
Foto: Jamain, CC BY-SA 3.0 · bron
Heester · Hypericaceae
Hertshooi
Hypericum × inodorum
In andere talen: Millepertuis inodore (Français) · Tall tutsan (English)
Hypericum × inodorum is een kruising tussen twee Europese hertshooisoorten, Hypericum androsaemum en Hypericum hircinum. Het is een compacte, halfgroenblijvende struik van ongeveer 1 m hoog en breed. Van juni tot in september draagt hij gele, stervormige bloemen met een opvallende krans van lange meeldraden. Daarna volgen glanzende, eivormige bessen die van groen of roomwit naar rood en uiteindelijk zwart kleuren, vaak tegelijk met de laatste bloemen. Vooral om die bessen is hij bekend uit de bloemisterij. Het oudere ras ‘Elstead’ heeft zalmrode bessen; nieuwere rassen hebben bessen in wit, roze, rood of bruin en zijn vaak beter bestand tegen roest.
Let op: Hij kan zich in de buurt uitzaaien: trek ongewenste zaailingen tijdig uit. De bessen zijn decoratief, maar niet om te eten: houd jonge kinderen in het oog.
Licht
Zon of halfschaduw
liefst wat zon
Vocht
Normaal
geen natte voeten
Grond
Zand, leem of klei
elke zuurtegraad
Winterhard
Volledig winterhard
tot -20 °C
Grootte
1 m
hoog, 1 m breed
Bloei
juni–september
| Snoeimaanden | maart |
|---|---|
| Hoogte | 1 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Goed voor bijen, vlinders en vogels | Ja, voor bijen |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | juni–september |
Herkennen
Hoe herken je een hertshooi?
- Groeivorm
- Compacte, rechtopgaande struik van ongeveer 1 m hoog en breed; halfgroenblijvend.
- Blad
- Eirond, 5–10 cm, tegenoverstaand, frisgroen; in zachte winters blijft een deel van het blad zitten.
- Bloem
- Gele, stervormige bloemen van 2–3 cm met een krans van lange meeldraden, in kleine trosjes aan de toppen, van juni tot september.
- Vrucht
- Eivormige, glanzende bessen van ongeveer 1 cm, die van groen of roomwit naar rood en daarna zwart kleuren.
- Wortels
- Vezelig en vrij ondiep; met de jaren vormt de struik een dichte pol.
Bloei: juni–september · Planten: maart–april en oktober–november · Snoeien: maart
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Lange bloei van juni tot september, met bloemen en bessen tegelijk aan de struik.
- Decoratieve bessen voor boeketten: een echte snijbloem uit eigen tuin.
- Bijen en hommels komen op het overvloedige stuifmeel af.
- Compact en makkelijk: geschikt voor de border, een lage haag of een grote pot.
- Verdraagt kalk en een plek in de halfschaduw.
Waar staat een hertshooi graag?
- Zon of halfschaduw; in de zon bloeit hij het rijkst en draagt hij de meeste bessen.
- Elke goede tuingrond: zand, leem of klei, zuur tot kalkrijk.
- Normaal vochtig; bij langdurige droogte is hij gevoeliger voor roest.
- Een luchtige plek met wat ruimte rondom houdt het blad droog en zo ook de roest weg.
- Reken op 80–100 cm per plant; als lage haag op 50–60 cm.
- Licht
- Zon en halfschaduw
- Grondsoort
- Zand, leem of klei
- Zuurtegraad
- Niet kieskeurig
- Vocht
- Normaal
- Grootte
- 1 m hoog, 1 m breed
- Winterhard
- Winterhard (tot -20 °C)
Mooi samen met
- Siergrassen: Luchtige pluimen naast de compacte struik en de kleurige bessen.
- Ooievaarsbek: Blauwe of paarse bloemen naast het geel.
- Kattenkruid: Blauwe bloei de hele zomer, op dezelfde zonnige plek.
- Bossalie: Paarsblauwe aren die mooi contrasteren met de gele bloemen.
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een hertshooi?
Planten in maart–april en oktober–november.
- Plant in maart–april of in oktober–november, als de grond niet bevroren of te nat is.
- Graaf een plantgat twee keer zo breed als de kluit en meng er wat compost door.
- Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond goed aan.
- Houd 80–100 cm tussen de planten, of 50–60 cm voor een lage haag.
- Geef meteen ruim water en het eerste jaar regelmatig bij droogte.
- Mulch rond de voet met compost of houtsnippers.
Verzorgen
- Water
- Bij droogte water geven aan de voet, niet over het blad: nat blad bevordert roest.
- Bemesten
- In maart, na de snoei, een laag compost of wat organische mest.
- Mulchen
- Een laag compost in het voorjaar houdt de grond vochtig.
- Bessen snijden
- Snijd takken met bessen voor een boeket zodra ze mooi gekleurd zijn; dat schaadt de plant niet.
- Uitgebloeide bloemen
- Laat ze zitten: daaruit groeien de bessen.
Tip: Knip in maart alle takken terug tot 20 cm en geef water altijd aan de voet: zo blijft de struik compact, bloeit hij rijk en krijgt roest minder kans.
Wanneer snoei je een hertshooi?
Snoeimaanden: maart.
Wanneer: In maart, voor de nieuwe groei begint. Hij bloeit op nieuw hout, dus snoeien kost geen bloemen.
Hoe:
- Knip alle takken terug tot ongeveer 20 cm boven de grond.
- Haal dode, zwakke en bevroren takken helemaal weg.
- Knip takken met roest ruim weg en gooi het snoeisel niet op de composthoop.
- Wil je een wat grotere struik, knip dan alleen een derde van de lengte weg.
Let op: Na de snoei ziet hij er een paar weken kaal uit, maar hij loopt snel weer uit en bloeit dezelfde zomer.
Vermeerderen
- Zachte stekken
- In juni stekken van 8–10 cm van niet-bloeiende scheuten in vochtige stekgrond onder plastic. Ze wortelen snel.
- Halfrijpe stekken
- In augustus–september stekken van 10–15 cm in een mengsel van zand en potgrond, in een koude bak.
- Zaailingen
- Zaailingen die vanzelf opkomen, kun je in het voorjaar verplanten, maar ze lijken niet altijd op de moederplant.
Hoe komt een hertshooi de winter door?
Winterhard tot −20 °C.
- Winterhard tot ongeveer −20 °C: in de meeste Belgische winters geen probleem.
- In strenge winters kunnen de takken terugvriezen; na de snoei in maart loopt hij weer uit vanaf de voet.
- In een pot: zet hem tegen een muur en wikkel de pot in jute.
Ziektes en plagen
- Roest: Oranje tot bruine, poederige puistjes aan de onderkant van het blad; het blad wordt geel en valt af. Kies resistente rassen, knip aangetaste takken weg, geef water aan de voet en ruim gevallen blad op.
- Rommelige, houterige struik: Zonder voorjaarssnoei wordt hij rommelig en bloeit hij minder. Knip in maart terug tot 20 cm.
- Bevroren takken: Bruine, dode takken na een strenge winter. Knip ze in maart weg; hij loopt weer uit.
- Weinig bessen: Meestal door te veel schaduw. Een zonniger plek geeft meer bloemen en bessen.
Het jaar rond
- Maart: Snoeien tot 20 cm boven de grond. Compost geven. Planten.
- April: Planten. Letten op roest op het jonge blad.
- Mei: Nieuwe groei. Water geven bij droogte.
- Juni: Begin van de bloei. Zachte stekken nemen.
- Juli: Bloei; de eerste bessen kleuren. Water aan de voet geven.
- Augustus: Bloemen en bessen tegelijk. Takken snijden voor een boeket.
- September: Laatste bloemen. Bessen snijden. Halfrijpe stekken nemen.
- Oktober: Planten. Gevallen blad met roest opruimen.
- November: Planten.
Gebruiken
Goed voor dieren
- Bijen
- Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- Inodorum betekent ‘zonder geur’: anders dan bij de ouder Hypericum hircinum ruikt het gekneusde blad niet naar bok.
- De bloemen maken geen nectar: bijen en hommels komen af op het overvloedige stuifmeel.
- De bessen verkleuren terwijl ze rijpen, zodat je aan één struik vaak groene, rode en zwarte vruchten tegelijk ziet.