Spaanse hyacint

Hoe herken je een Spaanse hyacint?

Groeivorm

Bolplant van ongeveer 40 cm hoog en 10 cm breed, met rechte, stevige bloemstelen.

Blad

Breed lijnvormig tot bandvormig, 1–3 cm breed, glanzend groen; breder dan het blad van de inheemse wilde hyacint.

Bloem

Brede, open klokken rondom de rechte stengel, meestal blauw (ook wit en roze), met blauwe helmknoppen, van april tot mei.

Geur

De bloemen geuren niet of nauwelijks, anders dan die van de wilde hyacint.

Bol

Witte bol zonder beschermend vlies; hij droogt snel uit en moet snel de grond in.

Bloei: april–mei · Planten: september–november

Waarom in je tuin?

• Een sterke, gemakkelijke bol die bijna overal groeit, zelfs onder bomen in de schaduw.
• Bloeit in april en mei met blauwe, witte of roze klokken die lang mooi blijven.
• Bijen en hommels bezoeken de bloemen voor nectar en stuifmeel.
• Vult snel lege plekken en vormt zonder moeite een voorjaarstapijt.
• Past in een border, onder struiken en in een pot.

Waar staat een Spaanse hyacint graag?

• Zon, halfschaduw of schaduw: hij doet het bijna overal.
• Gewone zand-, leem- of kleigrond, zuur tot kalkrijk.
• Normaal vochtig: in het voorjaar licht vochtig, in de zomer mag de grond droger zijn.
• Niet bij een bosrand, een natuurgebied of de inheemse wilde hyacint, want hij kruist daarmee en verdringt haar.
• Plant op 10 cm van elkaar, in drifts of groepjes.

Licht

Zon, halfschaduw en schaduw

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Niet kieskeurig

Vocht

Normaal

Grootte

0,4 m hoog, 0,1 m breed

Winterhard

Winterhard (tot -20 °C)

Mooi samen met

• Vergeet-mij-nietje: Een zachte blauwe sluier die tegelijk bloeit.
• Tulp: Late tulpen in geel, wit of roze bloeien in dezelfde tijd.
• Varens: Ontrollen hun blad als de hyacint uitbloeit en vullen de lege plek.
• Hosta: Het jonge blad komt op als de hyacint afsterft en neemt de plek over.

Hoe en wanneer plant je een Spaanse hyacint?

Planten in september–november.

1. Plant de bollen van september tot november, zo snel mogelijk na aankoop.
2. Maak plantgaten van ongeveer 10 cm diep; meng op zware grond wat compost of zand door de grond.
3. Zet de bollen met de punt naar boven, op ongeveer 10 cm van elkaar.
4. Druk de grond aan en geef water als hij droog is.
5. Leg een laagje bladcompost of fijne houtsnippers over de plek.

Verzorgen

Water

Na het planten water geven. Daarna enkel in een erg droog voorjaar.

Bemesten

Niet nodig. Een laagje compost in de herfst is voldoende.

Blad

Laat het blad na de bloei vanzelf afsterven, zodat de bol reserves opbouwt, en maai of vertrappel het niet.

Uitgebloeide bloemen

Knip de bloemstengels weg zodra de bloemen vervaagd zijn, voor ze zaad vormen: zo verspreidt hij zich minder.

Uitdunnen

Graaf pollen die te groot worden op in de zomer en verwijder overtollige bollen.

Tip: Plant hem alleen ver van bosranden en natuur, knip de bloemen weg voor het zaad rijpt en kies voor de inheemse wilde hyacint als je een echt bosgevoel wilt.

Wanneer snoei je een Spaanse hyacint?

Wanneer: De Spaanse hyacint wordt niet gesnoeid. Je knipt de uitgebloeide stengels weg in mei–juni, voor het zaad rijpt.

Hoe:

• Knip de stengels af zodra de bloemen vervaagd zijn, voor ze zaad vormen.
• Laat het blad staan tot het geel en slap is.
• Gooi afgeknipte stengels, bollen en zaad niet in de natuur.

Let op: Knip of maai het blad niet af zolang het groen is: de bol heeft het nodig om volgend jaar te bloeien.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Bollen scheiden

In juni–juli, als het blad afgestorven is: graaf een dichte pol op, haal de bolletjes uit elkaar en plant ze meteen terug.

Zaaien

Hij zaait zich vanzelf uit. Wil je dat niet, knip de bloemen dan weg voor ze zaad vormen.

Hoe komt een Spaanse hyacint de winter door?

Winterhard tot −20 °C.

• Volledig winterhard, tot ongeveer −20 °C: geen bescherming nodig.
• Het blad verschijnt al in februari en verdraagt gewone vorst.
• In een pot kan hij buiten blijven op een beschutte plek; zorg dat de grond niet volledig uitdroogt of doorweekt raakt.

Ziektes en plagen

• Te sterke verspreiding: Hij zaait zich uit en vormt veel bolletjes. Knip bloemen weg voor het zaad rijpt en haal overtollige bollen weg.
• Kruising met wilde hyacint: Bastaarden hebben rechte tot licht overhangende stengels, klokjes rondom en blauwe helmknoppen. Plant hem niet in de buurt van wilde hyacinten en graaf bastaarden volledig uit.
• Slakken: Ze eten blad en bloemen in het voorjaar. Verzamel ze ’s avonds of leg een barrière van grof zand.
• Roest: Oranjebruine puistjes op het blad. Haal aangetast blad weg en gooi het niet op de composthoop.

Het jaar rond

• Februari: Het blad komt boven.
• Maart: De bloemknoppen verschijnen.
• April: Bloei.
• Mei: Bloei. Daarna uitgebloeide stengels wegknippen.
• Juni: Het blad sterft af. Overtollige pollen opgraven.
• Juli: Bollen scheiden en meteen terugplanten.
• September: Bollen planten.
• Oktober: Bollen planten. Dun laagje compost.
• November: Laatste bollen planten.

Eetbaar en bruikbaar

Niet eetbaar. Alle delen van de wilde en de Spaanse hyacint zijn giftig, vooral de bollen: ze geven braken en diarree, ook bij honden, katten en paarden. In het voorjaar groeien ze vaak tussen daslook en worden de bladeren ermee verward: daslook heeft brede, zachte bladeren, elk op een eigen steeltje, die sterk naar look ruiken; het blad van de hyacint is smal, glanzend, zonder steel en ruikt niet naar look. Kneus elk blad apart, want je vingers ruiken al snel naar look. De witte bolletjes lijken op uitjes: bewaar ze nooit bij de groenten. Bij inslikken: bel meteen het Antigifcentrum (in België 070 245 245) of je huisarts.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Hij komt van nature uit Spanje en Portugal en uit Noordwest-Afrika.
• De kruising met de inheemse wilde hyacint heet Hyacinthoides × massartiana en kan zich zelf voortplanten.
• Je herkent de Spaanse hyacint aan de rechte stengel met klokken rondom en blauwe helmknoppen; de wilde hyacint heeft een overhangende stengel met klokken aan één kant en roomwitte helmknoppen.