Knolspirea

Hoe herken je een knolspirea?

Groeivorm

Lage bladrozet van 15–20 cm met rechtopgaande bloemstengels tot 60 cm; ongeveer 45 cm breed.

Blad

Fijn geveerd, met veel kleine, diep ingesneden deelblaadjes; donkergroen en glanzend, varenachtig.

Bloem

Losse, vertakte pluimen van kleine, roomwitte bloemen met meestal zes kroonblaadjes; de knoppen zijn vaak roze. Bloei in juni en juli.

Geur

Licht en zoet, vooral op warme dagen.

Wortels

Dunne wortels met kleine, langwerpige knolletjes, waaraan hij zijn naam dankt.

Bloei: juni–juli · Planten: maart–april en september–oktober · Snoeien: maart en augustus

Waarom in je tuin?

• Varenachtige bladrozetten die van het voorjaar tot de herfst sierlijk blijven, ook als hij niet bloeit.
• Roomwitte, licht geurende pluimen in juni en juli, met roze knoppen.
• Bijen, zweefvliegen en kevers komen af op het stuifmeel.
• Droogtebestendig: anders dan de meeste Filipendula-soorten groeit hij goed in droge, kalkrijke grond.
• Past in een bloemenweide, een rotstuin, een grindtuin of vooraan in een zonnige border.
• Inheems en zeer winterhard.

Waar staat een knolspirea graag?

• Volle zon; in de schaduw bloeit hij weinig.
• Goed doorlatende zand- of leemgrond, neutraal tot kalkrijk. Op zure zandgrond kun je wat kalk of kalksteengruis door de grond mengen.
• Droog tot normaal vochtig; natte grond in de winter verdraagt hij slecht.
• Plant op 30–40 cm afstand, of in groepjes van drie tot vijf in een bloemenweide.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand of leem

Zuurtegraad

Neutraal of kalkrijk

Vocht

Droog of normaal

Grootte

0,6 m hoog, 0,45 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -35 °C)

Mooi samen met

• Knoopkruid: Paarsroze bloemhoofdjes in dezelfde schrale, zonnige grond, een topper voor vlinders.
• Wilde marjolein: Geurend blad en roze bloemen voor bijen en vlinders, ook op droge kalkgrond.
• Geel walstro: Gele, naar honing geurende pluimpjes die mooi afsteken tegen het roomwit.
• Kleine pimpernel: Nog meer fijn geveerd blad en roodachtige bloemhoofdjes, ideaal in een droge bloemenweide.
• Grasklokje: Fijne blauwe klokjes in dezelfde schrale, zonnige grond.

Hoe en wanneer plant je een knolspirea?

Planten in maart–april en september–oktober.

1. Plant in maart–april of in september–oktober.
2. Maak de grond los en meng op zware grond wat grof zand of grind door, zodat water goed wegloopt.
3. Graaf een plantgat iets groter dan de pot en zet de plant even diep als hij stond, met het hart van de rozet op grondniveau.
4. Hou 30–40 cm tussen de planten.
5. Giet aan en geef de eerste weken water bij droogte; daarna is dat zelden nodig.
6. Mulch met grind of steenslag in plaats van compost: dat houdt de voet droog.

Verzorgen

Water

Alleen het eerste jaar bij langdurige droogte; daarna redt hij zich.

Bemesten

Niet nodig: in schrale grond blijft hij compact en bloeit hij beter.

Uitgebloeide bloemen

Knip de bloemstengels in augustus af als je geen zaailingen wilt, of laat er een paar staan voor het zaad.

Steun

Niet nodig in schrale grond; op voedselrijke grond kunnen de bloemstengels omvallen.

Delen

Om de 4–5 jaar delen als het hart van de pol kaal wordt.

Tip: Geef hem een schrale, goed doorlatende plek en bemest niet: dan blijft hij compact en bloeit hij het rijkst. Natte grond in de winter is zijn grootste vijand.

Wanneer snoei je een knolspirea?

Snoeimaanden: maart en augustus.

Wanneer: Knip in augustus de uitgebloeide bloemstengels af en ruim in maart het oude, verdorde blad op.

Hoe:

• Knip de bloemstengels na de bloei net boven de bladrozet af.
• Wil je dat hij zich uitzaait, laat dan een paar pluimen staan tot het zaad bruin is.
• Haal in maart dode bladeren voorzichtig uit de rozet, voor het nieuwe blad uitloopt.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Delen

In maart–april of in september de pol opgraven en in stukken verdelen, elk met een paar knolletjes en een knop. Meteen terugplanten en aangieten.

Zaad

Zaai vers zaad in de herfst in een pot met zanderige zaaigrond en laat die buiten overwinteren: de kou helpt de kieming. Verspeen de zaailingen in het voorjaar.

Hoe komt een knolspirea de winter door?

Winterhard tot −35 °C.

• Zeer winterhard, tot ongeveer −35 °C: geen bescherming nodig.
• Natte voeten in de winter zijn gevaarlijker dan vorst: zorg voor een goed doorlatende grond.
• Laat de bladrozetten in de herfst gewoon staan: ze beschermen het hart van de plant.
• In een pot: gebruik een pot met een goed afvoergat en zet hem in de winter tegen een muur, uit de regen.

Ziektes en plagen

• Wortelrot: De plant kwijnt en rot weg in natte, zware grond, vooral in de winter. Verplant naar een drogere plek of meng grind door de grond.
• Meeldauw: Wit poeder op het blad in droge zomers. Meestal onschuldig; aangetaste bladeren wegknippen en de planten ruimte geven.
• Omvallende stengels: Op te voedselrijke grond worden de stengels slap. Niet bemesten en een schralere plek kiezen.
• Slakken: Jonge rozetten worden in het voorjaar aangevreten. ’s Avonds rapen of een ruwe laag grind rond de plant leggen.
• Weinig bloei: Te veel schaduw. Verplant naar een zonnige plek.

Het jaar rond

• Maart: Oud blad uit de rozet halen. Planten of delen.
• April: Planten. Het nieuwe blad loopt uit.
• Mei: De bloemstengels verschijnen. Slakken in de gaten houden.
• Juni: Bloei van roomwitte pluimen.
• Juli: Bloei. Bijen en zweefvliegen op de bloemen.
• Augustus: Uitgebloeide stengels afknippen, of een paar laten staan voor zaad.
• September: Planten of delen. Zaad verzamelen.
• Oktober: Planten. Vers zaad in een pot zaaien en buiten zetten.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• De naam knolspirea verwijst naar de kleine knolletjes aan de wortels.
• De geslachtsnaam Filipendula komt van het Latijnse filum, draad, en pendulus, hangend: de knolletjes hangen als aan draadjes aan de wortels.
• Je herkent knolspirea aan de bloemen met meestal zes kroonblaadjes; moerasspirea heeft er vijf.