Heide

Hoe herken je een heide?

Groeivorm

Lage, losse dwergstruik van 20–30 cm hoog en tot 50 cm breed, met opgaande bloeistengels.

Blad

Klein en smal, in kransen van drie, grijsgroen met fijne wimperhaartjes langs de rand.

Bloem

Langwerpige, roze tot purperen klokjes van 8–12 mm in eenzijdige trosjes aan de stengeltoppen.

Bloeitijd

Van juli tot oktober.

Wortels

Fijn en ondiep, in symbiose met schimmels die helpen voedsel op te nemen uit arme, zure grond.

Bloei: juli–oktober · Planten: maart–april en september–oktober · Snoeien: maart–april

Waarom in je tuin?

• Bloeit lang, van juli tot in oktober, als veel voorjaarsheides al lang uitgebloeid zijn.
• Grote, opvallende klokjes die bijen en hommels in de nazomer graag bezoeken.
• Groenblijvend: een fijne, grijsgroene bodembedekker ook in de winter.
• Een van de weinige heides die vochtige, zure grond echt graag heeft.
• Mooi in combinatie met andere heides voor bloei bijna het hele jaar door.

Waar staat een heide graag?

• Zon tot lichte halfschaduw.
• Zure grond (pH ruim onder 6): zand of veen met veel humus.
• Vochtig: verdraagt geen uitdroging, wel een natte voet in de winter beter dan de meeste heides.
• Een beschutte, zachte plek; koude, droge oostenwind beschadigt het blad.
• Plant 3–4 per m² voor een gesloten tapijt.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand of veen

Zuurtegraad

Zuur

Vocht

Normaal of nat

Grootte

0,3 m hoog, 0,5 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -15 °C)

Mooi samen met

• Dopheide: Inheemse familie met dezelfde liefde voor vochtige, zure grond.
• Struikheide: Bloeit in dezelfde periode en past in elke heidetuin.
• Wintergroen: Groenblijvende bodembedekker met rode bessen voor een zure border.
• Pijpenstrootje: Een fijn grasje dat in de natuur vaak tussen de heide groeit.
• Rododendron: Een hogere achtergrond in dezelfde zure grond.

Hoe en wanneer plant je een heide?

Planten in maart–april en september–oktober.

1. Plant in maart–april of in september–oktober, als de grond vochtig is.
2. Meng zure compost of bladaarde door de grond; in kalkrijke tuinen beter in een verhoogd bed of een grote bak met heidegrond.
3. Zet de planten iets dieper dan in de pot, zodat de onderste takjes net de grond raken.
4. Geef ruim regenwater na het planten.
5. Mulch met naaldenstrooisel of fijne schors.

Verzorgen

Water

Houd de grond vochtig, zeker het eerste jaar en in droge zomers; gebruik regenwater.

Bemesten

Bijna niet nodig; hooguit wat heidemeststof in het voorjaar.

Mulchen

Een laag naaldenstrooisel of fijne schors houdt de grond zuur en vochtig.

Kalk

Vermijd kalkrijk kraantjeswater en kalkhoudende bodemverbeteraars.

Onkruid

Wied tussen jonge planten tot ze een gesloten tapijt vormen.

Tip: Geef deze heide een plek waar de grond nooit helemaal uitdroogt, bijvoorbeeld aan de rand van een vijver of in een lage, vochtige hoek: daar bloeit ze maandenlang.

Wanneer snoei je een heide?

Snoeimaanden: maart–april.

Wanneer: In het voorjaar, in maart–april, voor de nieuwe groei begint.

Hoe:

• Scheer de uitgebloeide bloeistengels van vorig jaar licht weg met een heggenschaar.
• Knip niet in het oude, kale hout: daar loopt heide moeilijk uit.
• Een jaarlijkse lichte snoeibeurt houdt de planten compact en voorkomt dat ze in het midden kaal worden.

Let op: Snoei niet in de herfst: de uitgebloeide stengels beschermen de plant in de winter.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Stekken

In juli–augustus: zijscheutjes van 3–5 cm in zure stekgrond met zand, onder plastic.

Afleggen

Druk in het voorjaar een paar lage takjes in de grond en dek ze af met zand; na een jaar kan je ze losknippen.

Hoe komt een heide de winter door?

Winterhard tot −15 °C: jonge planten beschermen.

• Winterhard tot ongeveer −15 °C; in strenge winters kan wat blad bruin worden.
• Groenblijvend, met de verdroogde bloeistengels als winterdecor.
• Een laag mulch beschermt de ondiepe wortels tegen vorst.
• Jonge planten bij strenge vorst en koude wind afdekken met dennentakken.

Ziektes en plagen

• Gele bladeren: Te kalkrijke grond of water. Gebruik regenwater en zure compost.
• Bruine, verdroogde plekken: Door uitdroging. Houd de grond vochtig en mulch.
• Kaal in het midden: Te weinig gesnoeid. Snoei voortaan elk voorjaar licht; oude planten vervangen.

Het jaar rond

• Maart: Licht snoeien. Planten. Mulch aanbrengen.
• April: Snoeien afronden. Planten kan nog.
• Juni: Water geven bij droogte.
• Juli: Begin van de bloei. Stekken nemen.
• Augustus: Volle bloei. Water geven bij droogte.
• September: Bloei gaat door. Planten.
• Oktober: Laatste bloemen. Planten.
• December: Bij strenge vorst afdekken met dennentakken.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• In Engeland is Erica ciliaris een zeldzame wilde plant die er alleen in het zuidwesten voorkomt.
• De naam ciliaris verwijst naar de fijne wimperhaartjes (cilia) langs de rand van het blad.