Gele clematis

Hoe herken je een gele clematis?

Groeivorm

Krachtige, bladverliezende klimplant van 3–4 m hoog en ongeveer 2 m breed, die zich met de bladstelen vasthecht.

Blad

Geveerd, met smalle, getande blaadjes; grijsgroen.

Bloem

Knikkende, klokvormige gele bloemen van 3–4 cm, met vier dikke kelkbladen, van juni tot september.

Zaadpluimen

Zilverwit en zijdeachtig, vaak tegelijk met de laatste bloemen; ze blijven tot in de winter staan.

Wortels

Fijne wortels die koel willen blijven, terwijl de plant in de zon klimt.

Bloei: juni–september · Planten: maart–mei en september–oktober · Snoeien: maart

Waarom in je tuin?

• Bloeit vier maanden lang, van juni tot september, als veel andere klimplanten al uitgebloeid zijn.
• Zilveren, pluizige zaadpluimen die de plant tot in de winter versieren.
• Volledig winterhard en makkelijk: één snoeibeurt in maart volstaat.
• Bijen bezoeken de gele klokjes.
• Bedekt snel een hek, pergola, schutting of een grote struik.

Waar staat een gele clematis graag?

• Zon of halfschaduw; in de zon bloeit hij het rijkst.
• Goed doorlatende grond: zand, leem of klei, licht zuur tot kalkrijk. Kalk is geen probleem.
• Droge tot gewone grond; natte voeten verdraagt hij slecht. Houd de voet koel met een tegel, stenen of lage planten.
• Geef hem een stevig klimrek, gaas, een pergola of een grote struik, en reken op 2 m breedte.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Droog of normaal

Grootte

4 m hoog, 2 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -30 °C)

Mooi samen met

• Italiaanse clematis: Paarse of rode bloemen tussen het geel, met dezelfde snoei in maart.
• Klimroos: De clematis bloeit verder als de eerste rozenbloei voorbij is.
• Ooievaarsbek: Houdt de voet koel en bloeit blauw of paars aan de voet.
• Lavendel: Paars naast geel, op dezelfde zonnige, droge plek.

Hoe en wanneer plant je een gele clematis?

Planten in maart–mei en september–oktober.

1. Plant in maart–mei of in september–oktober.
2. Graaf een plantgat van 40 × 40 cm, minstens 30 cm van een muur of hek, en meng er compost door.
3. Zet de plant 5–10 cm dieper dan in de pot, zodat er onder de grond extra knoppen zitten.
4. Leid de stengels schuin naar het klimrek en bind ze losjes vast.
5. Geef meteen een flinke gieter water.
6. Schaduw de voet met een tegel, een paar stenen of lage vaste planten en leg er mulch rond.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar regelmatig bij droogte. Daarna alleen bij lange droogte, zeker tegen een muur.

Bemesten

In maart, na de snoei, compost of organische mest voor bloeiende planten.

Opbinden

Leid de jonge scheuten in het voorjaar door het rek en bind ze vast; daarna klimt hij zelf.

Mulchen

Een laag compost of houtsnippers in het voorjaar houdt de wortels koel en vochtig.

Zaadpluimen

Laat ze staan: ze zijn mooi in de herfst en de winter. Je knipt ze mee weg bij de snoei in maart.

Tip: Snoei elk jaar in maart alles terug tot 30–50 cm boven de grond: zo blijft de plant vol tot onderaan en bloeit hij van juni tot september. Laat de zaadpluimen tot dan staan voor het wintereffect.

Wanneer snoei je een gele clematis?

Snoeimaanden: maart.

Wanneer: Snoei elk jaar in maart, voor de nieuwe scheuten uitlopen: hij bloeit op hout van dit jaar.

Hoe:

• Knip alle stengels terug tot 30–50 cm boven de grond, net boven een paar dikke knoppen.
• Haal dode en dunne stengels helemaal weg.
• Wil je een grotere plant, laat dan een paar stengels langer: hij bloeit dan vroeger en hoger, maar wordt aan de voet kaal.
• Ook een jonge plant snoei je het eerste voorjaar terug tot 30 cm, zodat hij aan de voet vertakt.

Let op: Draag handschoenen bij het snoeien: het sap kan de huid irriteren.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaad

Zaai vers zaad in de herfst in een pot buiten; het kiemt traag, vaak pas na de winter. Hij zaait zich soms ook zelf uit.

Stekken

In mei–juni: stekken van halfrijpe scheuten met één knoop en een stukje stengel eronder, in vochtige stekgrond onder plastic.

Afleggen

In het voorjaar een lage stengel bij een knoop in de grond leggen en vastpinnen; na een jaar loskoppelen.

Hoe komt een gele clematis de winter door?

Winterhard tot −30 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −30 °C: bescherming is niet nodig.
• De zilveren zaadpluimen sieren tot in de winter; laat ze staan tot de snoei in maart.
• In een pot: kies een grote, diepe pot en zet hem tegen een muur, zodat de kluit niet bevriest.

Ziektes en plagen

• Slakken: Vreten de jonge scheuten in het voorjaar. Bescherm de voet of raap de slakken ’s avonds weg.
• Kale voet: Onderaan alleen kale stengels en bovenaan bloemen. Snoei elk jaar in maart terug tot 30–50 cm.
• Meeldauw: Wit poeder op het blad in een droge nazomer. Water geven bij droogte en voor wat luchtstroming zorgen.
• Verwelkingsziekte: Een stengel verwelkt plots helemaal. Bij deze kleinbloemige soort zeldzaam; knip de stengel tot in gezond hout weg, de plant loopt meestal opnieuw uit.

Het jaar rond

• Maart: Snoeien tot 30–50 cm boven de grond. Compost geven. Planten.
• April: Planten. Jonge scheuten opbinden. Letten op slakken.
• Mei: Planten. Scheuten door het rek leiden. Stekken nemen.
• Juni: Eerste bloei.
• Juli: Bloei. Water geven bij droogte.
• Augustus: Bloei en eerste zaadpluimen.
• September: Laatste bloei. Planten.
• Oktober: Planten. Zilveren zaadpluimen. Zaad zaaien.
• December: De zaadpluimen sieren de winter.

Eetbaar en bruikbaar

Niet eetbaar. Alle delen van clematis zijn giftig: als de plant beschadigd wordt, komt protoanemonine vrij, een scherpe stof die ook in boterbloemen en anemonen zit. Op de huid kan het sap roodheid, jeuk en blaren geven, vooral bij wie vaak met blote handen snoeit; in de mond geeft het een brandend gevoel, kwijlen, braken en buikpijn. De scherpe, bittere smaak houdt de meeste mensen en dieren tegen, maar houd jonge kinderen, honden, katten, konijnen en cavia’s weg van de plant en het snoeisel. Paarden en ander vee kunnen er meer van binnenkrijgen als ze een clematis over de afsluiting bereiken of snoeiafval vinden: plant hem niet langs een weide en gooi het snoeisel nooit in een weide of hok. Draag handschoenen bij het snoeien en opbinden, en was daarna je handen. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Wat op bloemblaadjes lijkt, zijn eigenlijk gekleurde kelkbladen: clematis heeft geen echte kroonblaadjes.
• De zilveren pluimen zijn de lange, behaarde stijlen aan de zaadjes, waarmee de wind ze ver kan meevoeren.
• De naam tangutica verwijst naar het land van de Tanguten, een volk dat vroeger in het noordwesten van China leefde.