
Foto: Leif Stridvall, CC BY-SA 2.5 · bron
Heester · Cistaceae
Rotsroos
Cistus laurifolius
In andere talen: Ciste à feuilles de laurier (Français) · Laurel-leaved rockrose (English)
De laurierbladige rotsroos groeit in het wild vooral in de bergen van Spanje en Portugal, maar ook in Zuid-Frankrijk en Noord-Afrika, vaak op zure, stenige grond. Omdat hij daar koude winters gewend is, geldt hij als de winterhardste rotsroos. Het is een rechtopgaande, groenblijvende struik tot 1,5 m met donkergroen, kleverig blad dat op warme dagen harsig ruikt. In juni en juli bloeit hij met trosjes zuiver witte bloemen met een geel hart, die elk maar één dag openstaan. Hij is ideaal voor een zonnige, droge plek op zandgrond of in een grindtuin.
Licht
Volle zon
warm en licht
Vocht
Droog
verdraagt droogte
Grond
Zand of leem
zuur tot neutraal
Winterhard
tot -15 °C
jonge planten beschermen
Grootte
1,5 m
hoog, 1,5 m breed
Bloei
juni–juli
| Snoeimaanden | april en augustus |
|---|---|
| Hoogte | 1,5 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | juni–juli |
Herkennen
Hoe herken je een rotsroos?
- Groeivorm
- Rechtopgaande, vrij open groenblijvende struik van 1–1,5 m hoog en even breed.
- Blad
- Lancetvormig tot eirond, 4–9 cm, donkergroen en kleverig van boven, lichter en viltig van onder.
- Bloem
- Zuiver wit, 5–6 cm breed, met een geel hart, in trosjes op lange stelen; elke bloem bloeit één dag. Juni–juli.
- Geur
- Het kleverige blad geeft bij warm weer een harsige geur af.
- Wortels
- Diep wortelend: verplanten verdraagt hij slecht.
Bloei: juni–juli · Planten: april–mei · Snoeien: april en augustus
In je tuin
Waarom in je tuin?
- De winterhardste rotsroos: de beste keuze als je een mediterrane struik wil die Belgische winters doorstaat.
- Zuiver witte bloemen in juni–juli, als veel voorjaarsbloeiers uitgebloeid zijn, druk bezocht door bijen.
- Groenblijvend, donker blad dat het hele jaar structuur geeft en op warme dagen heerlijk harsig ruikt.
- Droogtebestendig en tevreden met arme, zure zandgrond waar weinig andere bloeiers het goed doen.
- Mooi in een grindtuin, op een zonnig talud of in een heidetuin.
Waar staat een rotsroos graag?
- Volle zon; hoe warmer de plek, hoe rijker de bloei.
- Arme, goed doorlatende zand- of leemgrond, zuur tot neutraal. Op kalkrijke grond groeit hij minder goed.
- Droog: geen natte voeten in de winter. Op zwaardere leem plant je hem op een verhoging of meng je er grind door.
- Reken op 1–1,5 m per plant; in een groepje van drie komt hij het best tot zijn recht.
- Licht
- Zon
- Grondsoort
- Zand of leem
- Zuurtegraad
- Zuur of neutraal
- Vocht
- Droog
- Grootte
- 1,5 m hoog, 1,5 m breed
- Winterhard
- Winterhard (tot -15 °C)
Mooi samen met
- Brem: Houdt van dezelfde zure, droge zandgrond en bloeit net ervoor.
- Struikhei: Dezelfde zure zandgrond, met bloei in de nazomer.
- Lavendel: Paarse bloemen naast de witte, op een zonnige, droge plek.
- Tijm: Een lage, geurende rand voor de struik.
- Blauw schapengras: Blauwgrijze pollen die mooi afsteken tegen het donkere blad.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een rotsroos?
Planten in april–mei.
- Plant in april–mei, zodat hij voor de winter goed geworteld is.
- Kies een jonge plant in pot: kleine planten slaan beter aan dan grote.
- Graaf een plantgat iets groter dan de pot en meng grind of grof zand door zwaardere grond. Geen mest of compost.
- Zet de plant even diep als in de pot, niet dieper, en druk de grond aan.
- Geef water bij het planten en de eerste weken bij droogte.
- Mulch met grind of grof zand, zodat de stamvoet droog blijft.
Verzorgen
- Water
- Het eerste jaar bij langdurige droogte. Daarna bijna nooit: hij verdraagt droogte veel beter dan natte grond.
- Bemesten
- Niet nodig: op rijke grond wordt hij slap en bloeit hij minder.
- Mulchen
- Een laag grind rond de voet houdt de stamvoet droog en onkruid weg.
- Verplanten
- Liever niet: hij wortelt diep en slaat na verplanten moeilijk opnieuw aan.
- Vernieuwen
- Na een jaar of tien wordt hij vaak kaal en minder mooi. Neem op tijd stekken om hem te vervangen.
Tip: Plant hem op de zonnigste, droogste plek die je hebt, liefst op zandgrond of tussen grind, en geef geen mest: arme grond houdt hem compact en rijk bloeiend.
Wanneer snoei je een rotsroos?
Snoeimaanden: april en augustus.
Wanneer: Licht snoeien meteen na de bloei, in augustus, houdt hem compact. In april haal je eventuele bevroren takken weg.
Hoe:
- Knip de jonge scheuten van dit jaar met een derde in, hoogstens de helft.
- Blijf altijd in het groene, bebladerde deel van de takken.
- Haal in april dode of bevroren takken weg tot aan gezond hout.
Let op: Snoei nooit in oud, kaal hout: daar loopt een rotsroos niet meer uit.
Vermeerderen
- Stekken
- In juli–augustus halfrijpe stekken van 8–10 cm van niet-bloeiende scheuten, in een luchtig mengsel van stekgrond en zand. Hou ze licht vochtig en laat ze vorstvrij overwinteren.
- Zaaien
- In het voorjaar binnen zaaien op een warme plek. Rotsrozen kruisen makkelijk, dus zaailingen lijken niet altijd op de moederplant.
Hoe komt een rotsroos de winter door?
Winterhard tot −15 °C: jonge planten beschermen.
- Winterhard tot ongeveer −15 °C op droge grond: in de meeste Belgische winters blijft hij buiten zonder bescherming.
- Geef jonge planten de eerste winter een vlies bij strenge vorst en koude oostenwind.
- Natte grond is gevaarlijker dan vorst: zorg dat het water in de winter goed wegloopt.
- In een pot: zet hem in de winter tegen een beschutte muur, uit de regen, en geef weinig water.
Ziektes en plagen
- Wortelrot: De plant verwelkt en sterft plots, vaak na een natte winter. Plant op doorlatende grond en geef weinig water.
- Geel blad: Op kalkrijke grond kan het blad geel verkleuren. Kies een plek met zure tot neutrale grond.
- Vorstschade: Bruine takken na een zeer strenge winter. Knip ze in april terug tot gezond hout.
- Kale, uitgezakte struik: Gebeurt op rijke grond of zonder snoei. Snoei elk jaar licht na de bloei en vervang een oude plant door een stek.
Het jaar rond
- Januari: Bij strenge vorst jonge planten beschermen met een vlies.
- April: Bevroren takken terugknippen. Planten.
- Mei: Planten. De bloemknoppen zwellen.
- Juni: Begin van de bloei: elke dag nieuwe witte bloemen.
- Juli: Volle bloei. Stekken nemen.
- Augustus: Licht snoeien na de bloei. Stekken nemen.
- Oktober: Stekken vorstvrij zetten voor de winter.
- December: Bij strenge vorst jonge planten beschermen met een vlies.
Gebruiken
Goed voor dieren
- Bijen
- Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- De naam laurifolius betekent ‘met laurierblad’, naar het donkere, langwerpige blad.
- Rotsrozen maken een kleverige, geurende hars, labdanum, die al sinds de oudheid in wierook en parfum gebruikt wordt. Die hars wordt vooral uit verwante soorten gewonnen.
- Elke bloem leeft maar één dag: ze gaat ’s ochtends open en tegen de avond vallen de bloemblaadjes af.