Heide

Hoe herken je een heide?

Groeivorm

Rechtopgaande, dichte struik van 0,6–1 m hoog en tot 80 cm breed.

Blad

Naaldvormig, in kransen van vier, donker- tot lichtgroen; bij sommige rassen geel of goud.

Bloem

Kleine, buisvormige klokjes van 5–7 mm, roze tot wit, met donkere meeldraden die net uitsteken.

Bloeitijd

Van februari tot mei, afhankelijk van ras en winter.

Geur

Licht naar honing, vooral op een warme dag.

Bloei: februari–mei · Planten: april–mei en september · Snoeien: mei

Waarom in je tuin?

• Bloeit al vanaf februari en tot in mei: vroeg voedsel voor bijen en hommels.
• Licht geurende bloemen, vooral op een zonnige, windstille dag.
• Groenblijvend, met een rechtopstaande vorm die structuur geeft in een heidetuin.
• Verdraagt wat kalk, dus minder kieskeurig dan veel andere heides.
• Geschikt als laag haagje of als hogere achtergrond voor lage winterheide.

Waar staat een heide graag?

• Zon tot lichte halfschaduw; in de zon bloeit ze het rijkst.
• Zure tot licht kalkrijke grond: zand, leem of veen met humus.
• Vochtig en goed doorlatend; geen droge, arme grond.
• Een beschutte plek: koude oostenwind en strenge vorst kunnen de toppen verbranden.
• Plant op 50–60 cm afstand, of 3 per m² voor een gesloten groep.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand, leem of veen

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Normaal of nat

Grootte

1 m hoog, 0,8 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -15 °C)

Mooi samen met

• Winterheide: Lage Erica carnea en Erica x darleyensis bloeien in dezelfde periode aan haar voeten.
• Struikheide: Brengt bloei in de nazomer, als deze heide uitgebloeid is.
• Krokus: Vroege bolletjes tussen de heide voor nog meer bijenvoedsel.
• Dwergconifeer: Groenblijvende vormen die passen in een heidetuin.
• Pieris: Een hogere, groenblijvende struik voor dezelfde, licht zure grond.

Hoe en wanneer plant je een heide?

Planten in april–mei en september.

1. Plant in april–mei of in september, als de grond vochtig is.
2. Meng compost of bladaarde door de grond; in zware klei wat zand voor de afwatering.
3. Zet de plant op dezelfde hoogte als in de pot, of iets dieper.
4. Geef ruim water na het planten, liefst regenwater.
5. Mulch met fijne schors of naaldenstrooisel.

Verzorgen

Water

Houd de grond vochtig, vooral het eerste jaar en in droge zomers.

Bemesten

Weinig nodig; wat heidemeststof of compost in het voorjaar is genoeg.

Mulchen

Een laag schors of bladaarde houdt de grond vochtig en koel.

Kalk

Verdraagt wat kalk, maar groeit het mooist op licht zure grond.

Vorm

Groeit van nature rechtop en dicht; snoei licht na de bloei.

Tip: Plant ze in een groep van drie of vijf achter een rand lage winterheide: zo heb je van februari tot mei een bloeiende heidetuin met twee verdiepingen.

Wanneer snoei je een heide?

Snoeimaanden: mei.

Wanneer: Na de bloei, in mei.

Hoe:

• Knip de uitgebloeide toppen licht in met een schaar of heggenschaar.
• Knip niet in het oude, kale hout: daar loopt de plant moeilijk uit.
• Een lichte jaarlijkse snoeibeurt houdt de struik dicht en voorkomt dat hij in het midden openvalt.

Let op: Snoei niet in de herfst of de winter: dan knip je de bloemknoppen voor het voorjaar weg.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Stekken

In juli–augustus: zijscheutjes van 4–6 cm in stekgrond met zand, onder plastic of in een koude bak.

Afleggen

Druk in het voorjaar een lage tak in de grond en dek af met zand; na een jaar losknippen.

Hoe komt een heide de winter door?

Winterhard tot −15 °C: jonge planten beschermen.

• Winterhard tot ongeveer −15 °C, maar koude, droge wind kan de toppen bruin kleuren.
• Groenblijvend, met de eerste bloemknoppen al zichtbaar in de winter.
• Bescherm jonge planten bij strenge vorst met dennentakken of een vlies.
• Bruine toppen na de winter knip je in mei mee weg.

Ziektes en plagen

• Bruine toppen: Door vorst of koude wind. Knip ze na de bloei weg; kies een beschutte plek.
• Gele bladeren: Te veel kalk of te droog. Gebruik regenwater en zure compost.
• Wortelrot: Door natte, zware grond. Zorg voor betere afwatering.

Het jaar rond

• Februari: Begin van de bloei.
• Maart: Volle bloei. Bijen en hommels.
• April: Bloei gaat door. Planten.
• Mei: Snoeien na de bloei. Planten.
• Juli: Stekken nemen. Water geven bij droogte.
• September: Planten.
• December: Bij strenge vorst jonge planten beschermen.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Erica erigena groeit wild in Ierland, ver van de rest van haar gebied in Spanje, Portugal en Zuid-Frankrijk; men denkt dat ze daar ooit met schepen is aangekomen.
• Ze is een ouder van de populaire hybride Erica x darleyensis, een kruising met de winterheide Erica carnea.