Kokardebloem

Hoe herken je een kokardebloem?

Groeivorm

Losse, vertakte plant van 40–50 cm hoog en 30 cm breed, met rechtopgaande tot iets uitwaaierende stengels.

Blad

Langwerpig tot lancetvormig, 4–8 cm, zacht behaard en grijsgroen; de onderste bladeren zijn soms getand of gelobd.

Bloem

Bloemhoofdjes van 4–6 cm op lange stelen. De straalbloemen hebben drie tandjes aan de top en staan rond een bol, donkerrood hart.

Kleur

Rood met gele punten, of helemaal geel, oranje of wijnrood. Gevulde rassen hebben buisvormige bloemblaadjes.

Vrucht

Een bol, borstelig zaadhoofdje met behaarde zaden, mooi in een droogboeket.

Bloei: juni–oktober · Zaaien: maart–mei · Planten: mei

Waarom in je tuin?

• Bloeit vijf maanden lang, van juni tot oktober.
• Warme kleuren: rood, oranje en geel, vaak tweekleurig met een donker hart.
• Een echte magneet voor bijen en vlinders.
• Verdraagt droogte, hitte, arme zandgrond en zeewind: ideaal voor een kusttuin of een zonnig grindbed.
• Een vrolijke snijbloem voor zomerboeketten.
• Na de bloei blijven bolle zaadhoofdjes over die er decoratief uitzien.

Waar staat een kokardebloem graag?

• Volle zon: in de schaduw wordt hij slap en bloeit hij weinig.
• Arme tot gewone, goed doorlatende grond: zand of leem, zuur tot kalkrijk. Op rijke grond valt hij om.
• Droog tot normaal vochtig; een zware, natte grond verdraagt hij slecht.
• Verdraagt wind en zeewind: ideaal voor kust- en grindtuinen.
• Plant op 25–30 cm van elkaar.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand of leem

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Droog of normaal

Grootte

0,5 m hoog, 0,3 m breed

Winterhard

Vorstgevoelig: pas buiten na de laatste nachtvorst (half mei)

Mooi samen met

• Rudbeckia: Gele en bruine tinten die perfect bij het rood en geel passen.
• Siergrassen: Fijne, wuivende halmen tussen de kleurrijke bloemen, op dezelfde droge grond.
• IJzerhard: Paarse bloemhoofdjes op hoge, ijle stengels, ook een vlindermagneet.
• Zonnebloem: Een hoge, gele achtergrond voor een zomerse border.
• Korenbloem: Blauw als contrast bij het rood en geel.

Hoe en wanneer plant je een kokardebloem?

Planten in mei.

1. Zaai in maart–april binnen bij 18–20 °C en dek het zaad heel dun af. Het kiemt in één à twee weken.
2. Verspeen de zaailingen in potjes zodra je ze kunt vastnemen en kweek ze licht en koel verder.
3. Of zaai in mei dun ter plaatse en dun later uit tot 25–30 cm.
4. Plant in mei uit, na de ijsheiligen, even diep als in het potje.
5. Geef water bij het planten; daarna enkel bij droogte.
6. Bemest niet. Een mulch van grind houdt de voet droog en het onkruid weg.

Verzorgen

Water

Na het aanslaan weinig nodig: enkel bij lange droogte en in potten.

Bemesten

In de volle grond niet nodig. In potten eens per maand wat vloeibare mest.

Uitgebloeide bloemen

Knip ze geregeld weg, dan bloeit hij tot oktober. Laat er op het eind een paar staan voor zaad.

Steun

Op een schrale plek is geen steun nodig. Op rijkere grond helpen een paar takjes of stevige buurplanten.

Snijden

Snij de bloemen ’s ochtends, als ze net open zijn; ze houden ongeveer een week in de vaas.

Tip: Zaai in maart–april binnen en plant in mei op de zonnigste, schraalste plek van je tuin. Knip uitgebloeide bloemen geregeld weg, dan bloeit hij tot in oktober.

Wanneer snoei je een kokardebloem?

Wanneer: Een eenjarige die niet gesnoeid wordt. Uitgebloeide bloemen wegknippen van juli tot september is het belangrijkste werk.

Hoe:

• Knip uitgebloeide bloemen met hun steel af, tot op een blad of zijscheut.
• Knijp de top van jonge planten van 15 cm één keer uit voor een bossiger plant.
• Laat in september een paar bloemen uitbloeien als je zaad wilt oogsten.
• Trek de plant na de eerste nachtvorst uit en composteer hem.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaad

In maart–april binnen of in mei ter plaatse zaaien. Oogst in september zaad van droge zaadhoofdjes en bewaar het koel en droog; zaad van rassen geeft niet altijd dezelfde kleur.

Zelf uitzaaien

Op een warme, schrale plek zaait hij zich soms uit. Laat de zaailingen staan of verplant ze jong.

Hoe komt een kokardebloem de winter door?

Winterhard tot 0 °C: beschermen in strenge winters.

• Niet winterhard: hij verdraagt geen vorst en sterft in de Belgische tuin in de herfst.
• Kweek hem als eenjarige en zaai elk voorjaar opnieuw.
• Wil je een kokardebloem die blijft, kies dan de vaste Gaillardia ×grandiflora, die de winter beter doorstaat als de grond droog blijft.

Ziektes en plagen

• Meeldauw: Wit poeder op het blad in de nazomer, vooral bij droogte en weinig luchtstroming. Plant ruim en haal aangetast blad weg.
• Bladluis: Op jonge toppen. Spuit ze af met water; natuurlijke vijanden ruimen ze meestal op.
• Slakken: Ze vreten jonge zaailingen. Controleer ’s avonds en bescherm de jonge planten.
• Omvallen: Op rijke of natte grond worden de stengels lang en slap. Kies een schrale, zonnige plek en bemest niet.
• Wortelrot: In een natte, zware grond rot de voet. Zorg voor een goed doorlatende grond.

Het jaar rond

• Maart: Binnen zaaien bij 18–20 °C.
• April: Binnen zaaien en zaailingen verspenen.
• Mei: Uitplanten na de ijsheiligen of ter plaatse zaaien.
• Juni: Eerste bloei. Jonge planten één keer toppen.
• Juli: Bloei. Uitgebloeide bloemen wegknippen. Bloemen snijden.
• Augustus: Volle bloei. Water geven bij lange droogte.
• September: Bloei. Een paar zaadhoofdjes laten rijpen.
• Oktober: Laatste bloei. Zaad oogsten en planten na de eerste vorst opruimen.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Vlinders

Nectar voor dagvlinders.

Wist je dat?

• De kokardebloem is de officiële staatswildbloem van Oklahoma, waar hij ‘Indian blanket’ heet, naar de kleuren van traditionele geweven dekens.
• Het geslacht is genoemd naar Gaillard de Charentonneau, een 18e-eeuwse Franse magistraat en liefhebber van de plantkunde.
• Hij groeit in het wild ook op zandige kustvlaktes langs de Golf van Mexico, wat verklaart waarom hij zeewind zo goed verdraagt.