Crocus pulchellus

Hoe herken je een Crocus pulchellus?

Groeivorm

Kleine knolbloem van ongeveer 10 cm hoog, met bloemen op lange, witte buizen.

Blad

Smal en grasachtig, donkergroen met een lichte middenstreep; verschijnt rond of kort na de bloei en blijft de winter groen.

Bloem

Bleekblauw met donkerder aders en een gele keel, in september–oktober; gaat open op zonnige dagen.

Bol/knol

Een kleine, ronde knol (cormus) met een bruine vezelige schil; elk jaar vormt zich een nieuwe knol.

Rust

Zomerrust: van mei–juni tot de herfst rust de knol onder de grond; het blad is dan verdord.

Bloei: september–oktober · Planten: juli–augustus

Waarom in je tuin?

• Bleekblauwe bloemen met donkere aders en een gele keel: fijn en elegant.
• Bloeit in september–oktober, als er nog bijen en andere insecten vliegen.
• Betrouwbaar en winterhard, tot ongeveer −20 °C.
• Per knol meerdere bloemen achter elkaar, zodat de bloei lang duurt.
• Klein en makkelijk te combineren in een rotstuin, border of pot.

Waar staat een Crocus pulchellus graag?

• Volle zon op een warme, open plek; ook lichte halfschaduw wordt verdragen.
• Goed doorlatende zand- of leemgrond, neutraal tot kalkrijk; meng zware grond met grof zand of grind.
• Droog tot normaal vochtig; in de zomer moet de grond droog blijven. Natte voeten zijn de grootste vijand.
• Reken op 8–10 cm tussen de knollen; plant in groepjes van 10 of meer.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand of leem

Zuurtegraad

Neutraal of kalkrijk

Vocht

Droog of normaal

Grootte

0,1 m hoog, 0,05 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -20 °C)

Mooi samen met

• Vetkruid: Late bloei, past bij dezelfde zonnige, droge plek.
• Tijm: Laag, geurend kruid dat dezelfde droge, zonnige grond verdraagt.
• Lavendel: Zonminnend en van droge grond houdend.
• Siergras: Zachte pluimen die de lage krokusbloemen mooi laten uitkomen.
• Herfstcyclamen: Bloeit rond dezelfde tijd en houdt van een droge plek onder bomen.

Hoe en wanneer plant je een Crocus pulchellus?

Planten in juli–augustus.

1. Plant de knollen zo vroeg mogelijk in juli–augustus, voor ze uitdrogen of al uitlopen.
2. Maak de grond los en zorg voor een goed doorlatende plek, met grof zand of grind in zware grond.
3. Plant de knollen 8–10 cm diep, met de punt naar boven.
4. Houd 8–10 cm afstand tussen de knollen en plant in groepjes.
5. Geef na het planten niet te veel water; de knollen komen vanzelf uit de rust bij herfstregen.

Verzorgen

Water

In de zomer niet water geven. In de herfst en winter volstaat de regen; een pot houd je vanaf september licht vochtig.

Bemesten

Niet echt nodig. Eventueel een beetje compost in de herfst.

Mulchen

Een laagje grof zand of fijn grind rond de planten houdt de grond droog en de bloemen schoon.

Blad laten staan

Laat het blad na de bloei en in het voorjaar staan tot het geel en slap is, meestal in mei–juni.

Beschutting

In een nat klimaat helpt een plekje onder een dakrand of in een koude bak om de knollen droog te houden.

Tip: Geef hem een zonnige plek die in de zomer droog blijft, en plant de knollen zo vroeg mogelijk in juli–augustus. Eén knol geeft vaak meerdere bloemen achter elkaar.

Wanneer snoei je een Crocus pulchellus?

Wanneer: Snoeien is niet nodig; verwijder alleen verwelkte bloemen en verdord blad.

Hoe:

• Laat het blad natuurlijk afsterven in mei–juni; knip het pas weg als het geel en slap is.
• Verwijder verwelkte bloemen alleen als je het netjes wilt houden.
• Haal in de herfst dood blad en onkruid weg, zodat de bloemen vrij staan.

Let op: Knip het groene blad niet te vroeg weg: de knol heeft het nodig om voor volgend jaar energie op te slaan.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Knolletjes delen

Rooi dichte groepen na het afsterven van het blad (mei–juni), ongeveer om de 3–4 jaar. Haal de dochterknolletjes los en plant ze meteen in juli–augustus.

Zaaien

Zaai verse zaden in het voorjaar of de herfst in potten met zanderige grond; ze hebben enkele jaren nodig voor de eerste bloei.

Hoe komt een Crocus pulchellus de winter door?

Winterhard tot −20 °C.

• Winterhard tot ongeveer −20 °C: in Vlaanderen geen bescherming nodig als de grond goed doorlaat.
• Het blad blijft de winter groen; vorst deert het niet, maar langdurige natheid wel.
• In een pot: zet hem bij strenge vorst op een beschutte plek, zodat de knollen niet volledig doorvriezen.

Ziektes en plagen

• Muizen en woelmuizen: Ze eten de knollen op. Plant in mandjes van gaas of kies een plek waar ze minder komen.
• Knolrot: Zachte, beschimmelde knollen op natte grond. Zorg voor drainage met grind en zand en een droge zomerrust.
• Vogels en slakken: Mussen scheuren bloemen aan flarden, slakken knabbelen aan bloemen in vochtig weer. Bescherm met een gaasje of verzamel de slakken.
• Geen bloei: Te weinig zon in de zomer, te laat geplant of te natte grond. Zorg voor een zonnige, droge plek en plant in juli–augustus.

Het jaar rond

• Januari: Blad staat in de winter groen. Geen werk.
• Februari: Blad groeit door.
• Maart: Blad laten staan.
• April: Blad laten staan.
• Mei: Blad sterft af. Eventueel knollen rooien en delen.
• Juni: Zomerrust: droog houden.
• Juli: Knollen planten.
• Augustus: Knollen planten.
• September: Bloei begint. Pot licht vochtig houden.
• Oktober: Volle bloei.
• November: Blad groeit. Dood blad en onkruid opruimen.
• December: Rust.

Eetbaar en bruikbaar

Niet eetbaar. Ook deze herfstbloeiende krokussen zijn licht giftig: wie een knol of blad opeet, kan maag- en darmklachten krijgen, met braken en diarree, en ook honden en katten worden er ziek van. Ze bloeien in de herfst, net als de saffraankrokus en de zeer giftige herfsttijloos (Colchicum), en lijken op allebei. Saffraan komt enkel van de saffraankrokus (Crocus sativus), met drie lange, rode stempels: pluk geen saffraan van deze krokussen, en wil je saffraan, kweek dan krokussen die als Crocus sativus verkocht zijn. Herfsttijloos, die soms ook herfstkrokus heet, is geen krokus en heeft zes meeldraden in plaats van drie. Je plant ze in de zomer, net als de saffraankrokus en herfsttijloos: houd de knollen apart en gelabeld, en buiten het bereik van kinderen en huisdieren. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• De soortnaam pulchellus is Latijn voor ‘mooi en klein’.
• Krokussen horen tot de irisfamilie (Iridaceae), en niet tot de lelie- of herfsttijlozenfamilie, al lijken ze erop.
• Elk jaar vormt zich een nieuwe knol bovenop de oude, die verschrompelt.