Scheefbloem

Hoe herken je een scheefbloem?

Groeivorm

Rechtopgaand en vertakt, 20–30 cm hoog en ongeveer 20 cm breed.

Blad

Smal en lancetvormig, frisgroen, verspreid langs de stengels.

Bloem

Kleine bloemetjes met vier kroonblaadjes, waarvan de twee buitenste groter zijn, in platte, schermvormige trosjes, van juni tot augustus.

Kleur

Wit, roze, lila, paars en karmijnrood; meestal als mengsel verkocht.

Vrucht

Platte, ronde hauwtjes met twee vleugeltjes aan de top, met kleine zaadjes.

Bloei: juni–augustus · Zaaien: maart–mei · Snoeien: juli

Waarom in je tuin?

• Kinderlijk eenvoudig: rechtstreeks buiten zaaien en hij bloeit dezelfde zomer.
• Verdraagt droogte en kalkrijke grond, waar veel andere eenjarigen het moeilijk hebben.
• Bijen en vlinders bezoeken de bloemen.
• Zaai je om de drie weken opnieuw, dan bloeit hij van juni tot eind augustus.
• Vult snel lege plekken in de border, in een grindtuin of tussen tegels.

Waar staat een scheefbloem graag?

• Volle zon: in de schaduw bloeit hij nauwelijks.
• Goed doorlatende zand-, leem- of kleigrond, neutraal tot kalkrijk; arme grond is geen probleem.
• Droog tot normaal: hij verdraagt droogte goed, maar geen grond die nat blijft.
• Dun uit tot 15–20 cm tussen de planten.

Licht

Zon

Grondsoort

Zand, leem of klei

Zuurtegraad

Neutraal of kalkrijk

Vocht

Droog of normaal

Grootte

0,3 m hoog, 0,2 m breed

Winterhard

Verdraagt lichte vorst (tot -5 °C)

Mooi samen met

• Slaapmutsje: Oranje bloemen in dezelfde droge, zonnige grond, en ook rechtstreeks gezaaid.
• Korenbloem: Blauwe bloemen naast roze en witte scheefbloem in een eenjarige border.
• Zilverschildzaad: Een laag, wit kussen aan de rand, uit dezelfde familie en even makkelijk.
• Lavendel: Grijs blad en paarse aren in dezelfde droge zon.

Hoe en wanneer plant je een scheefbloem?

1. Zaai van maart tot mei rechtstreeks buiten, op de plek waar hij moet bloeien.
2. Maak de grond fijn en kruimelig, hark hem vlak en zaai in rijen of breedwerpig, ongeveer 0,5 cm diep.
3. Hou de grond vochtig tot de zaailingen opkomen.
4. Dun de zaailingen uit tot 15–20 cm afstand als ze een paar echte blaadjes hebben.
5. Zaai om de drie weken een nieuw stukje voor een langere bloei.
6. Mest is niet nodig; een laagje grind tussen de planten houdt de voet droog en het onkruid weg.

Verzorgen

Water

Alleen water geven na het zaaien en bij langdurige droogte. Gevestigde planten verdragen droogte goed.

Bemesten

Niet nodig: op rijke grond maakt hij veel blad en valt hij sneller om.

Uitgebloeide bloemen

Knip uitgebloeide trosjes weg, dan maakt hij nieuwe knoppen. Laat aan het einde van de zomer een paar trosjes in zaad staan.

Onkruid

Hou de zaairijen onkruidvrij tot de plantjes groot genoeg zijn.

Tip: Zaai van maart tot mei rechtstreeks in de border of tussen tegels en zaai om de drie weken opnieuw: zo bloeit hij van juni tot eind augustus. Geef geen mest: op arme, kalkrijke grond blijft hij compact.

Wanneer snoei je een scheefbloem?

Snoeimaanden: juli.

Wanneer: Snoeien is nauwelijks nodig. In juli kun je na de eerste bloei de uitgebloeide trosjes wegknippen voor een nabloei.

Hoe:

• Knip de uitgebloeide trosjes net boven een blad of zijscheut weg.
• Kort lange, slordige stengels licht in; er volgen nieuwe bloeiende zijscheuten.
• Laat in augustus een paar trosjes in zaad staan als je zaad wilt oogsten of hem zich wilt laten uitzaaien.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaaien

Van maart tot mei rechtstreeks buiten, ongeveer 0,5 cm diep. Uitdunnen tot 15–20 cm.

Zaad oogsten

Laat in augustus een paar trosjes rijpen. Knip ze af als de hauwtjes bruin en droog zijn, laat ze nadrogen en bewaar het zaad droog en koel tot het voorjaar. De kleuren kunnen daarna wat verschuiven.

Hoe komt een scheefbloem de winter door?

Winterhard tot −5 °C: beschermen in strenge winters.

• Een eenjarige: na de bloei en zaadvorming sterft hij af. Overwinteren is niet nodig.
• Jonge zaailingen verdragen lichte vorst tot ongeveer −5 °C, daarom kun je al vanaf maart buiten zaaien.
• Hij zaait zich soms zelf uit; laat die zaailingen in het voorjaar gewoon staan.
• Ruim afgestorven planten in de herfst op, of laat ze staan tot je het zaad geoogst hebt.

Ziektes en plagen

• Aardvlooien: Kleine, springende kevertjes die gaatjes in het blad van jonge zaailingen vreten, vooral bij droog, warm weer. Hou de grond vochtig; grotere planten groeien er overheen.
• Slakken: Vreten jonge zaailingen weg. ’s Avonds rapen en de zaailingen in het begin goed in het oog houden.
• Korte bloei: Een zaaisel bloeit maar een paar weken. Zaai om de drie weken opnieuw en knip uitgebloeide trosjes weg.
• Slappe of rottende planten: Op rijke, natte grond worden de planten slap en kunnen ze rotten. Zaai op een zonnige plek met goed doorlatende grond en geef geen mest.

Het jaar rond

• Maart: Eerste zaaisel buiten, op een zonnige plek.
• April: Opnieuw zaaien. Zaailingen uitdunnen. Letten op aardvlooien en slakken.
• Mei: Laatste zaaisel. Uitdunnen tot 15–20 cm.
• Juni: Eerste bloei. Water geven bij langdurige droogte.
• Juli: Volle bloei. Uitgebloeide trosjes wegknippen voor een nabloei.
• Augustus: Laatste bloei. Een paar trosjes in zaad laten staan.
• September: Zaad oogsten en droog bewaren. Afgestorven planten opruimen.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Vlinders

Nectar voor dagvlinders.

Wist je dat?

• De naam Iberis verwijst naar Iberië, het Spaans-Portugese schiereiland, waar veel soorten van het geslacht voorkomen.
• De Engelse naam candytuft heeft niets met snoep te maken: hij komt van Candia, de oude naam van Kreta, en ‘tuft’, een toef bloemen.
• Bij de bloemen aan de rand van het trosje zijn de twee buitenste kroonblaadjes groter dan de binnenste. Die scheve bloemen gaven de plant haar Nederlandse naam.