
Foto: Dick Culbert from Gibsons, B.C., Canada, CC BY 2.0 · bron
Bol- of knolgewas · Iridaceae
Crocosmia masoniorum
Crocosmia masoniorum is een montbretia uit de bergen van Zuid-Afrika, vooral uit de Oost-Kaap. Uit kleine knolletjes groeien brede, sterk geplooide zwaardvormige bladeren die alleen al een sierwaarde hebben. In juli en augustus buigen de bloemstengels zich horizontaal en dragen ze een rij oranjerode bloemen die, anders dan bij de meeste montbretia’s, naar boven kijken. Ze is groter en steviger dan de gewone montbretia en bloeit rijk op een zonnige plek met wat vocht in de zomer.
Licht
Zon of halfschaduw
liefst wat zon
Vocht
Normaal
geen natte voeten
Grond
Zand, leem of klei
elke zuurtegraad
Winterhard
tot -15 °C
jonge planten beschermen
Grootte
1 m
hoog, 0,4 m breed
Bloei
juli–augustus
| Snoeimaanden | maart |
|---|---|
| Hoogte | 1 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | juli–augustus |
Herkennen
Hoe herken je een Crocosmia masoniorum?
- Groeivorm
- Rechtopgaande pol van zwaardvormige bladeren, 0,8–1 m hoog en 40 cm breed.
- Blad
- Breed, lichtgroen en sterk overlangs geplooid, zoals een harmonica.
- Bloem
- Oranjerode trechterbloemen van 3–4 cm, in een rij op een gebogen, horizontale aar, naar boven gericht.
- Bloeitijd
- Juli en augustus.
- Knol
- Kleine, ronde knolletjes die zich in kettingen opstapelen.
Bloei: juli–augustus · Planten: maart–mei · Snoeien: maart
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Vurige, oranjerode bloemen in de zomer, die naar boven kijken.
- Breed, geplooid blad dat de hele zomer structuur geeft.
- Een rijke nectarplant voor bijen en hommels.
- Een sterke, duurzame snijbloem.
- Groeit uit tot mooie pollen die je makkelijk kunt delen.
Waar staat een Crocosmia masoniorum graag?
- Zon tot lichte halfschaduw; in volle zon bloeit ze het rijkst.
- Goed doorlatende, voedzame grond: zand, leem of lichte klei.
- Normaal vochtig in de zomer; geen natte voeten in de winter.
- Een warme, beschutte plek, bijvoorbeeld voor een zuidmuur of in een warme border.
- Plant 8–10 knolletjes per m² in groepen.
- Licht
- Zon en halfschaduw
- Grondsoort
- Zand, leem of klei
- Zuurtegraad
- Niet kieskeurig
- Vocht
- Normaal
- Grootte
- 1 m hoog, 0,4 m breed
- Winterhard
- Winterhard (tot -15 °C)
Mooi samen met
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een Crocosmia masoniorum?
Planten in maart–mei.
- Plant de knolletjes in maart–mei, of potplanten in het voorjaar.
- Zet ze 8–10 cm diep, op 10–15 cm afstand.
- Meng compost door de grond; in zware grond wat grof zand.
- Plant in groepen voor een sterk effect.
- Geef water na het planten.
Verzorgen
- Water
- Geef in droge zomers water, dan bloeit ze veel rijker.
- Bemesten
- Wat compost in het voorjaar; te veel stikstof geeft meer blad dan bloemen.
- Delen
- Om de 3–4 jaar delen als de pol te dicht wordt en minder bloeit.
- Steun
- Meestal niet nodig; op een winderige plek kun je stokjes gebruiken.
- Winter
- Laat het oude blad in de winter staan als bescherming.
Tip: Plant ze naast blauwe of paarse bloeiers zoals kogeldistel of salie: het oranjerood komt dan nog feller uit.
Wanneer snoei je een Crocosmia masoniorum?
Snoeimaanden: maart.
Wanneer: In het vroege voorjaar, in maart.
Hoe:
- Knip het afgestorven blad van vorig jaar laag weg voor de nieuwe scheuten verschijnen.
- Knip uitgebloeide stengels in de zomer af, of laat ze staan voor de decoratieve zaaddozen.
Let op: Snoei het oude blad niet in de herfst weg: het beschermt de knollen in de winter.
Vermeerderen
- Delen
- Graaf in het voorjaar de pol op en verdeel de kettingen knolletjes; plant ze meteen weer.
- Zaaien
- Kan in het voorjaar in een koude bak, maar de bloei laat 2–3 jaar op zich wachten.
Hoe komt een Crocosmia masoniorum de winter door?
Winterhard tot −15 °C: jonge planten beschermen.
- Winterhard tot ongeveer −15 °C in goed doorlatende grond.
- Laat het oude blad staan en leg een laag mulch op de pol.
- In zware, natte grond kunnen de knollen rotten.
- In een pot: vorstvrij overwinteren.
Ziektes en plagen
- Weinig bloei: Te dichte pol, te weinig zon of droogte. Deel de pol, geef meer zon en water.
- Spint: In hete, droge zomers op het blad; spuit het blad af en geef genoeg water.
- Rotte knollen: Door natte grond in de winter. Plant op een beter doorlatende plek.
Het jaar rond
- Maart: Oud blad wegknippen. Knolletjes planten. Delen.
- April: Planten. Compost geven.
- Mei: Laatste knolletjes planten.
- Juni: Water geven bij droogte.
- Juli: Begin van de bloei. Bijen en hommels.
- Augustus: Volle bloei. Snijbloemen.
- September: Zaaddozen.
- November: Mulch op de pol; het oude blad laten staan.
Gebruiken
Goed voor dieren
- Bijen
- Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- Crocosmia betekent ‘krokusgeur’: gedroogde bloemen ruiken in warm water naar saffraan, dat uit krokussen komt.
- De soort is genoemd naar Marianne Mason en haar broer, die de plant rond 1910 in Zuid-Afrika verzamelden.