Montereycipres

Hoe herken je een montereycipres?

Groeivorm

Groenblijvende boom van ongeveer 20 m hoog en 8 m breed; jong kegelvormig, later breder en met de jaren een open kroon.

Blad

Dicht, fijn en schubvormig op afgeplatte twijgjes; groen, bij vormen zoals ‘Goldcrest’ geelgroen tot goudgeel.

Kegels

Ronde, houtige kegels van ongeveer 3 cm. De soortnaam macrocarpa betekent ‘grootvruchtig’.

Schors

Vezelig, grijsbruin, met lengtevoren.

Geur

Het blad ruikt harsachtig; bij gele vormen met een licht citroenachtige geur als je het fijnwrijft.

Planten: april–mei en september · Snoeien: april en augustus

Waarom in je tuin?

• Verdraagt zeewind en zilte lucht uitstekend, ideaal voor tuinen aan de kust.
• Groenblijvend, dicht blad: een goed windscherm en een afscherming het hele jaar.
• Gele vormen zoals ‘Goldcrest’ brengen kleur in de tuin, ook in de winter.
• Het blad geeft een frisse, harsachtige geur, bij gele vormen met een licht citroenachtige toets.
• Groeit vrij snel, dus je hebt snel een groene wand of een stevige solitaire boom.

Waar staat een montereycipres graag?

• Volle zon voor een dicht blad en een mooie kleur; in de schaduw wordt hij open.
• Doorlatende zand- of leemgrond, zuur tot kalkrijk. Zware, natte klei is af te raden.
• Gewoon vochtig; natte voeten verdraagt hij niet.
• Zeewind verdraagt hij goed, maar koude, uitdrogende oostenwind in het binnenland is een risico.
• Reken op 4–5 m ruimte voor een solitair en op 1–1,5 m tussen planten voor een haag of windscherm.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand of leem

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Normaal

Grootte

20 m hoog, 8 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -15 °C)

Mooi samen met

• Zeedoorn: Taaie kuststruik met oranje bessen; verdraagt dezelfde wind en zilte lucht.
• Tamarisk: Veerachtig blad en roze bloemen; staat ook goed tegen zilte kustwind.
• Lavendel: Zonnige, doorlatende plek; paarse bloemen bij het geel of groen van de cipres.
• Vetkruid: Laag, droogtebestendig en geschikt aan de voet in de zon.

Hoe en wanneer plant je een montereycipres?

Planten in april–mei en september.

1. Plant in april–mei of in september, wanneer de grond warm genoeg is om snel te wortelen.
2. Graaf een plantgat dat twee keer zo breed is als de kluit. Meng zware grond met zand voor een betere afwatering.
3. Zet de plant even diep als in de pot, liefst iets verhoogd, zodat water niet bij de stam blijft staan.
4. Plaats bij hoge planten of op winderige plekken een paal en bind de stam los vast.
5. Geef meteen ruim water en houd de grond het eerste jaar licht vochtig.
6. Leg een laag grove mulch, zoals schors, rond de voet en laat de stam vrij.

Verzorgen

Water

Het eerste en tweede jaar regelmatig water geven bij droogte. Daarna redt hij zich meestal zelf.

Bemesten

Nauwelijks nodig. Op arme grond in het voorjaar wat organische mest of coniferenmest.

Mulchen

Een laag schors houdt de grond vochtig en weert onkruid; laat de stam vrij.

Steun

Bind jonge, hoge planten aan een paal; zeewind kan ze doen kantelen of vervormen.

Haag

Knip een haag jaarlijks bij en laat hem iets smaller aan de top dan onderaan, zodat het licht tot onderaan komt.

Tip: Plant hem alleen op een beschutte, zonnige plek of vlak bij de kust, en snoei nooit in het kale bruine hout. Wat daar wordt weggeknipt, groeit niet meer aan.

Wanneer snoei je een montereycipres?

Snoeimaanden: april en augustus.

Wanneer: Licht in april en zo nodig een tweede keer in augustus; niet in de vorstperiode.

Hoe:

• Knip alleen de jonge, groene scheuten in; een of twee lichte beurten per jaar volstaan.
• Verwijder dode of beschadigde takken, zodat de plant luchtig blijft.
• Laat bij een haag de top pas bijknippen als hij de gewenste hoogte heeft.
• Hou een haag iets smaller aan de top dan onderaan.

Let op: Snoei nooit tot in het bruine, bladloze hout: een cipres loopt daar niet meer uit en je houdt een kaal gat.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaaien

Zaai in het voorjaar in een zandige zaaimengeling. De planten verschillen onderling in kleur en vorm.

Stekken

Halfhoutige stekken in augustus–september, in zand en potgrond; ze wortelen traag. Gele cultivars worden zo of door enten vermeerderd.

Hoe komt een montereycipres de winter door?

Winterhard tot −15 °C: jonge planten beschermen.

• Winterhard tot ongeveer −15 °C: in ons land redt hij zich best aan de kust of op een beschutte plek, in het binnenland is hij gevoeliger.
• Strenge winters met koude oostenwind kunnen bruine toppen of afgestorven takken veroorzaken; jonge planten mogen in de eerste winters wat bescherming (een afscherming van jute) krijgen.
• Wacht tot het voorjaar voor je beschadigde delen wegknipt en kijk eerst wat weer uitloopt.

Ziektes en plagen

• Cipreskanker: Bruine, harsende kankers op takken en afstervende takken. De Montereycipres is hier erg gevoelig voor. Knip aangetaste takken ruim weg, ontsmet je schaar en plant niet te dicht voor een luchtige groei.
• Bruin worden: Bruine toppen of kale plekken na strenge vorst, koude wind of aanhoudende droogte. Wacht tot het voorjaar en knip dood hout weg tot in het groene.
• Wortelrot: De hele plant wordt plots bruin, vooral op natte, dichte grond. Voorkom het met doorlatende grond; aangetaste planten zijn meestal niet meer te redden.
• Kale onderkant: Onderaan sterven takken af in de schaduw van de eigen kroon. Zorg voor veel licht en snoei nooit tot in het kale hout.

Het jaar rond

• Maart: Schade na de winter bekijken; nog niet wegknippen.
• April: Planten. Licht bijknippen en dode takken verwijderen.
• Mei: Planten. Jonge planten water geven bij droogte.
• Juni: Bij droogte jonge planten water geven.
• Juli: Bij hitte jonge planten water geven.
• Augustus: Haag zo nodig een tweede keer licht bijknippen.
• September: Planten. Laatste kans voor aanplant voor de winter.
• Oktober: Jonge planten tegen wind afschermen.
• November: Paal en bindmateriaal controleren.

Wist je dat?

• In het wild groeit de Montereycipres op slechts twee kleine plekken aan de kust van Californië, op het schiereiland Monterey.
• De bekende leylandcipres is een kruising van de Montereycipres met de Nootkacipres.
• De soortnaam macrocarpa komt uit het Grieks en betekent ‘grootvruchtig’: de kegels zijn groter dan bij veel verwante cipressen.