Tuingloxinia (Incarvillea delavayi)

Foto: This Photo was taken by FredrikLähnn All my photos are public domain, but if you use them outside Wi, Public domain · bron

Vaste plant · Bignoniaceae

Tuingloxinia

Incarvillea delavayi

In andere talen: Incarvillée de Delavay (Français) · Hardy gloxinia (English)

De tuingloxinia komt uit het zuidwesten van China, uit de bergen van Sichuan en Yunnan. Het is een bijzondere vaste plant met grote, trompetvormige bloemen in roze tot roze-paars, met een gele keel, op rechte stelen van ongeveer 60 cm. Ze verschijnen in mei en juni boven donkergroen, geveerd blad. De plant heeft een dikke, vlezige penwortel en komt in het voorjaar laat boven de grond, vaak pas in mei. Hij ziet er exotisch uit, maar is verrassend winterhard als de grond in de winter niet nat blijft. Er bestaat ook een witte vorm, ‘Snowtop’.

  • Licht

    Zon of halfschaduw

    liefst wat zon

  • Vocht

    Normaal

    geen natte voeten

  • Grond

    Zand of leem

    elke zuurtegraad

  • Winterhard

    Volledig winterhard

    tot -20 °C

  • Grootte

    0,6 m

    hoog, 0,3 m breed

  • Bloei

    mei–juni

Feiten op een rij
Snoeimaandenmaart
Hoogte0,6 m
Inheems in BelgiëNee, aangeplant
Goed voor bijen, vlinders en vogelsJa, voor bijen
Giftig voor mens en huisdierNiet als giftig bekend
Bloeimei–juni

Herkennen

Hoe herken je een tuingloxinia?

Groeivorm
Rechte pol van ongeveer 60 cm hoog en 30 cm breed, met een dikke, vlezige penwortel.
Blad
Donkergroen, glanzend en geveerd met veel deelblaadjes, ongeveer 30 cm lang; komt laat op in het voorjaar.
Bloem
Trompetvormige bloemen van 5–7 cm in roze tot roze-paars met een gele keel, enkele per steel, in mei–juni.
Zaaddozen
Na de bloei vormen zich lange, smalle zaaddozen met gevleugelde zaden.
Wortels
Dikke, vlezige penwortel die diep gaat; hij houdt niet van verplanten.

Bloei: mei–juni · Planten: maart–mei · Snoeien: maart

In je tuin

Waarom in je tuin?

  • Exotisch ogende trompetbloemen in roze en geel, die je in een Belgische tuin niet snel verwacht.
  • Bloeit in mei en juni, wanneer de borders van het voorjaar naar de zomer overgaan.
  • Trekt bijen en hommels aan met zijn grote bloemen.
  • Mooi, donkergroen en geveerd blad, ook na de bloei.
  • Compacte, rechte groeivorm: past in kleine borders en rotstuinen.

Waar staat een tuingloxinia graag?

  • Volle zon tot halfschaduw; hij bloeit het rijkst in de zon, mits de grond niet uitdroogt.
  • Goed doorlatende, humusrijke grond: zand of leem, zuur tot kalkrijk. Zware, natte klei is ongeschikt.
  • Normaal vochtig in de zomer, maar droog tot vochtig in de winter: staande nattigheid doodt de wortels.
  • Beschut tegen koude wind, bijvoorbeeld voor een warme muur of in een rotstuin.
  • Plant op 30 cm van elkaar en markeer de plek, want hij komt laat op.
Licht
Zon en halfschaduw
Grondsoort
Zand of leem
Zuurtegraad
Niet kieskeurig
Vocht
Normaal
Grootte
0,6 m hoog, 0,3 m breed
Winterhard
Winterhard (tot -20 °C)

Mooi samen met

  • Siergrassen: Fijne halmen als zachte achtergrond voor de grote bloemen.
  • Ooievaarsbek: Blauwe of roze bloemen in dezelfde stijl en op dezelfde standplaats.
  • Salie: Blauwpaarse aren naast de roze trompetten.
  • Vrouwenmantel: Een luchtige, geelgroene rand vooraan in de border.
  • Lavendel: Geur en kleur die mooi samen passen in een zonnige border.

Onderhoud

Hoe en wanneer plant je een tuingloxinia?

Planten in maart–mei.

  1. Plant in maart, april of mei, als de grond niet bevroren is.
  2. Graaf een diep plantgat van minstens 30 cm en meng er compost en wat zand of grind door voor een betere afwatering.
  3. Zet de plant zo dat de wortelkroon ongeveer 8 cm onder het grondoppervlak ligt; de vlezige wortel gaat recht naar beneden.
  4. Houd 30 cm afstand tussen de planten.
  5. Geef meteen een flinke gieter water en houd de grond daarna licht vochtig.
  6. Markeer de plek met een stokje: de scheuten komen pas laat in het voorjaar boven.

Verzorgen

Water
Het eerste jaar regelmatig bij droogte. Daarna alleen in lange droge periodes; vermijd natte grond in de winter.
Bemesten
In het voorjaar een dun laagje compost of een organische meststof; meer is niet nodig.
Mulchen
Een droge laag schors of compost in de herfst beschermt de kroon tegen strenge vorst.
Uitgebloeide bloemen
Knip verwelkte bloemen weg om de bloei te verlengen; laat later een paar zaaddozen staan als je wilt zaaien.
Ongestoord laten
Niet verplanten: de penwortel is gevoelig en de plant neemt dat lang kwalijk.

Tip: Plant de vlezige wortels in het voorjaar ongeveer 8 cm diep, op een plek die in de winter niet nat blijft, en markeer de plek: hij komt pas laat op.

Wanneer snoei je een tuingloxinia?

Snoeimaanden: maart.

Wanneer: In maart verwijder je het afgestorven blad van vorig jaar; tijdens de bloei knip je verwelkte bloemen weg.

Hoe:

  • Knip de afgestorven stelen en bladeren in maart af tot vlak boven de grond.
  • Knip verwelkte bloemen of bloemstelen weg, vlak onder de bloem.
  • Laat in de herfst een paar zaaddozen staan als je zaad wilt oogsten.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaaien
Verse zaden in het voorjaar of in de herfst zaaien in een koude bak of een pot met zandige grond. Ze bloeien na 2 jaar. De planten zaaien zich soms ook vanzelf uit.
Delen
In het voorjaar, als de scheuten net uitkomen, een jonge scheut met een stuk wortel van de pol losmaken. Voorzichtig doen: de penwortel is kwetsbaar. Meteen op dezelfde diepte herplanten.

Hoe komt een tuingloxinia de winter door?

Winterhard tot −20 °C.

  • Winterhard tot ongeveer −20 °C, mits de grond niet nat staat: in Belgische winters redt hij het meestal zonder zorgen.
  • Leg in de herfst een droge laag schors of bladeren over de kroon als bescherming tegen strenge vorst.
  • Natte voeten in de winter zijn gevaarlijker dan vorst: zorg voor een goed doorlatende grond.
  • In een pot: zet hem beschut en droog, en laat hem niet in water staan.

Ziektes en plagen

  • Slakken: Jonge scheuten worden in het voorjaar kaalgevreten, nog voor je ze ziet. Slakken rapen of een barrière van schelpengrit leggen.
  • Wortelrot: De plant komt niet op of valt om na een natte winter. Zorg voor een goed doorlatende grond en plant niet in zware klei.
  • Bladluis: Op jonge bloemknoppen. Afspuiten met water; lieveheersbeestjes helpen.
  • Niet opkomen: Hij komt heel laat op, vaak pas eind mei. Geef hem tijd en gooi de plek niet te vroeg om.

Het jaar rond

  • Maart: Afgestorven blad opruimen. Planten. Compost geven.
  • April: Planten. Plek markeren. Letten op slakken.
  • Mei: De scheuten komen op. Planten. Eerste knoppen.
  • Juni: Bloei. Verwelkte bloemen wegknippen.
  • Juli: Zaaddozen vormen zich. Water geven bij droogte.
  • Augustus: Zaad oogsten als je wilt zaaien.
  • September: Zaaien in een koude bak.
  • Oktober: Het blad kleurt geel en sterft af.
  • November: Kroon afdekken met droge mulch.
  • December: Rust.

Gebruiken

Goed voor dieren

Bijen
Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Jij en deze soort

Wist je dat?

  • De naam Incarvillea herinnert aan Pierre d’Incarville, een Franse jezuïet en plantkundige die in de 18e eeuw in China werkte.
  • De soortnaam verwijst naar Jean Marie Delavay, een Franse missionaris en plantenverzamelaar die in de 19e eeuw planten uit Yunnan naar Europa stuurde.
  • De tuingloxinia hoort tot de trompetbloemfamilie (Bignoniaceae), net als de trompetklimmer en de trompetboom.

Tuinplanten · Alle soorten

Laden…