
Foto: Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0 · bron
Heester · Ericaceae
Boomheide
Erica arborea
In andere talen: Bruyère arborescente (Français) · Tree heath (English)
Boomheide is de reus onder de heides: in de maquis rond de Middellandse Zee groeit ze uit tot een struik of zelfs een klein boompje van meerdere meters. In tuinen blijft ze meestal rond 2 m. In het voorjaar zit ze vol met duizenden kleine, witte klokjes die naar honing geuren en druk bezocht worden door bijen. Het fijne, naaldvormige blad blijft het hele jaar groen. De vorm ‘Albert’s Gold’ heeft goudgeel blad en blijft compacter. In België is ze winterhard op een beschutte plek.
Licht
Volle zon
warm en licht
Vocht
Droog tot normaal
geen natte voeten
Grond
Zand of leem
zuur tot neutraal
Winterhard
tot -15 °C
jonge planten beschermen
Grootte
2 m
hoog, 1,5 m breed
Bloei
maart–mei
| Snoeimaanden | mei–juni |
|---|---|
| Hoogte | 2 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | maart–mei |
Herkennen
Hoe herken je een boomheide?
- Groeivorm
- Rechtopgaande, dicht vertakte struik van 1,5–2 m in tuinen, in het wild soms tot 4–5 m.
- Blad
- Naaldvormig, 3–5 mm, in kransen van drie of vier rond de stengel; frisgroen of goudgeel bij sommige vormen.
- Bloem
- Kleine, witte, bolle klokjes van 2–4 mm in dichte pluimen, van maart tot mei.
- Geur
- Zoete honinggeur, vooral op zonnige dagen.
- Wortels
- Zware, houtige wortelknol (bruyère) waaruit vroeger pijpen werden gemaakt.
Bloei: maart–mei · Planten: april–mei · Snoeien: mei–juni
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Een wolk van witte, naar honing geurende bloemen in maart–mei.
- Een van de eerste grote nectarbronnen in het voorjaar voor honingbijen en hommels.
- Groenblijvend: fijn, frisgroen blad dat ook in de winter structuur geeft.
- Brengt hoogte in een heidetuin of een mediterrane border.
- Verdraagt droogte en arme, zure grond eens ze goed geworteld is.
Waar staat een boomheide graag?
- Volle zon voor de rijkste bloei.
- Beschut tegen koude, uitdrogende oosten- en noordenwind.
- Zure tot neutrale, goed doorlatende grond: zand of lichte leem; geen natte klei.
- Verdraagt geen kalkrijke grond: dan worden de bladeren geel.
- Plant op 1–1,5 m van andere struiken.
- Licht
- Zon
- Grondsoort
- Zand of leem
- Zuurtegraad
- Zuur of neutraal
- Vocht
- Droog of normaal
- Grootte
- 2 m hoog, 1,5 m breed
- Winterhard
- Winterhard (tot -15 °C)
Mooi samen met
- Lavendel: Houdt van dezelfde zon en droge, goed doorlatende grond.
- Kuiflavendel: Bloeit kort na de boomheide en brengt paars in een mediterrane hoek.
- Rotsroos: Een andere mediterrane struik voor een zonnige, droge plek.
- Struikheide: Lage heide aan de voet voor een heidetuin met bloei in de zomer.
- Den: Een kleine den geeft beschutting en past in hetzelfde zure milieu.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een boomheide?
Planten in april–mei.
- Plant in april of mei, zodat de struik voor de winter goed geworteld is.
- Verbeter zware grond met zand en zure compost of bladaarde; leg zo nodig een drainagelaag.
- Zet de kluit even diep als in de pot; te diep planten doet de stam rotten.
- Geef ruim water en houd de grond het eerste jaar licht vochtig.
- Mulch met naaldenstrooisel of schors om de grond zuur en koel te houden.
Verzorgen
- Water
- Het eerste jaar bij droogte; daarna is ze vrij droogtebestendig.
- Bemesten
- Weinig nodig: wat zure compost of heidemeststof in het voorjaar.
- Mulchen
- Naaldenstrooisel of schors houdt de grond zuur en beschermt de wortels.
- Beschutting
- Jonge planten in strenge winters beschermen met een winterdoek tegen koude wind.
- Kalk
- Vermijd kraantjeswater in kalkrijke streken; gebruik regenwater.
Tip: Plant boomheide in de luwte van een muur of hogere struiken: met beschutting tegen koude wind bloeit ze veel rijker en houdt ze haar blad mooi groen.
Wanneer snoei je een boomheide?
Snoeimaanden: mei–juni.
Wanneer: Na de bloei, in mei–juni.
Hoe:
- Knip de uitgebloeide pluimen licht in om de struik compact te houden.
- Snoei nooit in het oude, kale hout: daar loopt boomheide moeilijk uit.
- Verwijder bevroren takken pas in het voorjaar, als je ziet waar de nieuwe scheuten komen.
Let op: Snoei niet in de herfst of winter: dan verlies je de bloemknoppen.
Vermeerderen
- Halfhoutige stekken
- In juli–augustus: stekjes van 5 cm in een mengsel van turfvrije zure potgrond en zand, onder plastic.
- Zaad
- Mogelijk, maar traag; de sierrassen komen niet zuiver uit zaad.
Hoe komt een boomheide de winter door?
Winterhard tot −15 °C: jonge planten beschermen.
- Winterhard tot ongeveer −15 °C op een beschutte plek met droge voeten.
- Groenblijvend: de struik blijft de hele winter groen.
- Natte, koude grond is gevaarlijker dan vorst: zorg voor goede drainage.
- Bescherm jonge planten met een winterdoek bij strenge vorst en koude wind.
Ziektes en plagen
- Gele bladeren: Te kalkrijke grond of kalkrijk water. Gebruik regenwater, zure compost en eventueel ijzerchelaat.
- Bruine takken: Vorst- of windschade. In het voorjaar wegknippen tot gezond hout.
- Wortelrot: Door natte voeten. Plant in goed doorlatende grond, eventueel op een verhoging.
Het jaar rond
- Maart: Begin van de bloei. Mulch aanbrengen.
- April: Volle bloei: geniet van de bijen. Planten.
- Mei: Einde van de bloei. Licht snoeien. Planten kan nog.
- Juni: Laatste snoeiwerk. Water geven bij droogte.
- Juli: Halfhoutige stekken nemen.
- Augustus: Water geven bij langdurige droogte.
- November: Winterdoek klaarleggen voor jonge planten.
- December: Bij strenge vorst jonge planten beschermen.
Gebruiken
Goed voor dieren
- Bijen
- Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- Uit de harde wortelknol van boomheide, in het Frans ‘bruyère’, worden van oudsher pijpen voor tabak gesneden: de beroemde briar-pijpen.
- In haar natuurlijke gebied groeit boomheide soms uit tot een echt boompje van meer dan 5 m hoog.