken nemen.
  • Oktober: Stekken vorstvrij zetten voor de winter.
  • December: Bij strenge vorst jonge planten beschermen met een vlies.

Gebruiken

Goed voor dieren

Bijen
Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Jij en deze soort

Wist je dat?

  • De naam laurifolius betekent ‘met laurierblad’, naar het donkere, langwerpige blad.
  • Rotsrozen maken een kleverige, geurende hars, labdanum, die al sinds de oudheid in wierook en parfum gebruikt wordt. Die hars wordt vooral uit verwante soorten gewonnen.
  • Elke bloem leeft maar één dag: ze gaat ’s ochtends open en tegen de avond vallen de bloemblaadjes af.

Tuinplanten · Alle soorten

Laden…