Crinum

Hoe herken je een crinum?

Groeivorm

Grote pol van gebogen bladeren, met bloeistengels van 0,8–1 m hoog en 60 cm breed.

Blad

Lang, lintvormig, lichtgroen, tot 1 m lang, wat slap en overhangend.

Bloem

Trossen van 6–10 trompetvormige bloemen van 10–15 cm, roze of wit (‘Album’), geurend.

Bloeitijd

Van juli tot september.

Bol

Zeer groot, tot 15 cm doorsnede, met een lange hals van 20–30 cm.

Bloei: juli–september · Planten: april–mei

Waarom in je tuin?

• Grote, geurende trompetbloemen in de nazomer, een exotische blikvanger.
• Bloeit lang, van juli tot in september, met telkens nieuwe bloemen.
• Een prachtige snijbloem met een zoete geur in huis.
• Winterhard tot ongeveer −12 °C op een warme, beschutte plek.
• Wordt elk jaar mooier als je hem ongestoord laat staan.

Waar staat een crinum graag?

• Volle zon, liefst tegen een zuidmuur.
• Diepe, goed doorlatende maar voedzame grond: zand, leem of lichte klei, gerust kalkrijk.
• Normaal vochtig in de zomer, droger in de winter.
• Een warme, beschutte plek waar de bol in de winter niet nat staat.
• Reken op 60 cm ruimte per bol.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Neutraal of kalkrijk

Vocht

Normaal

Grootte

1 m hoog, 0,6 m breed

Winterhard

Matig winterhard (tot -12 °C): bescherm hem in strenge winters

Mooi samen met

• Agapanthus: Blauwe bloemen in dezelfde periode en op dezelfde warme plek.
• Canna: Groot, exotisch blad in de zomer.
• Salvia: Paarse en blauwe salies aan de voet.
• Siergras: Fijne halmen die het grove blad verzachten.
• Verbena bonariensis: Luchtige paarse bloemen die door alles heen groeien.

Hoe en wanneer plant je een crinum?

Planten in april–mei.

1. Plant in april–mei, als de grond opgewarmd is.
2. Maak een diep plantgat en zet de bol zo dat de hals boven de grond uitsteekt.
3. Meng compost of goed verteerde mest door de grond.
4. In een pot: een grote, diepe pot met potgrond en wat zand.
5. Geef water na het planten en houd de grond licht vochtig tot hij groeit.

Verzorgen

Water

Geef in de zomer royaal water, vooral tijdens de bloei.

Bemesten

Een zware eter: geef in het voorjaar compost of mest en in de zomer om de twee weken vloeibare mest.

Rust

Laat hem jaren ongestoord staan: verplanten kost een of twee jaar bloei.

Blad

Knip afgestorven blad in de herfst weg.

In pot

Overwinter een pot vorstvrij en houd hem dan bijna droog.

Tip: Plant hem tegen een warme zuidmuur en laat hem jaren ongestoord staan: hoe groter de pol, hoe meer bloemstengels hij elk jaar geeft.

Wanneer snoei je een crinum?

Wanneer: Snoeien is niet nodig.

Hoe:

• Knip de uitgebloeide bloemstengels laag af.
• Haal geel en afgestorven blad in de herfst weg.

Let op: Draag handschoenen: het sap van de bol en het blad kan de huid irriteren.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zijbollen

Na enkele jaren vormt de bol zijbollen; scheid ze in het voorjaar en plant ze apart. Ze bloeien na 2–3 jaar.

Zaaien

Zaai het grote, vlezige zaad meteen na de rijping op potgrond; het duurt jaren tot de eerste bloei.

Hoe komt een crinum de winter door?

Winterhard tot −12 °C: beschermen in strenge winters.

• Winterhard tot ongeveer −12 °C, mits droog en beschut.
• Dek de bol in de winter af met een dikke laag stro of bladeren.
• Natte grond in de winter is gevaarlijker dan vorst.
• Een pot overwinter je vorstvrij in een schuur of garage.

Ziektes en plagen

• Geen bloei: Pas verplant, te weinig zon of te weinig voeding. Geef hem tijd, zon en mest.
• Slakken: Vreten aan het jonge blad; bescherm de pol in het voorjaar.
• Rotte bol: Door natte, koude grond in de winter. Plant op een beter doorlatende plek of in een pot.
• Bruine bladranden: Door wind of droogte; houd de grond vochtig en plant beschut.

Het jaar rond

• April: Planten. Compost of mest geven.
• Mei: Planten. Water geven als hij groeit.
• Juni: Om de twee weken vloeibare mest.
• Juli: Begin van de bloei. Royaal water.
• Augustus: Volle bloei. Snijbloemen.
• September: Laatste bloemen.
• Oktober: Afgestorven blad weghalen.
• November: Afdekken met stro of bladeren. Potten vorstvrij zetten.

Eetbaar en bruikbaar

Niet eetbaar. Belladonnalelie, crinum, nerine, sprekelia en sternbergia horen bij de narcisfamilie en zijn net als narcissen in al hun delen giftig, vooral de bollen: ze bevatten alkaloïden zoals lycorine, die braken, kwijlen, buikpijn en diarree geven, bij kinderen en ook bij honden, katten en grazende dieren. De bollen lijken op uien of sjalotten, maar ruiken er niet naar als je ze doorsnijdt: bewaar ze nooit bij de keukenuien, ook niet de bollen die je in de winter droog laat rusten, zoals die van sprekelia, en zet er een etiket bij. Het sap kan de huid irriteren: draag handschoenen bij het planten en delen en als je bloemstengels afknipt, en was daarna je handen. Zet een vaas met nerines of belladonnalelies buiten het bereik van katten, en bel je dierenarts als je hond of kat aan een bol heeft geknaagd. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.

Wist je dat?

• De naam Crinum komt van het Griekse woord krinon, dat lelie betekent.
• Deze kruising werd rond 1885 gemaakt door C. Baden Powell in Engeland, vandaar de naam powellii.