Nagelkruid

Hoe herken je een nagelkruid?

Groeivorm

Lage bladrozet met daarboven vertakte, ijle bloemstengels van 40–60 cm; ongeveer 45 cm breed.

Blad

Geveerd, met een groot, rond eindblaadje en kleinere zijblaadjes; licht behaard en in zachte winters groen.

Bloem

Schotelvormig, 3–4 cm, enkel of halfgevuld, met een krans meeldraden in het hart; van mei tot augustus.

Kleur

Scharlakenrood, oranje of geel, afhankelijk van het ras.

Vrucht

Een rond hoofdje van kleine, droge zaadjes met een staartje.

Bloei: mei–augustus · Zaaien: februari–april · Planten: maart–april en september–oktober · Snoeien: maart en augustus

Waarom in je tuin?

• Felle kleuren in rood, oranje en geel die een border warm maken.
• Lange bloei van mei tot in augustus, zeker als je uitgebloeide stengels wegknipt.
• Bijen bezoeken de open bloemen met hun krans van meeldraden.
• De wintergroene rozet houdt de border ook in de winter niet kaal.
• Makkelijk zelf uit zaad te kweken en geschikt als snijbloem voor een klein boeket.

Waar staat een nagelkruid graag?

• Zon tot halfschaduw; in volle zon bloeit hij het rijkst, zolang de grond niet uitdroogt.
• Voedzame, goed drainerende grond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk.
• Normaal vochtig: hij houdt niet van droogte in de zomer en evenmin van natte voeten in de winter.
• Reken op 40–45 cm tussen de planten, liefst in groepjes van drie of meer.

Licht

Zon en halfschaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Normaal

Grootte

0,6 m hoog, 0,45 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -25 °C)

Mooi samen met

• Bossalie: Blauwe of paarse aren naast het vurige rood en oranje.
• Kattenkruid: Een wolk van lavendelblauw die de felle kleuren rustiger maakt.
• Wolfsmelk: Geelgroene schutbladeren bij oranje en geel nagelkruid.
• Siberische iris: Smal, zwaardvormig blad en bloei in mei–juni.
• Blauwe ooievaarsbek: Een frisse contrastkleur in dezelfde periode.

Hoe en wanneer plant je een nagelkruid?

Planten in maart–april en september–oktober.

1. Plant in maart–april of in september–oktober, als de grond niet bevroren of te nat is.
2. Graaf een plantgat dubbel zo breed als de kluit en meng er wat compost door.
3. Zet de plant even diep als in de pot: het hart van de rozet moet net boven de grond blijven.
4. Houd 40–45 cm afstand tussen de planten.
5. Geef meteen goed water en daarna de eerste weken bij droogte.
6. Mulch met compost, maar houd het hart van de rozet vrij.

Verzorgen

Water

Bij droogte in de zomer, vooral op een zonnige plek; zo bloeit hij langer door.

Bemesten

In maart–april een laag compost of wat organische mest.

Uitgebloeide bloemen

Knip uitgebloeide bloemstengels regelmatig tot op het blad weg: dan volgen er nieuwe bloemen.

Scheuren

Om de drie jaar, in het voorjaar of de vroege herfst: zo blijft hij jong en rijk bloeiend.

Steun

Op een winderige plek kunnen de dunne stengels omvallen; een paar takjes ertussen helpen.

Tip: Zet hem waar je elke week voorbijkomt: wie de uitgebloeide stengels trouw wegknipt, heeft tot in augustus bloemen.

Wanneer snoei je een nagelkruid?

Snoeimaanden: maart en augustus.

Wanneer: Hij wordt niet echt gesnoeid: in maart verwijder je oud blad, en tijdens en na de bloei knip je de uitgebloeide stengels weg.

Hoe:

• Knip in maart beschadigd en bruin blad aan de voet weg; het gezonde wintergroene blad blijft staan.
• Knip uitgebloeide bloemstengels van mei tot augustus tot op het blad terug.
• Knip in augustus, na de laatste bloei, alle bloemstengels weg; soms volgt dan nog een kleine nabloei.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaaien

In februari–april binnen zaaien bij 15–20 °C en het zaad nauwelijks bedekken. Verspeen de zaailingen in kleine potjes en plant ze na half mei uit. Ze bloeien meestal vanaf het tweede jaar volop.

Scheuren

Om de drie jaar in maart–april of september: graaf de pol op, trek hem in stukken met elk een rozet en wortels en plant ze opnieuw in verse grond.

Hoe komt een nagelkruid de winter door?

Winterhard tot −25 °C.

• Winterhard tot ongeveer −25 °C; de rozet blijft in zachte winters groen.
• Natte grond in de winter is het grootste gevaar: plant niet in een laagte en verbeter zware klei met grof zand.
• In een pot: zet hem tegen een muur en zet de pot op potvoetjes, zodat overtollig water weg kan.

Ziektes en plagen

• Wegkwijnen: Na een paar jaar bloeit hij minder en sterft het hart af. Scheuren om de drie jaar houdt hem jong.
• Wortelrot: In natte, zware grond rot de voet in de winter. Zorg voor drainage of plant hem iets hoger.
• Slakken: Vreten aan jong blad en bloemknoppen. Raap ze ’s avonds weg.
• Bladluis: Op jonge bloemstengels in het voorjaar. Spuit ze af met water; lieveheersbeestjes doen de rest.

Het jaar rond

• Februari: Binnen zaaien bij 15–20 °C.
• Maart: Oud blad wegknippen. Compost geven. Planten of scheuren. Binnen zaaien.
• April: Planten. Zaailingen verspenen.
• Mei: Begin van de bloei. Zaailingen na half mei uitplanten.
• Juni: Bloei. Uitgebloeide stengels wegknippen. Water geven bij droogte.
• Juli: Bloei. Blijven uitknippen.
• Augustus: Laatste bloemen. Alle bloemstengels wegknippen.
• September: Planten of scheuren.
• Oktober: Planten.
• December: Rust; de rozet blijft vaak groen.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• De naam Geum chiloense verwijst naar Chiloé, een eiland voor de kust van Chili.
• De Nederlandse naam nagelkruid komt van het inheemse geel nagelkruid, waarvan de wortel naar kruidnagel ruikt.
• Nagelkruid hoort bij de rozenfamilie, net als aardbei en braam.