
Foto: Hans Hillewaert, CC BY-SA 3.0 · bron
Heester · Cistaceae
Rotsroos
Cistus salviifolius
In andere talen: Ciste à feuilles de sauge (Français) · Sage-leaved rockrose (English)
De salieblad-rotsroos komt uit het Middellandse Zeegebied, van Portugal tot Turkije en Noord-Afrika, waar hij op droge, zonnige hellingen en in de maquis groeit. Het is een lage, breed uitgroeiende, groenblijvende struik van zo’n 60 cm hoog en 1 m breed, met grijsgroene, gerimpelde en zacht behaarde blaadjes die op salie lijken. In mei en juni opent hij elke dag nieuwe witte bloemen van ongeveer 4 cm met een geel hart, die er als zijdepapier uitzien en maar één dag bloeien. Hij is een van de meer winterharde rotsrozen en doet het prima als bodembedekker op een droog talud of over een muurtje. Hij vraagt weinig: zon, een goed doorlatende grond en geen mest.
Licht
Volle zon
warm en licht
Vocht
Droog
verdraagt droogte
Grond
Zand of leem
elke zuurtegraad
Winterhard
tot -12 °C
beschermen in strenge winters
Grootte
0,6 m
hoog, 1 m breed
Bloei
mei–juni
| Snoeimaanden | juli |
|---|---|
| Hoogte | 0,6 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | mei–juni |
Herkennen
Hoe herken je een rotsroos?
- Groeivorm
- Lage, breed uitgroeiende, wat neerliggende struik van ongeveer 60 cm hoog en 1 m breed.
- Blad
- Klein, eirond en gerimpeld, grijsgroen en zacht behaard, zoals salieblad.
- Bloem
- Witte, schotelvormige bloemen van ongeveer 4 cm met vijf licht gekreukte kroonblaadjes en een geel hart, in mei–juni; elke bloem bloeit één dag.
- Vrucht
- Kleine, ronde zaaddozen die na de bloei aan de struik blijven zitten.
- Wortels
- Diep en vertakt; eenmaal geworteld laat hij zich slecht verplanten.
Bloei: mei–juni · Planten: april–mei · Snoeien: juli
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Witte bloemen met een geel hart, elke dag nieuwe, in mei–juni.
- Een van de winterhardere rotsrozen.
- Groenblijvend en breed groeiend: een mooie bodembedekker voor een droog, zonnig talud.
- Zeer droogtebestendig: eenmaal geworteld heeft hij in de volle grond geen extra water nodig.
- Bijen komen graag op het overvloedige stuifmeel af.
- Weinig werk: geen mest en zelden snoeien.
Waar staat een rotsroos graag?
- Volle zon: hoe warmer en zonniger, hoe beter.
- Zandige of lemige, goed doorlatende grond, zuur tot kalkrijk; arme grond is prima.
- Droog: grond die in de winter nat blijft, is fataal.
- Ideaal op een talud, in een rotstuin of grindtuin, of hangend over een muurtje.
- Reken op ongeveer 1 m ruimte per plant.
- Licht
- Zon
- Grondsoort
- Zand of leem
- Zuurtegraad
- Niet kieskeurig
- Vocht
- Droog
- Grootte
- 0,6 m hoog, 1 m breed
- Winterhard
- Matig winterhard (tot -12 °C): bescherm hem in strenge winters
Mooi samen met
- Lavendel: Houdt van dezelfde droge, zonnige plek en bloeit na de rotsroos.
- Rozemarijn: Geurend, grijsgroen blad voor een mediterrane hoek.
- Tijm: Een lage, geurende bodembedekker om ertussen te planten.
- Ceanothus: Blauwe voorjaarsbloei tegen een muur achter de witte rotsroos.
- Vedergras: Lichte, wuivende pluimen in een grindtuin.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een rotsroos?
Planten in april–mei.
- Plant in april–mei, zodat hij voor de winter goed geworteld is.
- Graaf een plantgat iets breder dan de pot; is de grond wat zwaar, meng er dan grof zand of grind door.
- Zet de plant even diep als in de pot of iets hoger, zodat de stamvoet droog blijft.
- Houd ongeveer 1 m afstand tussen de planten.
- Geef bij het planten water en daarna enkel bij droogte, tijdens de eerste weken.
- Mulch met grind in plaats van compost: dat houdt de voet droog en warm.
Verzorgen
- Water
- Alleen de eerste weken na het planten water geven bij droogte; daarna niet meer, ook niet in hete zomers. Een plant in een pot af en toe.
- Bemesten
- Niet bemesten: mest geeft slappe groei, minder bloemen en een kortere levensduur.
- Mulchen
- Een laag grind rond de voet houdt die in de winter droog.
- In pot
- Gebruik een pot met afvoergat en een mengsel van potgrond en grof zand of grind; laat geen water in de onderschotel staan.
- Reserve
- Rotsrozen worden niet zo oud: neem om de paar jaar enkele stekken als reserve.
Tip: Plant hem bovenaan een talud of op een muurtje waar hij overheen kan hangen: daar blijft de voet in de winter droog en komt de brede groeiwijze het best tot zijn recht. Geef nooit mest.
Wanneer snoei je een rotsroos?
Snoeimaanden: juli.
Wanneer: Rotsroos heeft weinig snoei nodig. Knip na de bloei, in juli, hooguit licht in om hem compact te houden.
Hoe:
- Knip de uitgebloeide scheuten met hooguit een derde in, binnen het groene, beblaarde deel.
- Knip nooit in oud, kaal hout: daaruit loopt hij niet meer uit.
- Dode of bevroren takjes mag je altijd wegknippen, het best als je in het voorjaar ziet wat nog leeft.
Let op: Zware snoei verdraagt hij niet: een kale, uitgegroeide struik vervang je beter door een jonge plant.
Vermeerderen
- Halfrijpe stekken
- In juli–augustus stekken van 8–10 cm van niet-bloeiende scheuten nemen, onderste blaadjes weg, in zanderige stekgrond. Ze wortelen vlot; laat ze vorstvrij en vrij droog overwinteren.
- Zaaien
- In het voorjaar zaaien in zanderige grond; het harde zaad kiemt beter na een korte behandeling met heet water.
Hoe komt een rotsroos de winter door?
Winterhard tot −12 °C: beschermen in strenge winters.
- Winterhard tot ongeveer −12 °C: op een droge, zonnige en beschutte plek overleeft hij de meeste Belgische winters.
- Natte grond in combinatie met vorst is de grootste vijand: zorg voor een uitstekende afwatering.
- Dek hem bij strenge vorst af met vliesdoek en neem in de zomer een paar stekken als reserve.
- In een pot: zet hem in de winter droog en beschut, bijvoorbeeld onder een afdak of in een koele, vorstvrije, lichte ruimte.
Ziektes en plagen
- Wortelrot: De plant verdort plots, vaak na een natte winter. Voorkom het met een droge, goed doorlatende plek; een aangetaste plant is meestal niet te redden.
- Vorstschade: Bruine bladeren en dode takjes na een strenge winter. Wacht tot de nieuwe groei begint en knip dan het dode hout weg.
- Slappe, open groei: Door te veel schaduw, water of mest. Zet hem in de volle zon en stop met bemesten.
- Kale, houtige struik: Na een aantal jaren normaal. Vervang hem door een jonge plant uit stek.
Het jaar rond
- Januari: Bij strenge vorst afdekken met vliesdoek.
- Maart: Vliesdoek weghalen als de strengste vorst voorbij is.
- April: Planten. Grindmulch aanbrengen.
- Mei: Begin van de bloei. Planten.
- Juni: Volle bloei: elke dag nieuwe bloemen.
- Juli: Na de bloei licht snoeien. Halfrijpe stekken nemen.
- Augustus: Stekken nemen. In de volle grond geen water nodig.
- Oktober: Stekken en potplanten droog en vorstvrij zetten.
- November: Zorgen dat de voet droog blijft. Vliesdoek klaarleggen.
Gebruiken
Goed voor dieren
- Bijen
- Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- Elke bloem bloeit maar één dag en laat dan haar kroonblaadjes vallen, maar de plant opent wekenlang elke ochtend nieuwe bloemen.
- In de natuur kiemen rotsrozen vaak massaal na een brand: de hitte maakt de harde zaadhuid doorlaatbaar.
- Verwante soorten, zoals Cistus ladanifer, maken een kleverige, geurige hars, labdanum, die in de parfumerie gebruikt wordt.