
Foto: Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0 · bron
Siergras · Poaceae
Pampasgras
Cortaderia selloana
In andere talen: Herbe de la pampa (Français) · Pampas grass (English)
Pampasgras komt uit de graslanden van Zuid-Amerika, vooral uit Argentinië, Uruguay en het zuiden van Brazilië. Het vormt een grote, groenblijvende pol van lange, overhangende bladeren met vlijmscherpe randen. In september en oktober verschijnen daarboven de bekende zijdeachtige pluimen op stevige halmen tot 2,5 m hoog, zilverwit of roze getint. Het is een echte blikvanger als solitair in een ruim gazon of een grote border, en de pluimen zijn geliefd in droogboeketten. Bekende rassen zijn ‘Pumila’, compact en rond 1,5 m hoog, ‘Sunningdale Silver’, met losse zilverwitte pluimen, en ‘Rosea’, met roze getinte pluimen.
Let op: De bladranden zijn vlijmscherp en snijden in de huid: draag handschoenen en hou de plant weg van paden en speelplekken. In Zuid-Europa, onder meer in Spanje en langs de Franse Atlantische kust, is pampasgras invasief en zaait het zich massaal uit. Gooi pluimen en tuinafval nooit in de natuur en trek zaailingen uit.
Licht
Volle zon
warm en licht
Vocht
Droog tot normaal
geen natte voeten
Grond
Zand, leem of klei
elke zuurtegraad
Winterhard
tot -15 °C
jonge planten beschermen
Grootte
2,5 m
hoog, 2 m breed
Bloei
september–oktober
| Snoeimaanden | maart–april |
|---|---|
| Hoogte | 2,5 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | september–oktober |
Herkennen
Hoe herken je een pampasgras?
- Groeivorm
- Grote, dichte pol met overhangend blad, tot 2 m breed; de bloeihalmen worden 2–2,5 m hoog.
- Blad
- Lang, smal, grijsgroen en groenblijvend; de randen zijn fijn gezaagd en vlijmscherp.
- Bloei
- Grote, dichte, zijdeachtige pluimen van een halve meter of meer, zilverwit of roze getint, in september en oktober.
- Mannelijk en vrouwelijk
- Er zijn mannelijke en vrouwelijke planten; de vrouwelijke hebben de mooiste, volle pluimen.
- Wortels
- Diep en zeer stevig; een oude pol uitgraven is zwaar werk.
Bloei: september–oktober · Planten: april–mei · Snoeien: maart–april
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Spectaculaire blikvanger: de pluimen staan van september tot diep in de winter.
- Groenblijvend: de grote pol geeft het hele jaar structuur.
- Prachtige snijbloem, vers of gedroogd in een boeket.
- Verdraagt droogte en wind, als hij eenmaal goed geworteld is.
- Geschikt voor grote tuinen, als solitair of als losse, hoge afscheiding.
Waar staat een pampasgras graag?
- Volle zon: in de schaduw bloeit hij weinig of niet.
- Zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk, maar altijd goed doorlatend. Natte grond in de winter verdraagt hij slecht.
- Droge tot normale grond; eenmaal geworteld verdraagt hij droogte goed.
- Geef hem minstens 2 m ruimte en plant hem niet vlak naast een pad of speelplek, door de scherpe bladeren.
- Licht
- Zon
- Grondsoort
- Zand, leem of klei
- Zuurtegraad
- Niet kieskeurig
- Vocht
- Droog of normaal
- Grootte
- 2,5 m hoog, 2 m breed
- Winterhard
- Winterhard (tot -15 °C)
Mooi samen met
- Patagonisch ijzerhard: Ook uit Zuid-Amerika; paarse bloemetjes tussen de hoge halmen, voor bijen en vlinders.
- Russische salie: Zilvergrijs blad en lavendelblauwe aren op dezelfde zonnige, droge plek.
- Hemelsleutel: Brede, roze schermen in de nazomer, aan de voet van de pol.
- Herfstaster: Bloeit tegelijk, in blauw en paars, tegen de witte pluimen.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een pampasgras?
Planten in april–mei.
- Plant in april of mei, zodat hij voor de winter goed kan wortelen.
- Draag stevige handschoenen en lange mouwen.
- Graaf een ruim plantgat, twee keer zo breed als de kluit. Op zware klei meng je grof zand of grind door de grond voor een betere afwatering.
- Zet de plant even diep als in de pot, niet dieper, en druk de grond goed aan.
- Geef meteen ruim water en de eerste zomer bij droogte.
- Hou minstens 1,5–2 m afstand tot andere planten.
Verzorgen
- Water
- Alleen het eerste jaar bij droogte; daarna zelden nodig.
- Bemesten
- Een schep compost in het voorjaar volstaat. Te veel mest geeft veel blad en slappe halmen.
- Veiligheid
- Werk altijd met stevige handschoenen, lange mouwen en een veiligheidsbril: de bladranden snijden.
- Wintervoorbereiding
- Bind in de late herfst het blad losjes samen met touw, zodat regen niet in het hart blijft staan.
- Pluimen snijden
- Snijd pluimen voor een droogboeket zodra ze net open zijn en hang ze ondersteboven te drogen.
Tip: Draag altijd stevige handschoenen: de bladranden zijn vlijmscherp. Knip de oude pluimen en het dode blad in maart–april weg, niet in de herfst, en bind het blad in november losjes samen tegen regen in het hart.
Wanneer snoei je een pampasgras?
Snoeimaanden: maart–april.
Wanneer: In maart of april, voor het nieuwe blad uitloopt. Niet in de herfst: de oude bladeren en pluimen beschermen het hart in de winter.
Hoe:
- Trek stevige handschoenen, lange mouwen en een veiligheidsbril aan.
- Knip de oude pluimen laag aan de voet af.
- Trek met gehandschoende handen het dode, bruine blad uit de pol, of knip de hele pol terug tot 30–50 cm boven de grond.
- Werk voorzichtig rond het hart, waar het nieuwe blad uitloopt.
Let op: Steek een pampasgras nooit in brand om het op te ruimen: dat is gevaarlijk en het hart raakt beschadigd.
Vermeerderen
- Delen
- In april–mei: steek met een scherpe spade of een zaag een stuk met wortels van de rand van de pol. Zwaar werk, dus draag handschoenen. Plant het meteen en geef ruim water.
Hoe komt een pampasgras de winter door?
Winterhard tot −15 °C: jonge planten beschermen.
- Winterhard tot ongeveer −15 °C: in de meeste Belgische winters overleeft hij zonder problemen, maar in strenge winters kan hij schade oplopen.
- Natte grond in de winter is gevaarlijker dan vorst: plant hem op een goed doorlatende plek.
- Bind het blad in de late herfst losjes samen en leg in strenge winters wat stro of droge bladeren rond de voet.
- Alleen compacte rassen zoals ‘Pumila’ passen in een grote pot. Zet die beschut en wikkel hem bij strenge vorst in jute.
Ziektes en plagen
- Geen pluimen: Jonge planten bloeien pas na twee à drie jaar. Te veel schaduw of een mannelijke zaailing geeft weinig of magere pluimen.
- Rot in het hart: Door natte grond en water in de pol in de winter. Zorg voor goede afwatering, bind het blad samen en knip pas in het voorjaar.
- Kale, bruine pol: Veel dood blad in het hart. Trek het in het voorjaar uit en verjong een oude pol door hem te delen.
- Snijwonden: De bladranden snijden als papier. Werk altijd met handschoenen en plant niet naast paden.
- Zaailingen: Waar mannelijke en vrouwelijke planten samen staan, kan hij zich uitzaaien. Trek zaailingen meteen uit.
Het jaar rond
- Januari: De pluimen sieren de wintertuin.
- Maart: Oude pluimen en dood blad wegknippen, met handschoenen.
- April: Snoei afwerken voor het nieuwe blad groeit. Planten of delen.
- Mei: Planten of delen. Compost geven.
- Juni: Groei. Jonge planten water geven bij droogte.
- Juli: Water geven bij langdurige droogte.
- September: De pluimen verschijnen. Snijden om te drogen zodra ze net open zijn.
- Oktober: Volle bloei. De pluimen pluizen open.
- November: Blad losjes samenbinden tegen regen in het hart.
- December: Pluimen laten staan. Bij strenge vorst de voet afdekken.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- De geslachtsnaam komt van het Argentijns-Spaanse woord cortadera, snijder, door de scherpe bladranden.
- Pampasgras is tweehuizig: er zijn mannelijke en vrouwelijke planten. De vrouwelijke hebben de vollere, zijdeachtige pluimen en worden daarom het meest verkocht.
- De soortnaam selloana eert de Duitse natuuronderzoeker Friedrich Sellow, die in de 19e eeuw planten verzamelde in Brazilië en Uruguay.