Corsicaans nieskruid (Helleborus argutifolius)

Foto: Picture taken by User:Tigerente, CC BY-SA 3.0 · bron

Vaste plant · Ranunculaceae

Corsicaans nieskruid

Helleborus argutifolius

In andere talen: Hellébore de Corse (Français) · Corsican hellebore (English)

Het Corsicaans nieskruid komt van nature voor op Corsica en Sardinië, op droge, stenige hellingen en in struikgewas. Het is een groenblijvende vaste plant met stevige, rechtopgaande stengels en leerachtig, blauwgroen blad in drie delen met stekelig getande randen. Van februari tot in april dragen de stengels grote trossen komvormige, lichtgroene bloemen die wekenlang mooi blijven. Tuiniers waarderen hem omdat hij midden in de winter structuur geeft, vroege nectar biedt aan hommels en beter tegen zon en droogte kan dan de meeste andere nieskruiden. Hij wordt ongeveer 90 cm hoog en even breed, en is ook bekend onder de oude naam Helleborus corsicus.

Let op: Alle delen zijn giftig als ze worden opgegeten, voor mensen en voor honden, katten en grazende dieren: houd kinderen en huisdieren weg van de plant. Het sap kan de huid irriteren, dus draag handschoenen bij het snoeien.

  • Licht

    Zon of halfschaduw

    liefst wat zon

  • Vocht

    Droog tot normaal

    geen natte voeten

  • Grond

    Zand, leem of klei

    elke zuurtegraad

  • Winterhard

    tot -15 °C

    jonge planten beschermen

  • Grootte

    0,9 m

    hoog, 0,9 m breed

  • Bloei

    februari–april

Feiten op een rij
Snoeimaandenapril–mei
Hoogte0,9 m
Inheems in BelgiëNee, aangeplant
Goed voor bijen, vlinders en vogelsJa, voor bijen
Giftig voor mens en huisdierJa, let op met kinderen en huisdieren
Bloeifebruari–april

Herkennen

Hoe herken je een corsicaans nieskruid?

Groeivorm
Pol van stevige, rechtopgaande tot wat uitzakkende stengels, ongeveer 90 cm hoog en even breed.
Blad
Leerachtig, blauwgroen en in drie delen, met stekelig getande randen; groenblijvend.
Bloem
Komvormig, lichtgroen, ongeveer 2,5 cm breed, in grote trossen aan de top van de stengels, van februari tot april.
Stengels
Elke stengel groeit het eerste jaar met blad, bloeit het jaar erna en sterft daarna af; nieuwe stengels nemen het over.
Wortels
Diep en stevig: een gevestigde plant verplant slecht.

Bloei: februari–april · Planten: maart–april en september · Snoeien: april–mei

In je tuin

Waarom in je tuin?

  • Groenblijvend: het hele jaar structuur met stevig, getand blauwgroen blad.
  • Bloeit van februari tot april, als er in de tuin nog weinig bloeit.
  • Een vroege voedselbron voor hommelkoninginnen en andere bijen.
  • Verdraagt meer zon en droogte dan de meeste nieskruiden.
  • De groene bloemen blijven wekenlang mooi aan de plant.

Waar staat een corsicaans nieskruid graag?

  • Zon of halfschaduw: hij verdraagt meer zon dan andere nieskruiden.
  • Goed doorlatende grond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk; geen natte voeten.
  • Normaal tot droog: eens ingeworteld kan hij goed tegen droogte.
  • Beschut tegen koude, uitdrogende wind, die het blad beschadigt en stengels kan doen knakken.
  • Reken op 80–90 cm ruimte per plant.
Licht
Zon en halfschaduw
Grondsoort
Zand, leem of klei
Zuurtegraad
Niet kieskeurig
Vocht
Droog of normaal
Grootte
0,9 m hoog, 0,9 m breed
Winterhard
Winterhard (tot -15 °C)

Mooi samen met

  • Wolfsmelk: Groenblijvend met limoengele bloemen in het voorjaar; beide houden van een droge, goed doorlatende plek.
  • Sneeuwklokje: Bloeit tegelijk en vult de grond aan de voet.
  • Schoenlappersplant: Groot, glanzend wintergroen blad en roze bloemen in maart.
  • Krokus: Kleurrijke vlekken aan de voet in februari–maart.

Onderhoud

Hoe en wanneer plant je een corsicaans nieskruid?

Planten in maart–april en september.

  1. Plant in maart–april of in september, als de grond niet bevroren of te nat is.
  2. Graaf een ruim plantgat en werk in zware klei grof zand of grind en wat compost in.
  3. Zet de plant even diep als in de pot, niet dieper.
  4. Houd 80–90 cm afstand tot andere planten.
  5. Geef meteen ruim water en het eerste jaar opnieuw bij droogte.
  6. Leg compost of grind als mulch rond de plant, maar laat de voet van de stengels vrij.

Verzorgen

Water
Het eerste jaar bij droogte; daarna enkel bij lange droogte.
Bemesten
In het voorjaar wat compost of organische mest; meer is niet nodig.
Steun
Na zware sneeuw of wind kunnen stengels omvallen; een paar takken of een lage ring houden ze recht.
Uitgebloeide stengels
Snijd ze na de bloei aan de voet weg, tenzij je zaad wilt oogsten.
Zaailingen
Hij zaait zich graag uit; wied of verplant de jonge planten op tijd.

Tip: Snijd na de bloei alleen de stengels weg die gebloeid hebben, aan de voet: de jonge stengels zonder bloemen bloeien volgend jaar.

Wanneer snoei je een corsicaans nieskruid?

Snoeimaanden: april–mei.

Wanneer: Na de bloei, in april–mei, snijd je de uitgebloeide stengels aan de voet weg.

Hoe:

  • Snijd elke stengel die gebloeid heeft vlak boven de grond af.
  • Laat de jonge stengels zonder bloemen staan: die bloeien volgend jaar.
  • Wil je zaailingen, laat dan één stengel staan tot de zaaddozen openspringen.
  • Knip tussendoor beschadigd of zwart gevlekt blad weg en draag daarbij handschoenen.

Let op: Knip nooit de jonge, niet-bloeiende stengels weg: daaraan zitten de bloemen van volgend jaar.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaailingen
Graaf in het voorjaar jonge zaailingen met een kluitje uit en zet ze meteen op hun plek; ze bloeien na enkele jaren. Scheuren gaat slecht, want hij verdraagt verstoring van de wortels slecht.
Zaaien
Zaai vers zaad in juni–juli in potjes en zet ze buiten; het kiemt meestal pas het volgende voorjaar, na de winterkou.

Hoe komt een corsicaans nieskruid de winter door?

Winterhard tot −15 °C: jonge planten beschermen.

  • Winterhard tot ongeveer −15 °C: in de meeste Belgische winters geen probleem, maar in een strenge winter of op een koude, winderige plek kan het blad beschadigen.
  • Geef hem een beschutte plek, bijvoorbeeld bij een muur of tussen heesters.
  • Maak de stengels na zware sneeuw voorzichtig vrij, zodat ze niet knakken.
  • In een pot: zet hem bij strenge vorst tegen een muur en wikkel de pot in jute.

Ziektes en plagen

  • Bladvlekken: Zwarte of bruine vlekken op het blad. Knip aangetast blad weg en gooi het niet op de composthoop.
  • Bladluis: Op jonge bloemen en scheuten in het voorjaar. Afspuiten met water; lieveheersbeestjes doen de rest.
  • Omvallende stengels: Na wind of zware sneeuw. Kies een beschutte plek en geef lichte steun.
  • Wortelrot: De plant verwelkt in natte, zware grond. Verbeter de grond met grind of plant op een verhoogd bed.

Het jaar rond

  • Januari: Bloemknoppen aan de toppen. Stengels vrijmaken na sneeuw.
  • Februari: Begin van de bloei. De eerste hommels komen op bezoek.
  • Maart: Bloei. Planten.
  • April: Laatste bloei. Planten. Uitgebloeide stengels wegsnijden.
  • Mei: Laatste uitgebloeide stengels aan de voet wegsnijden. Compost geven.
  • Juni: Vers zaad zaaien in potjes.
  • Juli: Water geven bij lange droogte. Zaailingen wieden.
  • September: Planten.
  • November: Beschadigd blad wegknippen.
  • December: Bloemknoppen verschijnen. Potten beschermen bij strenge vorst.

Gebruiken

Eetbaar en bruikbaar

Niet eetbaar. Alle delen van nieskruid en kerstrozen zijn giftig, ook voor huisdieren; het sap kan de huid irriteren. Draag handschoenen als je de oude bladeren wegknipt of de plant scheurt, en eet er niets van. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.

Goed voor dieren

Bijen
Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Jij en deze soort

Wist je dat?

  • De naam argutifolius betekent ‘met scherp getande bladeren’, naar de stekelige bladranden.
  • Wat je als bloemblaadjes ziet, zijn eigenlijk kelkbladen: daarom blijven de bloemen zo lang mooi aan de plant.
  • Uit een kruising met Helleborus lividus ontstond de tuinhybride Helleborus × sternii.

Tuinplanten · Alle soorten

Laden…