
Foto: Predatorsmandibles, CC BY-SA 4.0 · bron
Heester · Hypericaceae
Hertshooi
Hypericum calycinum
In andere talen: Millepertuis à grandes fleurs (Français) · Rose of Sharon (English)
Dit grootbloemige hertshooi komt uit het zuidoosten van Europa, van Bulgarije tot in het noordwesten van Turkije. Het is een lage, wintergroene heester van 30–50 cm die zich met ondergrondse uitlopers uitbreidt tot een dicht, groen tapijt. Van juni tot in september verschijnen grote, goudgele bloemen van 5–8 cm met een opvallende kwast meeldraden in het midden. Tuiniers waarderen hem omdat hij groeit waar weinig anders lukt: in droge schaduw onder bomen, op hellingen en taluds. Hij vraagt bijna geen zorg, op één snoeibeurt in maart na.
Let op: Hij breidt zich met uitlopers sterk uit: geef hem een eigen plek, zoals onder bomen of op een talud, en niet tussen fijne vaste planten.
Licht
Zon tot schaduw
niet kieskeurig
Vocht
Droog tot normaal
geen natte voeten
Grond
Zand, leem of klei
elke zuurtegraad
Winterhard
Volledig winterhard
tot -20 °C
Grootte
0,4 m
hoog, 1 m breed
Bloei
juni–september
| Snoeimaanden | maart |
|---|---|
| Hoogte | 0,4 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | juni–september |
Herkennen
Hoe herken je een hertshooi?
- Groeivorm
- Lage, kruipende heester van 30–50 cm hoog die zich met uitlopers onbeperkt uitbreidt.
- Blad
- Langwerpig eirond, 5–10 cm, leerachtig; donkergroen boven, lichter onder. Kleurt in strenge winters roodbruin.
- Bloem
- Grote, open bloemen van 5–8 cm met vijf goudgele kroonbladen en een dichte kwast lange meeldraden.
- Bloeitijd
- Van juni tot september, telkens een paar bloemen tegelijk.
- Wortels
- Een dicht net van wortels en ondergrondse uitlopers die de grond goed vasthouden.
Bloei: juni–september · Planten: maart–april en september–oktober · Snoeien: maart
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Een sterke, wintergroene bodembedekker die ook in droge schaduw onder bomen groeit.
- Bloeit lang, van juni tot in september, met grote, goudgele bloemen.
- Bijen verzamelen graag het stuifmeel uit de vele meeldraden.
- Houdt met zijn uitlopers hellingen en taluds goed vast en onderdrukt onkruid.
- Bestand tegen droogte en weinig werk: één keer per jaar kort knippen volstaat.
Waar staat een hertshooi graag?
- Zon, halfschaduw of schaduw: in de zon bloeit hij het rijkst, in de schaduw blijft hij een groen tapijt.
- Bijna elke grond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk.
- Droge tot gewone grond; hij verdraagt droogte, maar geen grond waar water blijft staan.
- Ideaal onder bomen, op taluds, langs paden en op plekken waar gras niet wil groeien.
- Hij breidt zich sterk uit: plant hem niet tussen fijne vaste planten in een border.
- Licht
- Zon, halfschaduw en schaduw
- Grondsoort
- Zand, leem of klei
- Zuurtegraad
- Niet kieskeurig
- Vocht
- Droog of normaal
- Grootte
- 0,4 m hoog, 1 m breed
- Winterhard
- Winterhard (tot -20 °C)
Mooi samen met
- Berk: Lichte schaduw erboven; de gele bloemen staan mooi bij de witte stam.
- Mahonie: Een wintergroene struik met gele voorjaarsbloei voor droge schaduw.
- Rotsooievaarsbek: Een andere taaie bodembedekker voor droge schaduw, met roze bloemen in het voorjaar.
- Hulst: Een donkere, groenblijvende achtergrond voor het gele bloementapijt.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een hertshooi?
Planten in maart–april en september–oktober.
- Plant in maart–april of in september–oktober.
- Maak de grond onkruidvrij en verwijder vooral wortelonkruid zoals kweek en zevenblad.
- Graaf een plantgat iets groter dan de kluit en zet de plant even diep als in de pot.
- Plant op 40–50 cm uit elkaar, 4–6 planten per m², voor een dicht tapijt in twee jaar.
- Geef meteen goed water en houd de grond het eerste seizoen vochtig.
- Leg een dunne laag houtsnippers of compost tussen de planten tegen onkruid tot de bodem gesloten is.
Verzorgen
- Water
- Alleen het eerste jaar bij droogte. Daarna is hij bestand tegen droge zomers.
- Bemesten
- Na het kort knippen in maart een dun laagje compost. Meer is niet nodig.
- Wieden
- Het eerste jaar regelmatig wieden; als de planten gesloten zijn, krijgt onkruid weinig kans.
- Uitlopers
- Steek aan de rand van paden en borders elk voorjaar de uitlopers af met een spade, zodat hij niet te ver gaat.
- Kort knippen
- Elk jaar in maart: zo blijft het tapijt dicht, fris groen en bloeit hij rijker.
Tip: Maai of knip hem elk jaar in maart kort tot 5–10 cm. Zo blijft het tapijt dicht en fris, en bloeit hij rijker.
Wanneer snoei je een hertshooi?
Snoeimaanden: maart.
Wanneer: In maart, voor de nieuwe scheuten uitlopen.
Hoe:
- Knip of maai alle stengels terug tot 5–10 cm boven de grond, met een heggenschaar of een maaier op de hoogste stand.
- Hark het snoeisel weg, vooral als er roest op het blad zat.
- Geef daarna een dun laagje compost.
- Uitgebloeide bloemen hoef je in de zomer niet weg te knippen.
Let op: Sla je het kort knippen een paar jaar over, dan wordt het tapijt houtig en kaal en neemt de bloei af.
Vermeerderen
- Scheuren
- In maart–april of in september: steek een stuk met wortels en uitlopers van de rand van het tapijt af en plant het meteen elders.
- Zachte stekken
- In juni: stekken van 8–10 cm van niet-bloeiende scheuten in vochtige stekgrond. Ze wortelen makkelijk.
Hoe komt een hertshooi de winter door?
Winterhard tot −20 °C.
- Winterhard tot ongeveer −20 °C: in Belgische tuinen overleeft hij gewoon buiten.
- In strenge winters kleurt het blad roodbruin of valt het deels af; in het voorjaar loopt hij weer vlot uit.
- Bescherming is niet nodig; knip beschadigd blad in maart samen weg met de rest.
Ziektes en plagen
- Roest: Oranje puistjes aan de onderkant van het blad, vooral in vochtige zomers. Knip de plant in maart kort en hark het oude blad weg.
- Kaal en houtig tapijt: De planten zijn jaren niet teruggeknipt. Knip ze in maart kort tot 5–10 cm; ze lopen weer dicht uit.
- Woekeren: De uitlopers groeien in borders of over paden. Steek ze elk voorjaar af langs de rand of plaats een wortelscherm.
- Gele bladeren: Vaak door natte, slecht doorlatende grond. Verbeter de grond of kies een drogere plek.
Het jaar rond
- Maart: Kort knippen tot 5–10 cm. Snoeisel weghalen. Dun laagje compost geven.
- April: Planten of scheuren. Uitlopers langs de rand afsteken.
- Juni: Begin van de bloei. Zachte stekken nemen.
- Juli: Volle bloei. Jonge planten water geven bij droogte.
- Augustus: Bloei. Letten op roest.
- September: Laatste bloemen. Planten of scheuren.
- Oktober: Planten.
- December: Wintergroen tapijt, geen werk.
Gebruiken
Goed voor dieren
- Bijen
- Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- Hertshooibloemen maken geen nectar: bijen bezoeken ze voor het overvloedige stuifmeel.
- Een van de Engelse namen, Aaron’s beard, verwijst naar de baardachtige kwast meeldraden.
- Door zijn dichte wortels en uitlopers wordt hij vaak geplant om taluds en hellingen vast te leggen.